Soru cümlesi ve soru işareti

Rehberli anlatımda söylenen yönlendirmeler dâhil tam metin. Düşünme araları sessizdir.

1. Giriş

   Konuya başlayalım. Bazen bilmediğimiz bir şeyi öğrenmek isteriz. O zaman karşımızdaki kişiye soru sorarız. “Adın ne?” cümlesi bir bilgi öğrenmek için kurulmuştur. Bu nedenle bir soru cümlesidir. Soru cümlesini yazarken sonuna soru işareti koyarız. Soru işareti “?” biçimindedir. Okurken sesimizi de soruya uygun biçimde değiştiririz.

2. Ayrıntılı anlatım

   Soru cümlesini tanı. Bir cümleyi okurken onun bizden cevap isteyip istemediğine bakarız. “Top nerede?” cümlesi bir yer öğrenmek ister ve cevap bekler. “Top bahçede.” cümlesi ise bize bilgi verir. Ne, kim, nerede, kaç ve nasıl gibi sözcükler birçok soru cümlesinde karşımıza çıkar. Yine de bütün cümleyi okuyup anlamını düşünürüz. Sona soru işareti koy. Soru cümlesi tamamlanınca en son kelimenin ardından soru işareti gelir. “Bugün günlerden ne?” yazarken işareti “ne” sözcüğünün hemen sonuna koyarız. Soru işaretini cümlenin başına veya ortasına taşımayız. Soru olmayan bir anlatımın sonuna da gelişigüzel eklemeyiz. Önce cümlenin soru olup olmadığını anlar, sonra doğru işareti seçeriz.

3. Sık sorulanlar

   Sık sorulan sorular. Soru: 1. sınıf soru cümlesi nasıl anlaşılır? Cevap: Soru cümlesi bilinmeyen bir bilgiyi öğrenmek ister ve karşıdan cevap bekler. Okurken cümlenin ne sorduğunu düşünmek yeterlidir. Soru: Soru işareti cümlenin neresine konur? Cevap: Soru işareti, soru cümlesinin son kelimesinden hemen sonra konur. Cümlenin başına veya iki kelimenin arasına yerleştirilmez. Soru: Ne, kim ve nerede sözcükleri soru kurmaya yardım eder mi? Cevap: Evet, bu sözcükler birçok soruda bilgi istemeye yardım eder. Yine de karar vermeden önce cümlenin tamamının cevap bekleyip beklemediğine bakılır. Soru: Soru cümlesi ile anlatım cümlesinin farkı nedir? Cevap: Soru cümlesi cevap ister; anlatım cümlesi ise bir bilgi veya olayı bildirir. Bu yüzden sonlarında kullanılan işaretler de farklı olabilir. Soru: Çocuğum soru işaretini unutuyorsa ne yapmalı? Cevap: Günlük kısa sorular yazıp her birinin cevap beklediğini söyleyebilir. Son kelimeden sonra soru işaretini ekleyerek düzenli alıştırma yapabilir.

4. Bölüm 4

   Şimdi öğrendiğini dene. Kısa testi çöz; her seçenekteki açıklamayla doğru yöntemi pekiştir. Teste başla.