Büyük harf ve nokta

Rehberli anlatımda söylenen yönlendirmeler dâhil tam metin. Düşünme araları sessizdir.

1. Giriş

   Konuya başlayalım. Cümle, bir düşünceyi ya da olan bir işi anlatır. Cümleyi okuyan kişinin başlangıcı ve bitişi kolayca görmesi gerekir. Bunun için iki küçük işaretten yararlanırız. Cümlenin ilk harfini büyük yazarız. Bir işi veya durumu anlatan cümle tamamlanınca sonuna nokta koyarız. “Ece elma yedi.” cümlesinde E büyük harftir, en sondaki işaret ise noktadır.

2. Ayrıntılı anlatım

   Cümle büyük harfle başlar. Yeni bir cümleye başlarken ilk harfe dikkat ederiz. “Kedi uyudu.” derken K harfini büyük yazarız. Diğer harfleri kelimenin normal yazılışına göre sürdürürüz. Büyük harf, okura burada yeni bir cümle başladığını gösterir. Bir cümleyi kontrol ederken önce en baştaki harfe bakmak yararlı olur. Tamamlanan cümleye nokta gelir. Bir işi veya durumu anlatıp bitirdiğimizde cümlenin sonuna nokta koyarız. “Top yuvarlandı.” cümlesi tamamlanmış bir bilgi verir. Bu nedenle sonunda nokta vardır. Noktayı kelimenin hemen ardından yazarız. Sonra yeni bir cümle kuracaksak yine büyük harfle başlarız: “Top yuvarlandı. Can topu tuttu.”.

3. Sık sorulanlar

   Sık sorulan sorular. Soru: 1. sınıfta cümle neden büyük harfle başlar? Cevap: Büyük harf, yeni bir cümlenin başladığını gösterir. Çocuk böylece cümlenin başlangıcını okurken ve yazarken kolayca fark eder. Soru: Nokta hangi cümlelerin sonuna konur? Cevap: Bir işi, olayı veya durumu anlatıp tamamlayan cümlelerin sonuna nokta konur. “Kedi uyudu.” buna uygun kısa bir örnektir. Soru: Çocuğum büyük harfi unutuyorsa nasıl çalışabilir? Cevap: Kısa cümlelerin ilk harfini renkli kalemle belirleyebilir. Ardından cümleyi yeniden yazıp başlangıç harfini kendi kendine kontrol edebilir. Soru: Büyük harf ve nokta birlikte nasıl kontrol edilir? Cevap: Önce cümlenin ilk harfinin büyük olup olmadığına, sonra son kelimenin ardından nokta gelip gelmediğine sırayla bakılır. Soru: Her büyük harften sonra nokta gelir mi? Cevap: Hayır. Büyük harf cümlenin başlangıcını, nokta ise tamamlanan anlatımın sonunu gösterir. İki işaretin görevleri birbirinden farklıdır.

4. Bölüm 4

   Şimdi öğrendiğini dene. Kısa testi çöz; her seçenekteki açıklamayla doğru yöntemi pekiştir. Teste başla.