Kelime anlamı ve eşleştirme

Rehberli anlatımda söylenen yönlendirmeler dâhil tam metin. Düşünme araları sessizdir.

1. Giriş

   Konuya başlayalım. Her kelime bize bir varlığı, işi, durumu veya özelliği düşündürebilir. “Elma” dediğimizde bir meyveyi, “koşmak” dediğimizde hızlı adımlarla ilerleme işini düşünürüz. Kelimenin anlamını bulmak için onu dikkatle okuruz. Bazen içinde bulunduğu cümle de bize ipucu verir. “Efe susadı ve su içti.” cümlesinde içmek kelimesinin yapılan bir işi anlattığını anlarız.

2. Ayrıntılı anlatım

   Kelimeyi cümle içinde düşün. Bir kelimenin ne anlattığını bulmak için cümlenin tamamını okuruz. “Minik kuş uçtu.” cümlesinde minik kelimesi kuşun küçük olduğunu anlatır. “Uçtu” kelimesi ise kuşun yaptığı işi bildirir. Bilmediğimiz kelimenin yanındaki sözcükler, anlamı tahmin etmemize yardımcı olabilir. Sonra tahminimizin cümleye uyup uymadığını kontrol ederiz. Anlamı ilişkili kelimeleri eşleştir. Bazı kelimeler birlikte düşünülür. Balık suyla, arı çiçekle, kalem yazmakla ilişkilidir. Bazı kelimeler de karşıt özellikler anlatır: büyük ve küçük, sıcak ve soğuk gibi. Eşleştirme yaparken her seçeneği tek tek okuruz. Kelimeler arasında gerçek ve açık bir bağ ararız; yalnızca sesleri benziyor diye iki kelimeyi eşleştirmeyiz.

3. Sık sorulanlar

   Sık sorulan sorular. Soru: 1. sınıfta kelime anlamı nasıl öğretilir? Cevap: Çocuğun bildiği günlük nesne ve eylemlerden başlanır. Kelime kısa bir cümlede kullanılır, ardından ne anlattığı birlikte konuşulur. Soru: Bir kelimenin anlamı cümleden nasıl bulunur? Cevap: Kelimenin önündeki ve arkasındaki sözler okunur. Cümledeki olay veya özellik düşünülerek kelimeye en uygun anlam seçilir. Soru: Kelime eşleştirme sorularında nelere bakılır? Cevap: Nesnenin işi, canlının yaşadığı yer veya kelimenin bildirdiği özellik düşünülür. Aralarında açık anlam bağı bulunan ikili seçilir. Soru: Karşıt anlamlı kelime ne demektir? Cevap: Birbirine ters özellik veya durum bildiren kelimelere karşıt anlamlı denir. Büyük-küçük ve sıcak-soğuk, 1. sınıfa uygun örneklerdir. Soru: Kelime bilgisi okuduğunu anlamaya nasıl yardım eder? Cevap: Çocuk kelimelerin anlamını bildikçe cümledeki kişi, olay ve özellikleri daha kolay kavrar; metin sorularına daha doğru cevap verir.

4. Bölüm 4

   Şimdi öğrendiğini dene. Kısa testi çöz; her seçenekteki açıklamayla doğru yöntemi pekiştir. Teste başla.