Toplama ve Çıkarma

Rehberli anlatımda söylenen yönlendirmeler dâhil tam metin. Düşünme araları sessizdir.

1. Giriş

   Konuya başlayalım. Bir gruba yeni nesneler katıldığında miktar artar ve toplama kullanırız. Gruptan nesneler ayrıldığında miktar azalır ve çıkarma kullanırız. 1. sınıfta toplamı 20’yi geçmeyen toplama işlemleri ile onluk bozma gerektirmeyen çıkarma işlemlerini ele alırız. Eşit işareti, iki tarafın aynı değerde olduğunu söyler. İşlem sonucunu ters işlemle veya nesneleri yeniden sayarak kontrol edebiliriz.

2. Ayrıntılı anlatım

   Artma mı azalma mı. “Daha geldi, eklendi, birleşti” sözleri çoğu zaman toplama durumunu anlatır. “Gitti, verildi, eksildi, kaldı” sözleri ise çıkarma durumuna işaret eder. Yalnız anahtar söze bakmak yerine olayın başında ve sonunda miktarın nasıl değiştiğini düşünmek gerekir. Böylece doğru işlemi seçeriz. 20’ye kadar güvenli işlem. Toplamada büyük sayıdan başlayıp küçük sayı kadar ileri sayabiliriz. 8 + 5 için sekizden sonra dokuz, on, on bir, on iki, on üç diye ilerleriz. Çıkarmada geriye sayabilir veya ayrılan nesneleri modelleyebiliriz. Sonucun başlangıç miktarına uygun olup olmadığını da kontrol ederiz. Eşit işaretinin anlamı. Eşit işareti “sonucu yaz” komutu değil, iki tarafın değerleri aynıdır sözü gibidir. 7 + 3 = 6 + 4 eşitliği doğrudur çünkü iki taraf da 10 eder. Kutulu eşitlikte önce bilinen tarafı bulur, sonra diğer tarafı aynı değere tamamlarız. Ters işlemle kontrol. Toplama ile çıkarma birbiriyle ilişkilidir. 6 + 8 = 14 ise 14 − 8 = 6 ve 14 − 6 = 8 olur. Bu ilişki hem sonucu kontrol eder hem de verilmeyen sayıyı buldurur. Problem çözdükten sonra cevabı olayın içine yerleştirip anlamlı olup olmadığını düşünmek son kontroldür.

3. Sık sorulanlar

   Sık sorulan sorular. Soru: Bir problemde toplama mı çıkarma mı seçmeliyim? Cevap: Miktar birleşiyor veya artıyorsa toplama; bir parça ayrılıyor ya da miktar azalıyorsa çıkarma seçersin. Soru: Toplamada büyük sayıdan başlamak neden kolaydır? Cevap: Daha az adım ileri saymanı sağlar; böylece sayma süresi kısalır ve hata yapma olasılığı azalır. Soru: Eşit işareti yalnız işlem sonucundan önce mi kullanılır? Cevap: Hayır. Eşit işareti, bulunduğu yerde iki tarafın aynı değere sahip olduğunu anlatır. Soru: Bir toplama işlemini çıkarma ile nasıl kontrol ederim? Cevap: Toplamdan toplananlardan birini çıkarırsın; diğer toplananı buluyorsan işlem birbiriyle uyumludur. Soru: Problem cevabımın doğru olduğunu nasıl anlayabilirim? Cevap: İşlemi ters işlemle kontrol eder, sonucu problemdeki başlangıç ve değişimle karşılaştırarak anlamlılığını incelersin.

4. Bölüm 4

   Şimdi öğrendiğini dene. Kısa testi çöz; her seçenekteki açıklamayla doğru yöntemi pekiştir. Teste başla.