Eksik Sayı ve Eşitlik Oyunları

Rehberli anlatımda söylenen yönlendirmeler dâhil tam metin. Düşünme araları sessizdir.

1. Giriş

   Konuya başlayalım. Eşitlik bir yarış değildir; iki tarafın aynı miktarı göstermesidir. Bu derste küçük bir kutunun içindeki sayıyı bulacağız, sayı yolunda ilerleyeceğiz ve eksik saymayı onaracağız. Her yönergeden sonra durup nesnelerinle dene. Sayıyı söylemek kadar nasıl bulduğunu anlatmak da değerlidir.

2. Ayrıntılı anlatım

   Eşit işaretinin iki tarafı. Dört taşın yanına kaç taş koyarsan yedi taş olur? Üç taş koymalısın. 4 + □ = 7 yazısındaki kutuya 3 gelir. Sol tarafı say: yedi. Sağ taraf da yedi. Eşit işareti bu iki miktarın aynı olduğunu söyler. Kutunun yerine sağdaki yediyi yazarsan sol taraf gereğinden büyük olur. İleri adımları say. Sayı yolunda on birin üzerinde olduğunu düşün. İki adım ileri git. İlk adımda on ikiye, ikinci adımda on üçe gelirsin. On bir başlangıç yeridir, atılmış adım değildir. Biraz dur; aynı yolu parmağınla göster. Her adımda bir sonraki sayıya geçerek hareketin yönü ile toplamanın ilişkisini görebilirsin. Geri adımları say. On yediden iki adım geri git: önce on altı, sonra on beş. Geri hareket sayıyı küçültür. Başlangıç yerini bir adım sayarsan kısa gidersin. Yolun üzerine küçük işaretler çizip iki hareketi göster. Ulaştığın on beşe iki adım ileri giderek yeniden on yediye dönmen, yolunu doğru izlediğini gösterir. Gizli parça bütünü tamamlar. On altı kartın on biri açık, diğerleri kapalı olsun. Açık kartları bütünden ayırınca beş kapalı kart kalır. 16 − 11 = 5 işlemi gizli parçayı bulur. Açık ve kapalı kartlar iki ayrı parçadır. Kapalıların yerini değiştirmek sayılarını değiştirmez. Kontrol ederken iki parçanın birlikte on altı ettiğini gör. Başlangıca geri dön. Bir kutudan bir taş alındı ve on dört taş kaldı. Başlangıcı bulmak için alınan taşı geri koy: 14 + 1 = 15. Kalanlardan yeniden bir çıkarmak seni başlangıçtan uzaklaştırır. Önce son durumu çiz, sonra ayrılanı yanına ekle. Hikâyeyi sondan başa anlatmak, başlangıcı soran soruları anlamana yardım eder. Eksik saymayı onar. On ikiyle birin toplamını on iki bulan biri eklenen nesneyi saymamış olabilir. Bir daha sayınca on üç buluruz. Yanlış sonucu yalnız ezberleme; nesnelerle doğrula. Şimdi kontrol: On beşten bir adım ileri gidersen nereye gelirsin? Dur ve yolu çiz. Kontrol yanıtı on altıdır; başlangıç değil, sonraki sayı ilk adımdır.

3. Sık sorulanlar

   Sık sorulan sorular. Soru: Eşit işareti yalnız sonucu mu gösterir? Cevap: Hayır. İşaretin iki tarafı aynı miktarı göstermelidir. Her iki tarafı ayrı sayarak kontrol et. Soru: Sayı yolunda başlangıç ilk adım mıdır? Cevap: Hayır. İlk adım başlangıçtan sonraki yere yapılan harekettir. Soru: Geri sayarken sayılar büyür mü? Cevap: Geriye birer adımda her yeni sayı bir küçülür. İleri hareket ise sayıyı büyütür. Soru: Kapalı kartları görmeden nasıl bulurum? Cevap: Bütün kart sayısı ile açık kart sayısını biliyorsan bütünden açıkları ayırırsın. Soru: Başlangıç sayısını neden toplamayla buluyorum? Cevap: Bir şeyler alınmışsa, başlangıca dönmek için alınanları kalanların yanına geri eklersin. Soru: Bir eksik saydığımı nasıl düzeltirim? Cevap: Atlanan bir nesneyi sayarak sonucu bir artır. Sonra işlemi nesnelerle yeniden kontrol et.

4. Bölüm 4

   Şimdi öğrendiğini dene. Kısa testi çöz; her seçenekteki açıklamayla doğru yöntemi pekiştir. Teste başla.