Yazım ve Yazılı Anlatım

Rehberli anlatımda söylenen yönlendirmeler dâhil tam metin. Düşünme araları sessizdir.

1. Giriş

   Konuya başlayalım. Yazarken amacımız düşüncemizi okuyana açık ve düzenli biçimde aktarmaktır. Cümleye büyük harfle başlar, kişi ve şehir adları gibi özel adların ilk harfini büyük yazarız. Sözcükler arasında bir boşluk bırakır, cümlenin sonuna uygun noktalama işareti koyarız. Yazımızı bitirdikten sonra baştan okuyup eksik harf, sözcük veya işaret olup olmadığını kontrol ederiz.

2. Ayrıntılı anlatım

   Yazım düzenini koru. “Deniz bugün Bursa’ya gitti.” cümlesinde ilk sözcük, kişi adı ve şehir adı büyük harfle başlar. Sözcükleri bitişik yazmak okumayı zorlaştırır. Satır sonunda sığmayan sözcüğü uygun hece yerinden kısa çizgiyle ayırabiliriz. Paragrafın ilk cümlesine uygun bir başlangıç noktası vermek de yazının düzenini destekler. Düşünceni sırayla anlat. Kısa bir olay yazarken önce ne olduğunu, sonra gelişmeyi ve sonunda sonucu belirtiriz. Basit yönergelerde ise yapılacak işleri doğru sırayla ve açık eylemlerle yazarız: “Önce kapağı aç. Sonra düğmeye bas.” Gereksiz tekrarları çıkarır, eksik bırakılan yerleri tamamlar ve okuyanın anlayamayacağı belirsiz sözlerden kaçınırız.

3. Sık sorulanlar

   Sık sorulan sorular. Soru: Cümleye neden büyük harfle başlanır? Cevap: Büyük harf yeni bir cümlenin başladığını gösterir ve metindeki cümle sınırlarını kolayca fark etmemizi sağlar. Soru: 2. sınıfta hangi özel adlar büyük harfle yazılır? Cevap: Kişi, şehir, ülke, okul ve belirli yer adlarının ilk harfi büyük yazılır; Ece ve Ankara örneklerinde olduğu gibi. Soru: Yazılı anlatım bittikten sonra nasıl kontrol edilir? Cevap: Metin baştan okunur; büyük harf, boşluk, sözcük sırası ve noktalama eksikleri tek tek gözden geçirilir. Soru: Basit bir yönerge nasıl yazılır? Cevap: Yapılacak işler doğal sıraya konur ve “aç, yerleştir, kapat” gibi açık eylemlerle kısa cümleler hâlinde anlatılır. Soru: Kısa metinde olaylar nasıl düzenlenir? Cevap: Olayın başlangıcı, gelişmesi ve sonucu belirlenir; cümleler önce, sonra ve sonunda sırasına uygun yerleştirilir.

4. Bölüm 4

   Şimdi öğrendiğini dene. Kısa testi çöz; her seçenekteki açıklamayla doğru yöntemi pekiştir. Teste başla.