Sözcük Anlamı

Rehberli anlatımda söylenen yönlendirmeler dâhil tam metin. Düşünme araları sessizdir.

1. Giriş

   Konuya başlayalım. Sözcükler, duygu ve düşüncelerimizi anlatmamızı sağlar. Bir sözcüğün ne demek olduğunu bulurken yalnız o sözcüğe değil, içinde bulunduğu cümlenin tamamına bakarız. Cümledeki diğer sözcükler bize ipucu verir. Bilmediğimiz bir sözcük için önce tahminde bulunur, sonra sözlükten kontrol ederiz. Böylece hem okuduğumuzu daha iyi anlar hem de söz varlığımızı büyütürüz.

2. Ayrıntılı anlatım

   Cümledeki ipucunu kullan. “Kedi, sıcak sobanın yanında uyudu.” cümlesinde sıcak sözcüğünün anlamını soba ve uyudu sözlerinden destek alarak kavrarız. Bir sözcüğün yerine düşündüğümüz anlamı cümlede deneriz. Cümlenin anlamı bozulmuyorsa tahminimiz uygun olabilir. Yine de sözlüğe bakarak doğrulama yapmak iyi bir alışkanlıktır. Anlam ilişkilerini ayırt et. Bazı sözcükler birbirine yakın anlam taşır: küçük ile minik gibi. Bazıları ise karşıt durumları anlatır: açık ile kapalı gibi. Sözcükleri ezberlemek yerine cümle içinde karşılaştırmak daha kolaydır. “Kapı önce kapalıydı, sonra açıldı.” cümlesi karşıtlığı açıkça gösterir. Her seçimde cümlenin bütününü düşünürüz.

3. Sık sorulanlar

   Sık sorulan sorular. Soru: 2. sınıfta bilinmeyen bir sözcüğün anlamı nasıl bulunur? Cevap: Önce sözcüğün bulunduğu cümle okunur, çevresindeki ipuçlarıyla anlam tahmin edilir ve bu tahmin sözlükten kontrol edilir. Soru: Bağlam ipucu ne demektir? Cevap: Bağlam ipucu, bilmediğimiz sözcüğün çevresindeki diğer sözlerin anlamı bulmamıza yardım eden bilgisidir. Soru: Yakın anlamlı sözcükler tamamen aynı mıdır? Cevap: Yakın anlamlı sözcükler çoğu durumda benzer bir düşünceyi anlatır; ancak her cümlede birbirinin yerine kullanılamayabilir. Soru: Karşıt anlamlı sözcükler nasıl öğrenilir? Cevap: Açık-kapalı veya hızlı-yavaş gibi sözcükleri aynı olay içinde karşılaştırmak, aralarındaki karşıtlığı görmeyi kolaylaştırır. Soru: Sözcük anlamı çalışırken sözlük ne zaman kullanılmalı? Cevap: Öğrenci önce cümleden bir tahmin yapmalı, ardından sözlükteki açıklamayı okuyarak tahmininin doğru olup olmadığını denetlemelidir.

4. Bölüm 4

   Şimdi öğrendiğini dene. Kısa testi çöz; her seçenekteki açıklamayla doğru yöntemi pekiştir. Teste başla.