Olayların Oluş Sırası

Rehberli anlatımda söylenen yönlendirmeler dâhil tam metin. Düşünme araları sessizdir.

1. Giriş

   Konuya başlayalım. Yaşadığımız olaylar belli bir sırayla gerçekleşir. Sabah önce uyanır, sonra hazırlanır, en son evden çıkarız. Metinlerde de olayların akışını doğru anlamak için hangi işin önce, hangisinin sonra yapıldığını buluruz. “İlk olarak, ardından, daha sonra, sonunda” gibi sözler bize yol gösterir. Bu sözler yoksa eylemler arasındaki doğal ilişkiyi düşünürüz.

2. Ayrıntılı anlatım

   Zaman bildiren sözcükleri izle. “Önce hamuru yoğurdu, sonra şekil verdi, sonunda fırına koydu.” cümlesinde sıralama açıkça gösterilir. Soruda ilk olay isteniyorsa önce sözcüğünden sonraki işe; son olay isteniyorsa sonunda sözcüğüne bakarız. Dün, bugün, sabah ve akşam gibi zaman sözleri de akışı anlamaya yardım eder. Doğal işlem sırasını düşün. Bazen metinde sıralama sözü bulunmaz. Böyle bir durumda işleri mantıklı biçimde düşünürüz. Bir tohumu sulamadan önce toprağa ekeriz; meyveyi yemeden önce yıkarız. Cevabı seçtikten sonra bütün olayları zihnimizde canlandırır ve arada eksik ya da ters bir adım olup olmadığını kontrol ederiz.

3. Sık sorulanlar

   Sık sorulan sorular. Soru: Olayların oluş sırası ne demektir? Cevap: Bir metindeki işlerin gerçekleşme zamanına göre ilk olaydan son olaya doğru düzenlenmesidir. Soru: Önce ve sonra ifadeleri nasıl kullanılır? Cevap: Önce ilk gerçekleşen işi, sonra ise bu işin ardından yapılan ikinci işi belirtmek için kullanılır. Soru: Metinde sıralama sözü yoksa ne yapılır? Cevap: Eylemler arasındaki doğal ilişki düşünülür ve hangi işin diğerinden önce yapılması gerektiği belirlenir. Soru: Olay sırası sorusunda metni kaç kez okumalıyız? Cevap: Önce metnin tamamı okunmalı, ardından sıralama bildiren sözler ve eylemler için ikinci kez kontrol edilmelidir. Soru: Olay akışını yazarken hangi ifadeler kullanılabilir? Cevap: İlk olarak, ardından, daha sonra ve sonunda gibi ifadeler olayların düzenli ve anlaşılır anlatılmasını sağlar.

4. Bölüm 4

   Şimdi öğrendiğini dene. Kısa testi çöz; her seçenekteki açıklamayla doğru yöntemi pekiştir. Teste başla.