Veri, Sıklık Tablosu ve Nokta Grafiği

Rehberli anlatımda söylenen yönlendirmeler dâhil tam metin. Düşünme araları sessizdir.

1. Giriş

   Konuya başlayalım. Bir sınıfın en sevdiği meyveyi veya öğrencilerin kardeş sayılarını merak ettiğimizde tahmin yerine veri toplayabiliriz. İstatistiksel araştırma; cevaplanabilir bir soru kurma, kimden veri alınacağını belirleme, bilgileri düzenleme, uygun tablo ya da grafik seçme ve sonuçları yalnız eldeki veriye göre yorumlama adımlarından oluşur.

2. Ayrıntılı anlatım

   Araştırılabilir soru. İyi bir araştırma sorusunun cevapları kişiden kişiye değişebilir ve veri toplanarak bulunabilir. “3/A sınıfındaki öğrencilerin en sevdiği meyve hangisidir?” sorusu buna uygundur. “Elma bir meyve midir?” sorusu ise değişen cevaplar gerektirmez. Soru, veri alınacak grubu ve araştırılan özelliği açıkça belirtmelidir. Kategorik ve nicel veri. Renk veya meyve adı gibi sınıflara ayrılan bilgiler kategorik veridir. Kardeş sayısı ya da bir haftada okunan kitap sayısı gibi saymayla elde edilen bilgiler nicel veridir. Veri toplamadan önce kime sorulacağı, cevabın nasıl kaydedileceği ve her kişinin yalnız bir kez sayılıp sayılmadığı planlanır. Çetele ve sıklık tablosu. Çetele işaretleri cevap geldikçe düzenli kayıt tutmayı sağlar. Beşinci işaret ilk dördün üzerine çapraz çizilerek gruplama yapılabilir. Sıklık tablosunda her kategorinin kaç kez görüldüğü sayı ile yazılır. Tablodaki sıklıkların toplamı, araştırmaya katılan kişi veya gözlem sayısını vermelidir; bu toplam kayıt kontrolüdür. Nokta grafiği. Nokta grafiğinde her bir veri, ilgili değerin üzerine yerleştirilen bir noktayla gösterilebilir. Bu düzeyde her nokta bir kişiyi veya bir gözlemi temsil eder. Aynı değerin üzerindeki noktalar sayıldığında o değerin sıklığı bulunur. Başlık, açıklama ve ölçek okunmadan yalnız nokta yüksekliğine bakmak yanlış yoruma neden olabilir. Veriyi yorumlama sınırı. En yüksek sıklık en çok görülen, en düşük sıklık en az görülen cevabı gösterir. İki kategori arasındaki fark büyük sıklıktan küçüğü çıkararak bulunur. Ancak 3/A sınıfından toplanan sonuçlar bütün okul için kesinmiş gibi söylenemez. Karar cümlesinde veri alınan grubu belirtmek, araştırmanın sınırına saygı göstermektir.

3. Sık sorulanlar

   Sık sorulan sorular. Soru: Bir sorunun istatistiksel araştırma sorusu olduğu nasıl anlaşılır? Cevap: Soru, farklı cevaplar elde etmeye uygun olmalı ve bu cevaplar belirli bir gruptan veri toplanarak incelenebilmelidir. Soru: Kategorik veri ile nicel veri arasındaki fark nedir? Cevap: Kategorik veri ad veya türlerle sınıflanır; nicel veri ise kardeş sayısı gibi sayma sonucunda oluşan sayısal değer taşır. Soru: Sıklık tablosundaki sayıların toplamı neyi verir? Cevap: Bütün kategorilerin sıklıkları toplandığında araştırmaya katılan toplam kişi veya kaydedilen toplam gözlem sayısı bulunur. Soru: Nokta grafiğinde bir nokta bu düzeyde neyi temsil eder? Cevap: Aksi belirtilmedikçe her nokta ilgili değere ait bir kişiyi ya da tek bir gözlemi temsil eder. Soru: Bir sınıftan toplanan veri bütün okula genellenebilir mi? Cevap: Doğrudan genellenemez; sonuç öncelikle verinin toplandığı sınıfı açıklar, başka gruplarda farklı sonuçlar oluşabilir.

4. Bölüm 4

   Şimdi öğrendiğini dene. Kısa testi çöz; her seçenekteki açıklamayla doğru yöntemi pekiştir. Teste başla.