ANLAM + BAĞLAM
Anlamları örnekleriyle ayır.
Her numara farklı bir anlam duyusudur. Örnek ve kelime ilişkileri yalnızca bağlı olduğu duyuyla birlikte okunmalıdır.
-
01Ad zihinTürkçede zihin
İnsanın düşünme, akıl yürütme, öğrenme, kavramları ve nesneleri zihinde canlandırabilme, objektif gerçekleri algılama, yargılama, sonuç çıkarma, bedeni kontrol edebilme, duyguları doğru algılayabilme, değerlendirebilme, icat edebilme vb. yeteneklerinin ve becerilerinin tamamı; anlak, dirayet, feraset.
Kullanım örneği “Herkesin gönlünü almayı bilecek zekâya sahipti.”
Ayla Kutlu
-
02Ad metaphoric
“kafa” anlamında.
SÖZCÜĞÜN YOLCULUĞU
Köken ve etimoloji
Köken notu, kelimenin bugünkü anlamıyla aynı şey değildir; yalnızca tarihsel izini açıklar.
Osmanlı Türkçesi ذكاء, o da Arapça ذكاء (zekâ, “keskin zekâ, anlayış”), o da Arapça ذكاء (ḏakāˀ, “1. keskin olma, keskin kokma, ateş harlanma, 2. keskin koku, 3. (mecazi) zihin pırıltısı, keskin kavrama yeteneği”) sözcüğünden sözcüğünden. Bu sözcük de Arapça ذكا (ḏakā, “keskin idi, parladı, (ateş) harlandı”) sözcüğünden fiilinin faˁāl vezninde masdarıdır.
DOĞRU YAZIM
Heceleme ve kayıtlı biçimler
Biçimler sözlükte kayıtlı olduğu ölçüde gösterilir; sayfa otomatik ek tahmini üretmez.
Vikisözlük çekim verisindeki çoğul biçim.
Vikisözlük çekim verisindeki çoğul biçim.
Vikisözlük çekim verisindeki çoğul biçim.
KELİME BAĞLARI
Deyim, kalıp, birleşik söz ve türevler
Kelimeyi tek başına değil, doğal olarak birlikte kullanıldığı yapılarla öğren.
Türemiş sözler
- zekâ bölümü
- zekâ geriliği
- zekâ küpü
- zekâ testi
- zekâ yaşı
- zekâ yeteneği
- akışkan zekâ
- analitik zekâ
- bedensel zekâ
- çoklu zekâ
- dilsel zekâ
- duygusal zekâ
- genel zekâ
- görsel zekâ
- içsel zekâ
- işitsel zekâ
- keskin zekâ
- kinestetik zekâ
- kristalize zekâ
- mantıksal zekâ
- matematiksel zekâ
- müziksel zekâ
- pratik zekâ
- ritmik zekâ
- sayısal zekâ
- sosyal zekâ
- sözel zekâ
- üstün zekâ
- yapay zekâ
- yaratıcı zekâ
- doğa zekâsı
DİLLER ARASI BAĞ
Temel çeviri karşılıkları
Çeviri tek başına bütün anlamları karşılamayabilir; varsa kullanım notunu birlikte oku.
intellect
psikoloji
intelligence
psikoloji
Intelligenz
psikoloji — feminine
raison
psikoloji
ŞİMDİ SEN KULLAN
Kelimeyi üç adımda pekiştir.
Pasif okumayı bırakıp anlamı kendi cümlende kullan.
- 01Kendi sözlerinle açıkla
“zekâ” kelimesinin ilk anlamını tanımı kopyalamadan bir cümlede anlat.
- 02Bağlam kur
Kelimeyi biri günlük, biri ders bağlamında olmak üzere iki ayrı cümlede kullan.
- 03Kontrol et
Cümlendeki anlam ile yukarıdaki numaralı anlamlardan hangisinin eşleştiğini belirle.
KISA SORULAR
zekâ hakkında sık sorulanlar
Yanıtlar yalnızca bu sayfadaki doğrulanmış anlam, biçim ve ilişki kayıtlarından üretilir.
zekâ ne demek?
İnsanın düşünme, akıl yürütme, öğrenme, kavramları ve nesneleri zihinde canlandırabilme, objektif gerçekleri algılama, yargılama, sonuç çıkarma, bedeni kontrol edebilme, duyguları doğru algılayabilme, değerlendirebilme, icat edebilme vb. yeteneklerinin ve becerilerinin tamamı; anlak, dirayet, feraset.
zekâ nasıl hecelenir?
zekâ kelimesi “ze-kâ” biçiminde hecelenir.
zekâ kelimesinin kökeni nedir?
Osmanlı Türkçesi ذكاء, o da Arapça ذكاء (zekâ, “keskin zekâ, anlayış”), o da Arapça ذكاء (ḏakāˀ, “1. keskin olma, keskin kokma, ateş harlanma, 2. keskin koku, 3. (mecazi) zihin pırıltısı, keskin kavrama yeteneği”) sözcüğünden sözcüğünden. Bu sözcük de Arapça ذكا (ḏakā, “keskin idi, parladı, (ateş) harlandı”) sözcüğünden fiilinin faˁāl vezninde masdarıdır.
zekâ kelimesinin kayıtlı biçimleri nelerdir?
Bu kayıtta zekâlar, zekâları, zekâlarınız, zekâ bölümü, zekâ geriliği biçimleri yer alır. Biçim notları “Yazım ve çekim” bölümünde gösterilir.
EDİTORYAL ŞEFFAFLIK
Kaynak, lisans ve değişiklik izi
Tanım verisi ile Eğitir’in özgün örnek ve öğretim notları ayrı hak kayıtlarıyla yönetilir.
CC BY-SA değişiklik bildirimi: Kaynak veri bu sayfaya uyarlanırken alanlara ayrılmış, biçimlendirilmiş ve Eğitir’in özgün eğitim katmanından ayrı sunulmuştur. Kaynak, sürüm ve lisans bağlantısı aşağıdaki kayıtta görünür.
Türkçe Vikisözlük katılımcıları — Kaikki.org/Wiktextract ile yapılandırıldı; Eğitir alan eşleme ve filtre değişiklikleri uyguladı — CC BY-SA 4.0
- Revizyon
- trwiktionary-20260804-wiktextract-20260828