ANLAM + BAĞLAM
Anlamları örnekleriyle ayır.
Her numara farklı bir anlam duyusudur. Örnek ve kelime ilişkileri yalnızca bağlı olduğu duyuyla birlikte okunmalıdır.
-
01Ad
karın doyurma, yemek yeme işi
Kullanım örneği “Yemekten sonra gocuğuna sarar, yatırırdı beni.”
Necati Cumalı
-
02Ad yemek içmekTürkçede yemek içmek
yenmek için pişirilip hazırlanmış yiyecek; ekmek, taam
Kullanım örneği “Tencerenin kapağını kaldırdı, güzelce pişirdiği nohut yemeğinden iki üç kaşık koydu, mavi çinili tabağa.”
Meliha YILDIRIM, Remil, 2024, 89, Alakarga Sanat Yayınları
-
03Ad
günün belli saatlerinde yenilen gıda
-
04Ad
misafirlere yiyecek verilerek yapılan ağırlama
Kullanım örneği “Pek protokolcü olduğu için yemek sessiz geçiyordu.”
Fâlih Rıfkı Atay
-
05Eylem
ağızda çiğneyerek yutmak, taam etmek, yemek
Kullanım örneği “Adam o kadar çabuk yiyor ki, hizmetçi ekmek yetiştiremiyor.”
Burhan Felek
-
06Eylem
aşındırmak, delmek, kemirmek, oymak
Kullanım örneği “Neclâ, onun böyle kendinden geçercesine çalıştığını gördükçe üzüntüden tırnaklarını yiyor.”
Hâldun Taner
-
07Eylem
“ısırmak” anlamında.
Kullanım örneği “Sivrisinekler çocuğun kollarını yemiş.”
-
08Eylem
hoşa gitmeyen kötü bir vaziyete düşmek, tutulmak.
Kullanım örneği “Başçavuş, "Sizin avratlarınızı sikerim!" dediğinde yumruğu yemiş Babo Emmi'den.”
Cem KALENDER, Klan, 2009, 262, Kavis Kitap
Kullanım örneği “Yalnız bir keresinde uyuyamayınca kendini yatakhaneden dışarı atmıştı da okulun nöbetçisi onu öyle dolanır görünce avcuna cetveli yemişti.”
Elif Nur AYBAŞ, Çocukluk Ormanına Altı Olta, 2021, 50, Varlık Yayınları
-
09Eylem
hakkı olmayan ve kendisine yasak edilmiş bulunan bir şeyi kabul etmek
Kullanım örneği “Haram yemek ne kötü şey.”
Kullanım örneği “Rüşvet yemeyi alışkanlık hâline getirmişlerdi.”
-
10Eylem
birine alacağını vermemek, ödememek
Kullanım örneği “Bu adam yüz bin liramı yedi.”
-
11Eylem
bitirmek, harcamak, tüketmek
Kullanım örneği “Mirası sen yedin, zahmeti ben çekiyorum diye latife ediyordu.”
M. Ş. Esendal
-
12Eylem
gücünü kırmak, mahvetmek, perişan etmek
-
14Eylem money
başkasının parasını harcamak
Kullanım örneği “Meğerse o gecekonduyu yaptırdı ya bunlar adamın parasını yemişler.”
Mehtap KANDEMİR, Komple Muamele, 2000, 21, Parantez Yayınları
-
15Eylem
harcanmak, kullanılmak, sarf edilmek
Kullanım örneği “Yapımına başlanan bu yapı günde beş ton çimento yiyor.”
-
16Eylem
kanunî yoldan cezalandırılmak
-
17Eylem
sürekli üzmek, tedirgin etmek
Kullanım örneği “Bu dert beni yiyor.”
SÖZCÜĞÜN YOLCULUĞU
Köken ve etimoloji
Köken notu, kelimenin bugünkü anlamıyla aynı şey değildir; yalnızca tarihsel izini açıklar.
Osmanlı Türkçesi یمك (yemek) sözcüğünden devralındı, o da Ana Türkçe *jē- (“yemek”, eylem) sözcüğünden, aşağıdaki köken 2'ye bakın.
DOĞRU YAZIM
Heceleme ve kayıtlı biçimler
Biçimler sözlükte kayıtlı olduğu ölçüde gösterilir; sayfa otomatik ek tahmini üretmez.
Vikisözlük çekim verisindeki çoğul biçim.
Vikisözlük çekim verisindeki çoğul biçim.
Vikisözlük çekim verisindeki çoğul biçim.
Vikisözlük çekim verisindeki çoğul biçim.
Vikisözlük çekim verisindeki çoğul biçim.
Vikisözlük çekim verisindeki çoğul biçim.
Vikisözlük çekim verisindeki çoğul biçim.
Vikisözlük çekim verisindeki çoğul biçim.
Vikisözlük çekim verisindeki çoğul biçim.
KELİME BAĞLARI
Deyim, kalıp, birleşik söz ve türevler
Kelimeyi tek başına değil, doğal olarak birlikte kullanıldığı yapılarla öğren.
Türemiş sözler
- yemekaltı
- yemek borusu
- yemek çizelgesi
- yemek dolabı
- yemek duası
- yemekhane
- yemek hizmeti
- mirasyedi
- yemek listesi
- otyiyenler
- yemek masası
- balyemez
- yemek odası
- etyemez
- yemek salonu
- hüryemez
- yemek tablası
- varyemez
- yemek takımı
- alaminüt yemek
- karıncayiyen
- ana yemek
- başyemek
- hazır yemek
- seçmeli yemek
- seçmesiz yemek
- sulu yemek
- akşam yemeği
- ev yemeği
- güveyi yemeği
- iftar yemeği
- kuşluk yemeği
- öğle yemeği
- ölü yemeği
- sahur yemeği
- tencere yemeği
Deyimler ve kalıplar
- yemek çıkarmak
- yemek seçmek
- yemek vermek
- yemek yemek
Atasözleri
- acıkan ne olsa yer, acıyan ne olsa söyler
- aç kurt yavrusunu yer
- ağacı kurt, insanı dert yer
- ağız yer, yüz utanır
- ahlatın iyisini ayılar yer
- armutun iyisini ayılar yer
- en kolay iş yemek, çiğnemeden yutulmaz
- emek olmadan yemek olmaz
- maksadı üzüm yemek değil, bağcıyı dövmek
- peynir ekmek, hazır yemek
- tok iken yemek yiyen, mezarını dişiyle kazar
DİLLER ARASI BAĞ
Temel çeviri karşılıkları
Çeviri tek başına bütün anlamları karşılamayabilir; varsa kullanım notunu birlikte oku.
eat
eylem
food
isim
Essen
isim — neutral
manger
eylem
nourriture
isim
ŞİMDİ SEN KULLAN
Kelimeyi üç adımda pekiştir.
Pasif okumayı bırakıp anlamı kendi cümlende kullan.
- 01Kendi sözlerinle açıkla
“yemek” kelimesinin ilk anlamını tanımı kopyalamadan bir cümlede anlat.
- 02Bağlam kur
Kelimeyi biri günlük, biri ders bağlamında olmak üzere iki ayrı cümlede kullan.
- 03Kontrol et
Cümlendeki anlam ile yukarıdaki numaralı anlamlardan hangisinin eşleştiğini belirle.
KISA SORULAR
yemek hakkında sık sorulanlar
Yanıtlar yalnızca bu sayfadaki doğrulanmış anlam, biçim ve ilişki kayıtlarından üretilir.
yemek ne demek?
karın doyurma, yemek yeme işi
yemek nasıl hecelenir?
yemek kelimesi “ye-mek” biçiminde hecelenir.
yemek kelimesinin kökeni nedir?
Osmanlı Türkçesi یمك (yemek) sözcüğünden devralındı, o da Ana Türkçe *jē- (“yemek”, eylem) sözcüğünden, aşağıdaki köken 2'ye bakın.
yemek kelimesinin kayıtlı biçimleri nelerdir?
Bu kayıtta yediler, yediydiler, yediyseler, yemekler, yemekleri biçimleri yer alır. Biçim notları “Yazım ve çekim” bölümünde gösterilir.
EDİTORYAL ŞEFFAFLIK
Kaynak, lisans ve değişiklik izi
Tanım verisi ile Eğitir’in özgün örnek ve öğretim notları ayrı hak kayıtlarıyla yönetilir.
CC BY-SA değişiklik bildirimi: Kaynak veri bu sayfaya uyarlanırken alanlara ayrılmış, biçimlendirilmiş ve Eğitir’in özgün eğitim katmanından ayrı sunulmuştur. Kaynak, sürüm ve lisans bağlantısı aşağıdaki kayıtta görünür.
Türkçe Vikisözlük katılımcıları — Kaikki.org/Wiktextract ile yapılandırıldı; Eğitir alan eşleme ve filtre değişiklikleri uyguladı — CC BY-SA 4.0
- Revizyon
- trwiktionary-20260804-wiktextract-20260828