ANLAM + BAĞLAM
Anlamları örnekleriyle ayır.
Her numara farklı bir anlam duyusudur. Örnek ve kelime ilişkileri yalnızca bağlı olduğu duyuyla birlikte okunmalıdır.
-
01Eylem
düşündüğünü veya bildiğini sözle anlatmak
Kullanım örneği “Bu konak için de yine senelerden beri aynı şeyi söylerim.”
R. N. Güntekin
-
02Eylem
bir düşünceyi ileri sürmek, ortaya atmak
Kullanım örneği “Hececiler kendilerinden sonra yeni bir edebî neslin yetişmediğini söylüyorlar.”
S. F. Abasıyanık
-
03Eylem
yapılmasını istemek
-
04Eylem literature
türkü, şarkı vb. okumak
Kullanım örneği “Kanto söyler gibi hareketler ve taklitlerle söylediği şarkılar pek eğlenceli şeylerdi.”
R. N. Güntekin
-
05Eylem
yazmak, düzmek
Kullanım örneği “Şiir söylemek.”
-
06Eylem
haber vermek
Kullanım örneği “Benim burada nasıl yaşadığımı görenler gidip babama da söylerler.”
A. Ş. Hisar
-
07Eylem
önceden bildirmek, tahmin etmek
Kullanım örneği “Bir değil iki tane olduğunu size söylemiştim.”
R. H. Karay
-
08Eylem
sipariş etmek.
Kullanım örneği “Kebapçıyı arayıp üç Adana kebap, bir kıymalı pide söyledim.”
Emrah POLAT, Alocu Tilki'nin Serencamı, 2014, 52, İletişim Yayınları
-
09Eylem Türkçe mecazlar
(mecaz) herhangi bir şeyi bildirmek, anlatmak, demek istemek, hatırlatmak
Kullanım örneği “Ne söyler bu türküler. Ay karanlık gecelerde yüzen gemiler.”
N. Cumalı
SÖZCÜĞÜN YOLCULUĞU
Köken ve etimoloji
Köken notu, kelimenin bugünkü anlamıyla aynı şey değildir; yalnızca tarihsel izini açıklar.
Vikisözlük köken notu: Eski Türkçe
DOĞRU YAZIM
Heceleme ve kayıtlı biçimler
Biçimler sözlükte kayıtlı olduğu ölçüde gösterilir; sayfa otomatik ek tahmini üretmez.
Vikisözlük çekim verisindeki çoğul biçim.
Vikisözlük çekim verisindeki çoğul biçim.
Vikisözlük çekim verisindeki çoğul biçim.
Vikisözlük çekim verisindeki çoğul biçim.
Vikisözlük çekim verisindeki çoğul biçim.
Vikisözlük çekim verisindeki çoğul biçim.
KELİME BAĞLARI
Deyim, kalıp, birleşik söz ve türevler
Kelimeyi tek başına değil, doğal olarak birlikte kullanıldığı yapılarla öğren.
Deyimler ve kalıplar
- acı söylemek
- açık söylemek
- açıkçasını söylemek
- ağır söylemek
- arkadan söylemek
- bir ayak üstünde bin yalan söylemek
- bir şey söylemek
- büyük söylemek
- büyük söz söylemek
- çok söylemek
- dobra dobra söylemek
- pek söylemek
- söylemediğini bırakmamak
- söyleyeceği olmak
- söylenecek söz
- söylenmeyecek söz
- söz söylemek
- ulu orta söz söylemek
- yabana söylemek
- yarım ağızla söylemek
Atasözleri
- acıkan ne olsa yer, acıyan ne olsa söyler
- aç bırakma hırsız edersin, çok söyleme arsız edersin
- aç ile eceli gelen söyleşir
- açma sırrını dostuna, o da söyler dostuna
- açtırma kutuyu, söyletme kötüyü
- aşk ağlatır, dert söyletir
- az söyle, çok dinle
- bana arkadaşını söyle sana kim olduğunu diyeyim
- berberin solumazı, tellâğın terlemezi, kahvecinin söylemezi
- bin işit bir söyle
- bir söyle iki dinle
- boğaz dokuz boğumdur, boğa boğa söyler
- büyük lokma ye, büyük söz söyleme
- çok söyleme arsız olur, aç koyma hırsız olur
- çok söyleyen çok yanılır
- derdini söylemeyen derman bulamaz
- dert ağlatır, aşk söyletir
- doğru söyleyeni dokuz köyden kovarlar
- doğru söyleyenin bir ayağı üzengide gerek
- doğru söyleyenin tepesi delik olur
- dost acı söyler
- dost dostun ayıbını yüzüne söyler
- eğri otur, doğru söyle
- hocanın söylediğini dinle, yaptığını yapma
- iki dinle bir söyle
- istediğini söyleyen, istemediğini işitir
- kötü söyleme eşine, ağu katar aşına
- önce düşün, sonra söyle
- ramazanda yalan söyleyenin bayramda yüzü kara olur
- sırrını açma dostuna, o da söyler dostuna
- söyleyene bakma, söyletene bak
- söyleyenden dinleyen arif gerek
- sözü söyle alana, kulağında kalana
- tatlı ye, tatlı söyle
- var varlatır, yok söyletir
- yalancı kim? İşittiğini söyleyen
DİLLER ARASI BAĞ
Temel çeviri karşılıkları
Çeviri tek başına bütün anlamları karşılamayabilir; varsa kullanım notunu birlikte oku.
say
tell
sagen
dire
ŞİMDİ SEN KULLAN
Kelimeyi üç adımda pekiştir.
Pasif okumayı bırakıp anlamı kendi cümlende kullan.
- 01Kendi sözlerinle açıkla
“söylemek” kelimesinin ilk anlamını tanımı kopyalamadan bir cümlede anlat.
- 02Bağlam kur
Kelimeyi biri günlük, biri ders bağlamında olmak üzere iki ayrı cümlede kullan.
- 03Kontrol et
Cümlendeki anlam ile yukarıdaki numaralı anlamlardan hangisinin eşleştiğini belirle.
KISA SORULAR
söylemek hakkında sık sorulanlar
Yanıtlar yalnızca bu sayfadaki doğrulanmış anlam, biçim ve ilişki kayıtlarından üretilir.
söylemek ne demek?
düşündüğünü veya bildiğini sözle anlatmak
söylemek kelimesinin kökeni nedir?
Vikisözlük köken notu: Eski Türkçe
söylemek kelimesinin kayıtlı biçimleri nelerdir?
Bu kayıtta söylediler, söylediydiler, söylediyseler, söylemişler, söylemişmişler biçimleri yer alır. Biçim notları “Yazım ve çekim” bölümünde gösterilir.
EDİTORYAL ŞEFFAFLIK
Kaynak, lisans ve değişiklik izi
Tanım verisi ile Eğitir’in özgün örnek ve öğretim notları ayrı hak kayıtlarıyla yönetilir.
CC BY-SA değişiklik bildirimi: Kaynak veri bu sayfaya uyarlanırken alanlara ayrılmış, biçimlendirilmiş ve Eğitir’in özgün eğitim katmanından ayrı sunulmuştur. Kaynak, sürüm ve lisans bağlantısı aşağıdaki kayıtta görünür.
Türkçe Vikisözlük katılımcıları — Kaikki.org/Wiktextract ile yapılandırıldı; Eğitir alan eşleme ve filtre değişiklikleri uyguladı — CC BY-SA 4.0
- Revizyon
- trwiktionary-20260804-wiktextract-20260828