ANLAM + BAĞLAM
Anlamları örnekleriyle ayır.
Her numara farklı bir anlam duyusudur. Örnek ve kelime ilişkileri yalnızca bağlı olduğu duyuyla birlikte okunmalıdır.
-
01Eylem
bir görev, makam, şan veya vasıf kazanmak.
Kullanım örneği “Okumak, eczacı olmak bu sayılı inatlarından biri ve ilkidir.”
Süleyman Tarık Buğra
-
02Eylem
bir şeyi elde etmek, edinmek.
Kullanım örneği “Nihayet ben mal sahibi olacağıma göre rahattım.”
Sait Faik Abasıyanık
-
03Eylem
bir durumdan başka birine geçmek.
Kullanım örneği “Yapraklar kafalarını örtüyordu. Koç ortada, parlak, yağlı boynuzlarıyla gölgelerin içinde heybetli bir Satir olmuştu.”
Sait Faik ABASIYANIK, Kıskançlık, Varlık, 22, 1934
-
04Eylem
herhangi bir hâlde bulunmak.
-
05Eylem
gerçekleşmek veya yapılmak.
Kullanım örneği “- Tabi en iyi sabun kemikten olur..”
Oktay GÜZELOĞLU, Beyoğlu'nda Garibanın Otopsisi Yapılmaz, 1997, 137, Hiç Yayınları
-
06Eylem
meydana gelmek, varlık kazanmak.
Kullanım örneği “En şiddetli münakaşa, kumpanyanın ismi için oldu.”
Sait Faik Abasıyanık
-
07Eylem
uygun düşmek, yerinde görülmek
Kullanım örneği “Böyle iş olmaz. Oraya gitmesek de olur.”
-
08Eylem
olgunlaşmak, yetişmek
Kullanım örneği “Ekinler oldu. Üzümler daha olmadı.”
-
09Eylem
hazırlanmak, hazır hâle gelmek
Kullanım örneği “Çay oldu.”
-
10Eylem
“bulunmak” anlamında.
Kullanım örneği “Kız da hemen olduğu yere oturdu.”
M. Ş. Esendal
-
11Eylem
geçmek, tamamlanmak
Kullanım örneği “İki yıl oldu. Nerede ise üç yıl olacak.”
-
12Eylem
sürdürmek, yürütmek
Kullanım örneği “İlişkilerimiz dostça olsun istiyorum.”
-
13Eylem
bir kuruluşla, teşkilatla alakalı bulunmak, mensup olmak
Kullanım örneği “Partili olmak.”
-
14Eylem
gelip çatmak, yaklaşmak
Kullanım örneği “Akşam oldu böyle oldu. Sabah oldu.”
-
15Eylem
bir şeyin, birinin mülkiyetine geçmek
Kullanım örneği “Pırlanta gerdanlığı da tektaş küpesi de zümrüt yüzüğü de kendinin olsun!”
Sermet Muhtar Alus
-
16Eylem
ek fiilin geniş zamanı olan -dır/-dir mânâsında kullanılan bir söz
Kullanım örneği “Annesi oluyor. Yeğeni olur.”
-
17Eylem informalTürkçe teklifsiz konuşma
sarhoş olmak
Kullanım örneği “Ağzın bira kokuyordu, geldiğinde kafan olmuştu zaten, iki tane de beraber içmiştik, hiç unutmuyorum, babamı anlatıyordun, sevdalı, ellerin terliyordu.”
Özgür ÇIRAK, Biz de Yarın Güleriz, 2024, 60, İletişim Yayınları
-
18Eylem
uymak, tam gelmek
Kullanım örneği “Bu şapka başıma oluyor.”
-
19Eylem
elinden kaçırmak, kaybetmek, yitirmek
Kullanım örneği “Tembelliği yüzünden işinden oldu.”
-
20Eylem
bir yerde doğmuş, yaşamış olmak
Kullanım örneği “Köyden, kasabadan olmayan, düveni, dirgeni nasıl bilebilir”
?
-
21Eylem
bir olayla karşılaşmak, başına kötü bir şey gelmek
Kullanım örneği “Aman, ona bir şey olmasın! Kimseye bir şey olmadı.”
-
22Eylem
“yol açmak” anlamında.
Kullanım örneği “Bu davranışın ona çok zararı oldu.”
-
23Eylem
bir isim veya sıfatın belirttiği vaziyeti almak
Kullanım örneği “Su, buz oldu.”
SÖZCÜĞÜN YOLCULUĞU
Köken ve etimoloji
Köken notu, kelimenin bugünkü anlamıyla aynı şey değildir; yalnızca tarihsel izini açıklar.
Osmanlı Türkçesi اولمق (olmak) sözcüğünden devralındı.
DOĞRU YAZIM
Heceleme ve kayıtlı biçimler
Biçimler sözlükte kayıtlı olduğu ölçüde gösterilir; sayfa otomatik ek tahmini üretmez.
Vikisözlük çekim verisindeki çoğul biçim.
Vikisözlük çekim verisindeki çoğul biçim.
Vikisözlük çekim verisindeki çoğul biçim.
Vikisözlük çekim verisindeki çoğul biçim.
Vikisözlük çekim verisindeki çoğul biçim.
Vikisözlük çekim verisindeki çoğul biçim.
KELİME BAĞLARI
Deyim, kalıp, birleşik söz ve türevler
Kelimeyi tek başına değil, doğal olarak birlikte kullanıldığı yapılarla öğren.
Deyimler ve kalıplar
- abdestinde namazında olmak
- aciz içinde olmak
- açıklar livası olmak
- açıkta olmak
- adı olmak
- adı sanı olmak
- afiyet üzere olmak
- ağırlığı olmak
- ağırlık olmak
- ağzının kâhyası olmak
- ahirette on parmağı yakasında olmak
- akıllı olmak
- aklı başka yerde olmak
- aklı bir karış yukarıda olmak
- aklı beş karış yukarıda olmak
- aklı bir karış havada olmak
- aklı beş karış havada olmak
- aklı bir yerde olmak
- aklı fikri bir şeyde olmak
- aklından zoru olmak
- aksiliği üstünde olmak
- alabora olmak
- alet olmak
- alnında yazılmış olmak
- alt olmak
- altın yürekli olmak
- altüst olmak
- anadan yeni doğmuş gibi olmak
- anasından doğduğuna pişman olmak
- araları limoni olmak
- araları şekerrenk olmak
- araları serin olmak
- aralarında dağlar kadar fark olmak
- aralarında kan olmak
- kan olmak
- arap gibi olmak
- arası açık olmak
- araları açık olmak
- arazi olmak
- arka olmak
- asıda olmak
- astarı yüzünden pahalı olmak
- ayağına bağ olmak
- ayak bağı olmak
- ayak üstünde olmak
- ayaklar baş, başlar ayak olmak
- aydedeye misafir olmak
- aynı yolun yolcusu olmak
- Azrail'e bir can borcu olmak
- bacakları tutmaz olmak
- bacası tütmez olmak
- badem olmak
- bahtı açık olmak
- bahtı bağlı olmak
- bahtı kara olmak
- ballı börek olmak
- barış görüş olmak
- barut olmak
- baş başa olmak
- baş göz olmak
- baş olmak
- başağrısı olmak
- başı belada olmak
- başı dik olmak
- başı kazan gibi olmak
- başı üstünde yeri olmak
- başına balta olmak
- başına bela olmak
- bembeyaz olmak
- benzi kül gibi olmak
- beş paralık olmak
- bıyığını balta kesmez olmak
- bileğinde altın bileziği olmak
- bin pişman olmak
- bin tarakta bezi olmak
- bir atımlık barutu olmak
- bir avuç toprak olmak
- bir ayağı çukurda olmak
- bir çatı altında olmak
- bir çift sözü olmak
- bir eli yağda bir eli balda olmak
- bir gömlek fazla eskitmiş olmak
- bir hâl olmak
- bir hoş olmak
- bir hoşluğu olmak
- bir iğne bir iplik olmak
- bir olmak
- bir sıkımlık canı olmak
- birlik olmak
- boğaz olmak
- boynu kıldan ince olmak
- boynuz isterken kulaktan olmak
- boyun olmak
- boyunca çocuğu olmak
- boza olmak
- bozum olmak
- buhar olmak
- buldumcuk olmak
- bulut olmak
- burnu Kafdağı'nda olmak
- burnundan düşen bin parça olmak
- büyükle büyük, küçükle küçük olmak
- cami olmak
- can derdinde olmak
- can olmak
- can simidi olmak
- canciğer olmak
- canına minnet olmak
- ciğer kebap olmak
- cin ifrit olmak
- çağ dışı olmak
- çamaşır ertesi olmak
- çatkın olmak
- çekeceği olmak
- çıkmazda olmak
- çiçek olmak
- çocuk olmak
- çocukla çocuk, büyükle büyük olmak
- çorba olmak
- darmadağın olmak
- darmaduman olmak
- davacı olmak
- dayağa idmanlı olmak
- dedikodu sermayesi olmak
- deli olmak
- delik deşik olmak
- demek olmak
- derde derman olmak
- derdine derman olmak
- derde düçar olmak
- derdi başından aşkın olmak
- ders olmak
- dert olmak
- destek olmak
- deve olmak
- diken diken olmak
- diken üstünde olmak
- dikkati calip olmak
- dilden düşmez olmak
- dili bir karış olmak
- diline sağlam olmak
- dilinin altında bir şey olmak
- dillere destan olmak
- dinden imandan olmak
- doğduğuna pişman olmak
- dosyası kabarık olmak
- döl döş sahibi olmak
- dörtköşe olmak
- duman altı olmak
- durumunda olmak
- dut gibi olmak
- düğüm düğüm olmak
- dünden hazır olmak
- dünden razı olmak
- dünya başına dar olmak
- dünya birinin olmak
- dünyalar birinin olmak
- dünya gözüne zindan olmak
- dünyayı ben yarattım havasında olmak
- düşman olmak
- ek bent olmak
- ekmeğinden olmak
- el çivi gibi olmak
- ayak çivi gibi olmak
- parmak çivi gibi olmak
- el iyisi olmak
- eli dar olmak
- eli darda olmak
- eli kolu bağlı olmak
- eli ayağı bağlı olmak
- eli mahkûm olmak
- elinde olmak
- eline erkek eli değmemiş olmak
- elinin altında olmak
- emdiği süt haram olmak
- emdiği helal süt haram olmak
- emin olmak
- emir komuta zinciri içinde olmak
- emrihak vaki olmak
- ense kulak yerinde olmak
- ergen olmak
- eski kulağı kesiklerden olmak
- et tırnak olmak
- ezberinde olmak
- façası olmak
- fariğ olmak
- farkında olmak
- farz olmak
- fasit olmak
- faydalı olmak
- faydası olmak
- fazla olmak
- feda olmak
- felç olmak
- fevt olmak
- fıtık olmak
- fiske fiske olmak
- fit olmak
- fitil olmak
- formda olmak
- forsu olmak
- fülsüahmere muhtaç olmak
- gark olmak
- gâvur olmak
- gelip geçici olmak
- gıcık olmak
- gıllıgışlı olmak
- gibi olmak
- göl olmak
- gönülden ırak olmak
- görüş birliği içinde olmak
- göz göz olmak
- göz önünde olmak
- gözünün önünde olmak
- göz kulak olmak
- gözden kaybolmak
- gözden nihan olmak
- göze diken olmak
- gözleri çakmak çakmak olmak
- gözleri dolu dolu olmak
- gözleri fıldır fıldır olmak
- gözleri ışıklı olmak
- gözü açık olmak
- gözü bağlı olmak
- gözü büyükte olmak
- gözü bir şeyde olmak
- gözleri bir şeyde olmak
- gözü bir şeyin üzerinde olmak
- gözleri bir şeyin üzerinde olmak
- gözü kapalı olmak
- gözü yolda olmak
- gözü yollarda olmak
- gözü yüksekte olmak
- gözü yükseklerde olmak
- gözüne diken olmak
- gurk olmak
- günah olmak
- günleri gece olmak
- günleri sayılı olmak
- haberi olmak
- haberli olmak
- hâk ile yeksan olmak
- hakkı olmak
- halef selef olmak
- hâli duman olmak
- hâlleri duman olmak
- hâli harap olmak
- halka olmak
- hallihamur olmak
- halvet olmak
- hamamcı olmak
- han sahibi olmak
- hamam sahibi olmak
- han hamam sahibi olmak
- harem selamlık olmak
- hastanelik olmak
- haşır neşir olmak
- hayal olmak
- hayat memat meselesi olmak
- hayatını birine borçlu olmak
- hayatının baharında olmak
- hayran olmak
- hazırda olmak
- hazırlıklı olmak
- hazırlıksız olmak
- hedef olmak
- helak olmak
- hemhâl olmak
- hep bir ağız olmak
- her aşın kaşığı olmak
- her derde deva olmak
- her tarakta bezi olmak
- heyheyleri üstünde olmak
- hizmetinde olmak
- hükmünde olmak
- ısrarlı olmak
- ibaret olmak
- içeride olmak
- içi dışı bir olmak
- içinde kaybolmak
- içinde olmak
- içine dert olmak
- içli dışlı olmak
- ifrit olmak
- iki büklüm olmak
- iki eli birinin yakasında olmak
- iki kat olmak
- iki paralık olmak
- ikişer olmak
- inadım inat olmak
- istim üstünde olmak
- iş ortada olmak
- ortada olmak
- işi iş olmak
- işi olmak
- işi duman olmak
- durumu duman olmak
- duman olmak
- işi yolunda olmak
- işi tıkırında olmak
- işin alayında olmak
- işin kurdu olmak
- işinden olmak
- iştahı olmak
- iştahı yerinde olmak
- iyi gün dostu olmak
- izi belirsiz olmak
- kabakulak olmak
- kadük olmak
- kafası kazan olmak
- kafası kazan gibi olmak
- kafası sersem sepet olmak
- kafasının bir tahtası eksik olmak
- kafasının bir tahtası noksan olmak
- kalbi boş olmak
- kalbi dolu olmak
- kalıbı kıyafeti yerinde olmak
- kanayan yara olmak
- kangren olmak
- kanlı bıçaklı olmak
- kapalı olmak
- kaput olmak
- karakolluk olmak
- karman çorman olmak
- karnı tok sırtı pek olmak
- karşı karşıya olmak
- karşı olmak
- kayıtsız olmak
- keçe külah olmak
- kefeni boynunda olmak
- kellesinden olmak
- kemeri dolu olmak
- kendi havasında olmak
- kendi kendine gelin güveyi olmak
- kepaze olmak
- ketum olmak
- keyfi yerinde olmak
- keyfinden dörtköşe olmak
- kıl olmak
- kıpkırmızı olmak
- kırığı olmak
- kırış kırış olmak
- kırk tarakta bezi olmak
- kıskacında olmak
- kısmetine mâni olmak
- kilit gibi olmak
- kilit kürek olmak
- kimya olmak
- kirada olmak
- kitapta yeri olmak
- koltuk değneği olmak
- koltukta olmak
- komalık olmak
- komplo kurbanı olmak
- konsantre olmak
- kontrol altında olmak
- konuk olmak
- kova olmak
- kötü kişi olmak
- kötü olmak
- kötürüm olmak
- kraldan çok kralcı olmak
- kula kul olmak
- kulağı bir şeyde olmak
- kulağı duvar olmak
- kulağı kirişte olmak
- kulağına küpe olmak
- kulak misafiri olmak
- kuluçka olmak
- kumpasa dâhil olmak
- kuş kadar canı olmak
- kuyruk olmak
- kuzu gibi olmak
- küçükle küçük, büyükle büyük olmak
- küfelik olmak
- kül olmak
- kül ufak olmak
- külah peşinde olmak
- kürek kadar dili olmak
- laçka olmak
- ladesli olmak
- laf olmak
- lazım olmak
- madara olmak
- mağdur olmak
- maksat hasıl olmak
- maktul olmak
- mal olmak
- mangal gibi yüreği olmak
- mars olmak
- maruz olmak
- -masıyla -mesi bir olmak
- maskara olmak
- mastor olmak
- mat olmak
- matiz olmak
- mayasında olmak
- maydanoz olmak
- mecbur olmak
- medar olmak
- memede olmak
- merakını mucip olmak
- merhem olmak
- mesleğinin eri olmak
- mesleğinin erbabı olmak
- mevkisi olmak
- mosmor olmak
- mostra olmak
- muammer olmak
- mum olmak
- musallat olmak
- mümkün olmak
- mürekkep olmak
- müstahak olmak
- namerde muhtaç olmak
- namusu iki paralık olmak
- ne oldum delisi olmak
- neden olmak
- nispeti olmak
- objektif olmak
- on parmağı boğazında olmak
- on parmağında on hüner olmak
- on parmağında on marifet olmak
- ortadan sır olmak
- ortak olmak
- ortalık sütliman olmak
- oydaş olmak
- öğür olmak
- ölçülü olmak
- ölüm döşeğinde olmak
- ölüm kalım meselesi olmak
- ölüm kalım savaşı olmak
- örnek olmak
- örülü olmak
- özgü olmak
- özü sözü bir olmak
- pabuç kadar dili olmak
- pahalıya mal olmak
- pamuk ipliğiyle bağlı olmak
- pancar gibi olmak
- papaz olmak
- parasıyla rezil olmak
- paşa olmak
- payidar olmak
- pıllım pıllım olmak
- piç olmak
- pirüpak olmak
- pişti olmak
- postundan olmak
- problem olmak
- projektör ışığında olmak
- rahat olmak
- rahmetli olmak
- rahmetlik olmak
- razı olmak
- revaçta olmak
- revan olmak
- rezil olmak
- rezil rüsva olmak
- rızası olmak
- rolü olmak
- sabit olmak
- saçları iki türlü olmak
- saf dışı olmak
- sapsarı olmak
- sardalya gibi istif olmak
- sarmaş dolaş olmak
- sayesinde sayeban olmak
- sedyelik olmak
- seferber olmak
- senli benli olmak
- sermest olmak
- seyirci olmak
- sıçan deliğine paha biçilmez olmak
- sıkıntıda olmak
- sıkıntısı olmak
- sıska olmak
- sinir küpü olmak
- sinir sahibi olmak
- sinirleri ayakta olmak
- sinirleri gergin olmak
- sinirlerine hâkim olmak
- siper olmak
- soğukkanlı olmak
- söz konusu olmak
- söz olmak
- söz sahibi olmak
- su gibi olmak
- sucuk gibi olmak
- suikastta parmağı olmak
- suratından düşen bin parça olmak
- suspus olmak
- sünnet olmak
- sürgün olmak
- sütten çıkmış ak kaşık gibi olmak
- şahken şahbaz olmak
- şakayken kaka olmak
- şanından olmak
- şart olmak
- şehit olmak
- şekilci olmak
- taban tabana zıt olmak
- tam olmak
- taraf olmak
- taşı toprağı altın olmak
- tatil olmak
- tatlı canından olmak
- tatmin olmak
- tav olmak
- tebelleş olmak
- tedavi olmak
- tek sıra olmak
- tek vücut olmak
- tekelinde olmak
- telef olmak
- tercüman olmak
- ters pers olmak
- tetikte olmak
- tetik olmak
- tıkırı yolunda olmak
- tıkırında olmak
- tıknefes olmak
- timsal olmak
- toprak olmak
- tortop olmak
- torun tosun sahibi olmak
- torun torba sahibi olmak
- toz olmak
- tu kaka olmak
- turfa olmak
- turşu gibi olmak
- turşu olmak
- tutunacak dalı olmak
- tuz buz olmak
- tuzla buz olmak
- tuzluya mal olmak
- uçan kuşa borcu olmak
- uçkuruna gevşek olmak
- uçkuruna düşkün olmak
- uçkuruna sağlam olmak
- uf olmak
- un ufak olmak
- uykusu ağır olmak
- uykusu derin olmak
- uyuz olmak
- üstün olmak
- üstünde hakkı olmak
- vacip olmak
- var olmak
- varit olmak
- verem olmak
- verilmiş sadakası olmak
- yadigâr olmak
- yağlı ballı olmak
- yalana şerbetli olmak
- yalvar yakar olmak
- yanında olmak
- yâr olmak
- yara bere içinde olmak
- yaraya merhem olmak
- yazının cahili olmak
- yekvücut olmak
- yem olmak
- yeri olmak
- yeri yurdu belirsiz olmak
- yerinde olmak
- yerli yerinde olmak
- yıkım olmak
- yok olmak
- yoksun olmak
- yola revan olmak
- yolu açık olmak
- yuları birinin elinde olmak
- yüreği göz göz olmak
- yüreği parça parça olmak
- yüreğine dert olmak
- yüz göz olmak
- yüz karası olmak
- yüzü allak bullak olmak
- yüzü alabora olmak
- yüzü kireç gibi olmak
- yüzü sıcak olmak
- yüzü soğuk olmak
- yüzünden düşen bin parça olmak
- yüzüne bakamaz olmak
- yüzüne bakılacak gibi olmak
- yüzüne bakılır olmak
- yüzüne bakılmaz olmak
- zararda olmak
- zevkinde olmak
- zevkten dörtköşe olmak
- ziyan olmak
- ziyan zebil olmak
- zom olmak
- zoru olmak
- zorunda olmak
DİLLER ARASI BAĞ
Temel çeviri karşılıkları
Çeviri tek başına bütün anlamları karşılamayabilir; varsa kullanım notunu birlikte oku.
to be
meydana gelmek
sein
meydana gelmek
werden
meydana gelmek
ŞİMDİ SEN KULLAN
Kelimeyi üç adımda pekiştir.
Pasif okumayı bırakıp anlamı kendi cümlende kullan.
- 01Kendi sözlerinle açıkla
“olmak” kelimesinin ilk anlamını tanımı kopyalamadan bir cümlede anlat.
- 02Bağlam kur
Kelimeyi biri günlük, biri ders bağlamında olmak üzere iki ayrı cümlede kullan.
- 03Kontrol et
Cümlendeki anlam ile yukarıdaki numaralı anlamlardan hangisinin eşleştiğini belirle.
KISA SORULAR
olmak hakkında sık sorulanlar
Yanıtlar yalnızca bu sayfadaki doğrulanmış anlam, biçim ve ilişki kayıtlarından üretilir.
olmak ne demek?
bir görev, makam, şan veya vasıf kazanmak.
olmak nasıl hecelenir?
olmak kelimesi “ol-mak” biçiminde hecelenir.
olmak kelimesinin kökeni nedir?
Osmanlı Türkçesi اولمق (olmak) sözcüğünden devralındı.
olmak kelimesinin kayıtlı biçimleri nelerdir?
Bu kayıtta oldular, olduydular, olduysalar, olmuşlar, olmuşmuşlar biçimleri yer alır. Biçim notları “Yazım ve çekim” bölümünde gösterilir.
EDİTORYAL ŞEFFAFLIK
Kaynak, lisans ve değişiklik izi
Tanım verisi ile Eğitir’in özgün örnek ve öğretim notları ayrı hak kayıtlarıyla yönetilir.
CC BY-SA değişiklik bildirimi: Kaynak veri bu sayfaya uyarlanırken alanlara ayrılmış, biçimlendirilmiş ve Eğitir’in özgün eğitim katmanından ayrı sunulmuştur. Kaynak, sürüm ve lisans bağlantısı aşağıdaki kayıtta görünür.
Türkçe Vikisözlük katılımcıları — Kaikki.org/Wiktextract ile yapılandırıldı; Eğitir alan eşleme ve filtre değişiklikleri uyguladı — CC BY-SA 4.0
- Revizyon
- trwiktionary-20260804-wiktextract-20260828