ANLAM + BAĞLAM
Anlamları örnekleriyle ayır.
Her numara farklı bir anlam duyusudur. Örnek ve kelime ilişkileri yalnızca bağlı olduğu duyuyla birlikte okunmalıdır.
-
01Eylem
oturma durumundan dik duruma gelmek, doğrulmak
Kullanım örneği “Annem yerinden kalktı, yanıma geldi, bir kolunu uzatarak omzuna doladı.”
Halit Ziya Uşaklıgil
-
02Eylem
gitmek üzere yerinden ayrılmak
Kullanım örneği “Niye kalktınız, biraz daha otursaydınız.”
-
03Eylem
uyanarak yataktan ayrılmak
Kullanım örneği “İstemeye istemeye, altüst olmuş yataktan kalktım.”
Ömer Seyfettin
-
04Eylem
yukarı doğru yükselmek
Kullanım örneği “Terazinin bir gözü inince öbürü kalkar.”
-
05Eylem vehicles
yola çıkmak
Kullanım örneği “Mürşit gitmedi, otobüs kalkana kadar beklemeye niyetliydi.”
Ayfer TUNÇ, Dünya Ağrısı, 2014, Can Sanat Yayınları
-
06Eylem
uçmak, havalanmak
Kullanım örneği “Uçak pistten kalktı.”
-
07Eylem
yerinden ayrılıp yol almaya başlamak
Kullanım örneği “gemisi on bir yirmi beşte kalktı.”
Attilâ İlhan, Ben Sana Mecburum, 1960, 28, Ataç Kitabevi
-
08Eylem hayvanlarTürkçede hayvanlar
hayvanın iki arka ayağı üzerinde dik durum almak
Kullanım örneği “At, art ayakları üzerine kalktı.”
-
09Eylem
kabarmak, ayrılmak
Kullanım örneği “Masanın kaplaması kalktı.”
-
10Eylem
derlenip götürülmek
Kullanım örneği “Ne zaman kalkacağını, nereye gömüleceğini bilmek, bildirmek mümkün değil.”
Memduh Şevket Esendal
-
11Eylem
hastanın iyileşerek gezecek duruma gelmesi
Kullanım örneği “Hasta bir haftaya kadar kalkar.”
-
12Eylem
varlığı, hayatı son bulmak
Kullanım örneği “Halifelik kalktı.”
-
13Eylem
yok olmak, artık bulunmamak
Kullanım örneği “Ortalıktan kar kalkınca gelebilirim.”
-
14Eylem
girişmek, başlamak, davranmak, yeltenmek
Kullanım örneği “Gözlüklerini takmadan okumaya kalktı.”
Necati Cumalı
-
15Eylem
geçerli olmamak, geçerliğini yitirmek, geçmez olmak
Kullanım örneği “Yasanın bu maddesi kalktı.”
-
16Eylem
uygulanmaz olmak
Kullanım örneği “Sıkıyönetim kalktı.”
-
17Eylem
güncelliğini yitirmek
Kullanım örneği “Bu âdet çoktan kalktı.”
-
18Eylem
bir durumdan başka bir duruma geçmek
Kullanım örneği “Dörtnala kalkmak.”
Kullanım örneği “Tırısa kalkmak.”
-
19Eylem
başka yere gitmek, taşınmak
Kullanım örneği “O yıl çok geçmeden piyade taburu bizim ilçeden başka ilçeye kalktı.”
Necati Cumalı
-
20Eylem
ayakta beklemek
Kullanım örneği “Mektepte cezaya kalkmış gibi duruyorsun.”
Falih Rıfkı Atay
SÖZCÜĞÜN YOLCULUĞU
Köken ve etimoloji
Köken notu, kelimenin bugünkü anlamıyla aynı şey değildir; yalnızca tarihsel izini açıklar.
Osmanlı Türkçesi قالقمق (kalkmak) sözcüğünden devralındı, Ana Türkçe *Kal(ï)- sözcüğünden.
DOĞRU YAZIM
Heceleme ve kayıtlı biçimler
Biçimler sözlükte kayıtlı olduğu ölçüde gösterilir; sayfa otomatik ek tahmini üretmez.
Vikisözlük çekim verisindeki çoğul biçim.
Vikisözlük çekim verisindeki çoğul biçim.
Vikisözlük çekim verisindeki çoğul biçim.
Vikisözlük çekim verisindeki çoğul biçim.
Vikisözlük çekim verisindeki çoğul biçim.
Vikisözlük çekim verisindeki çoğul biçim.
KELİME BAĞLARI
Deyim, kalıp, birleşik söz ve türevler
Kelimeyi tek başına değil, doğal olarak birlikte kullanıldığı yapılarla öğren.
Deyimler ve kalıplar
- curcunaya kalkmak
- hop oturup hop kalkmak
- oturup kalkmak
- şaha kalkmak
- ters tarafından kalkmak
Atasözleri
- düşmez kalkmaz bir Allah
DİLLER ARASI BAĞ
Temel çeviri karşılıkları
Çeviri tek başına bütün anlamları karşılamayabilir; varsa kullanım notunu birlikte oku.
rise
stand up
aufstehen
ŞİMDİ SEN KULLAN
Kelimeyi üç adımda pekiştir.
Pasif okumayı bırakıp anlamı kendi cümlende kullan.
- 01Kendi sözlerinle açıkla
“kalkmak” kelimesinin ilk anlamını tanımı kopyalamadan bir cümlede anlat.
- 02Bağlam kur
Kelimeyi biri günlük, biri ders bağlamında olmak üzere iki ayrı cümlede kullan.
- 03Kontrol et
Cümlendeki anlam ile yukarıdaki numaralı anlamlardan hangisinin eşleştiğini belirle.
KISA SORULAR
kalkmak hakkında sık sorulanlar
Yanıtlar yalnızca bu sayfadaki doğrulanmış anlam, biçim ve ilişki kayıtlarından üretilir.
kalkmak ne demek?
oturma durumundan dik duruma gelmek, doğrulmak
kalkmak nasıl hecelenir?
kalkmak kelimesi “kalk-mak” biçiminde hecelenir.
kalkmak kelimesinin kökeni nedir?
Osmanlı Türkçesi قالقمق (kalkmak) sözcüğünden devralındı, Ana Türkçe *Kal(ï)- sözcüğünden.
kalkmak kelimesinin kayıtlı biçimleri nelerdir?
Bu kayıtta kalkmışlar, kalkmışmışlar, kalkmıştılar, kalktılar, kalktıydılar biçimleri yer alır. Biçim notları “Yazım ve çekim” bölümünde gösterilir.
EDİTORYAL ŞEFFAFLIK
Kaynak, lisans ve değişiklik izi
Tanım verisi ile Eğitir’in özgün örnek ve öğretim notları ayrı hak kayıtlarıyla yönetilir.
CC BY-SA değişiklik bildirimi: Kaynak veri bu sayfaya uyarlanırken alanlara ayrılmış, biçimlendirilmiş ve Eğitir’in özgün eğitim katmanından ayrı sunulmuştur. Kaynak, sürüm ve lisans bağlantısı aşağıdaki kayıtta görünür.
Türkçe Vikisözlük katılımcıları — Kaikki.org/Wiktextract ile yapılandırıldı; Eğitir alan eşleme ve filtre değişiklikleri uyguladı — CC BY-SA 4.0
- Revizyon
- trwiktionary-20260804-wiktextract-20260828