ANLAM + BAĞLAM
Anlamları örnekleriyle ayır.
Her numara farklı bir anlam duyusudur. Örnek ve kelime ilişkileri yalnızca bağlı olduğu duyuyla birlikte okunmalıdır.
-
01Ad sociology
Birinin kötülüğünü isteyen, ondan nefret eden, ona zarar vermeye çalışan kimse.
Kullanım örneği “Ben ki dans salonlarına, barlara düşman bir adamımdır.”
S. F. Abasıyanık
-
02Ad military
Birbirleriyle savaşan devletler ve bu devletlerin asker, sivil bütün uyrukları.
Kullanım örneği “Biz toprağımızdan düşmanı atmaya mecburuz.”
R. E. Ünaydın
-
03Ad
Aralarında birbirleriyle çatışmaya varacak ölçüde anlaşmazlık olan taraflar.
Kullanım örneği “Dostumuza güvenmeyelim de düşmanımıza mı güvenelim”
? - B. R. Eyuboğlu
-
04Ad
Bir şeyi büyük ölçüde kullanıp tüketen kimse.
-
05Ad metaphoric
Bazı şeylerden nefret eden, tiksinen kimse.
-
06Ön ad
Bir şeyin yaşamasına, barınmasına engel olan (güç, tutum vb.)
SÖZCÜĞÜN YOLCULUĞU
Köken ve etimoloji
Köken notu, kelimenin bugünkü anlamıyla aynı şey değildir; yalnızca tarihsel izini açıklar.
Farsça دشمان (duşmān, “düşman”) sözcüğünden. Bu sözcük Avestaca duşmanah- (duşmanah-, “kötü düşünen”) sözcüğü ile eş kökenlidir. Avesta dilinde sözcük Avestaca duş (duş, “kötü, uğursuz”) (Bu sözcük Hintavrupa Anadili tanıksız veya yeniden kurulmuş *dus- (“kötü, bozuk”) biçiminden evrilmiştir.) ve Avestaca manah- (manah-, “düşünce, akıl, ruh”) sözcüklerinin bileşiğidir.
DOĞRU YAZIM
Heceleme ve kayıtlı biçimler
Biçimler sözlükte kayıtlı olduğu ölçüde gösterilir; sayfa otomatik ek tahmini üretmez.
Vikisözlük biçim verisi.
Vikisözlük biçim verisi.
Vikisözlük çekim verisindeki çoğul biçim.
Vikisözlük çekim verisindeki çoğul biçim.
Vikisözlük çekim verisindeki çoğul biçim.
ANLAM AĞI
Eş, yakın, karşıt ve ilgili kelimeler
İlişkiler toplu bir etiket yığını değil, doğrulandığı tür ve anlam bağlamıyla sunulur.
Karşıt anlamlı
-
dost
Vikisözlük kapsamı: Birinin kötülüğünü isteyen, ondan nefret eden, ona zarar vermeye çalışan kimse.
Eş anlamlı
-
yağı, hasım, antagonist, adöv, adüv
Vikisözlük kapsamı: Birinin kötülüğünü isteyen, ondan nefret eden, ona zarar vermeye çalışan kimse.
KELİME BAĞLARI
Deyim, kalıp, birleşik söz ve türevler
Kelimeyi tek başına değil, doğal olarak birlikte kullanıldığı yapılarla öğren.
Türemiş sözler
- düşman ağzı
- dost düşman
- can düşmanı
- ekmek düşmanı
- kaşık düşmanı
- tuz ekmek düşmanı
Deyimler ve kalıplar
- düşman kesilmek
- düşmanı kesilmek
- düşman başına
- düşman çatlatmak
- düşmanı denize dökmek
- düşman olmak
Atasözleri
- akıllı düşman, akılsız dosttan hayırlıdır
- ata dost gibi bakmalı, düşman gibi binmeli
- bin dost az, bir düşman çok
- borç vermekle, düşman vurmakla
- domuz derisi post olmaz, eski düşman dost olmaz
- dost ağlatır, düşman güldürür
- dost başa bakar, düşman ayağa
- su uyur, düşman uyumaz
DİLLER ARASI BAĞ
Temel çeviri karşılıkları
Çeviri tek başına bütün anlamları karşılamayabilir; varsa kullanım notunu birlikte oku.
enemy
foe
Feind
masculine
antagoniste
ennemi
masculine
ennemie
feminine
ŞİMDİ SEN KULLAN
Kelimeyi üç adımda pekiştir.
Pasif okumayı bırakıp anlamı kendi cümlende kullan.
- 01Kendi sözlerinle açıkla
“düşman” kelimesinin ilk anlamını tanımı kopyalamadan bir cümlede anlat.
- 02Bağlam kur
Kelimeyi biri günlük, biri ders bağlamında olmak üzere iki ayrı cümlede kullan.
- 03Kontrol et
Cümlendeki anlam ile yukarıdaki numaralı anlamlardan hangisinin eşleştiğini belirle.
KISA SORULAR
düşman hakkında sık sorulanlar
Yanıtlar yalnızca bu sayfadaki doğrulanmış anlam, biçim ve ilişki kayıtlarından üretilir.
düşman ne demek?
Birinin kötülüğünü isteyen, ondan nefret eden, ona zarar vermeye çalışan kimse.
düşman nasıl hecelenir?
düşman kelimesi “düş-man” biçiminde hecelenir.
düşman kelimesinin eş anlamlısı nedir?
Bu sayfadaki kayıtlı anlam duyusunda yağı, hasım, antagonist, adöv, adüv kelimeleri eş veya yakın karşılık olarak gösterilir. İlişki her anlam için ayrı değerlendirilmelidir.
düşman kelimesinin kökeni nedir?
Farsça دشمان (duşmān, “düşman”) sözcüğünden. Bu sözcük Avestaca duşmanah- (duşmanah-, “kötü düşünen”) sözcüğü ile eş kökenlidir. Avesta dilinde sözcük Avestaca duş (duş, “kötü, uğursuz”) (Bu sözcük Hintavrupa Anadili tanıksız veya yeniden kurulmuş *dus- (“kötü, bozuk”) biçiminden evrilmiştir.) ve Avestaca manah- (manah-, “düşünce, akıl, ruh”) sözcüklerinin bileşiğidir.
düşman kelimesinin kayıtlı biçimleri nelerdir?
Bu kayıtta daha düşman, en düşman, düşmanlar, düşmanları, düşmanlarınız biçimleri yer alır. Biçim notları “Yazım ve çekim” bölümünde gösterilir.
EDİTORYAL ŞEFFAFLIK
Kaynak, lisans ve değişiklik izi
Tanım verisi ile Eğitir’in özgün örnek ve öğretim notları ayrı hak kayıtlarıyla yönetilir.
CC BY-SA değişiklik bildirimi: Kaynak veri bu sayfaya uyarlanırken alanlara ayrılmış, biçimlendirilmiş ve Eğitir’in özgün eğitim katmanından ayrı sunulmuştur. Kaynak, sürüm ve lisans bağlantısı aşağıdaki kayıtta görünür.
Türkçe Vikisözlük katılımcıları — Kaikki.org/Wiktextract ile yapılandırıldı; Eğitir alan eşleme ve filtre değişiklikleri uyguladı — CC BY-SA 4.0
- Revizyon
- trwiktionary-20260804-wiktextract-20260828