ANLAM + BAĞLAM
Anlamları örnekleriyle ayır.
Her numara farklı bir anlam duyusudur. Örnek ve kelime ilişkileri yalnızca bağlı olduğu duyuyla birlikte okunmalıdır.
-
01Ad linguistics
hüküm bildirmek için tek başına çekimli bir fiil veya çekimli bir fiille kullanılan kelimeler dizisi
Kullanım örneği “Ben bu cümleyi üç defa okudum, hiçbir şey anlayamadım.”
B. R. Eyüboğlu
-
02Ad obsoleteTürkçe eskimiş anlamlı sözcükler
dizge, sistem
-
03Adıl Belgisiz adıllar
(belgisiz adıl): herkes
Kullanım örneği “Cümleye uzun ömürler dilerim.”
B. Felek
-
04Ön ad
bütün, hep
Kullanım örneği “Cümle canlı hep topraktan / Var olmuşuz emir Hakk'tan. (...)”
A. V. Şatıroğlu
SÖZCÜĞÜN YOLCULUĞU
Köken ve etimoloji
Köken notu, kelimenin bugünkü anlamıyla aynı şey değildir; yalnızca tarihsel izini açıklar.
Osmanlı Türkçesi جمله, Arapça جُمْلة (cümle).
DOĞRU YAZIM
Heceleme ve kayıtlı biçimler
Biçimler sözlükte kayıtlı olduğu ölçüde gösterilir; sayfa otomatik ek tahmini üretmez.
Vikisözlük biçim verisi.
Vikisözlük biçim verisi.
Vikisözlük çekim verisindeki çoğul biçim.
Vikisözlük çekim verisindeki çoğul biçim.
Vikisözlük çekim verisindeki çoğul biçim.
ANLAM AĞI
Eş, yakın, karşıt ve ilgili kelimeler
İlişkiler toplu bir etiket yığını değil, doğrulandığı tür ve anlam bağlamıyla sunulur.
Eş anlamlı
-
tümce
Vikisözlük kapsamı: hüküm bildirmek için tek başına çekimli bir fiil veya çekimli bir fiille kullanılan kelimeler dizisi
KELİME BAĞLARI
Deyim, kalıp, birleşik söz ve türevler
Kelimeyi tek başına değil, doğal olarak birlikte kullanıldığı yapılarla öğren.
Türemiş sözler
Deyimler ve kalıplar
- ad cümlesi
- cümle âlem
- adım cümlesi
- cümle cahan
- bağlaçlı yan cümle
- bağlı cümle
- bildirme cümlesi
- bileşik cümle
- devrik cümle
- eksiltili cümle
- emir cümlesi
- fiil cümlesi
- isim cümlesi
- koşul cümlesi
- olumlu cümle
- parantez cümlesi
- sual cümlesi
- soru cümlesi
- şart cümlesi
- ünlem cümlesi
DİLLER ARASI BAĞ
Temel çeviri karşılıkları
Çeviri tek başına bütün anlamları karşılamayabilir; varsa kullanım notunu birlikte oku.
clause
dil bilimi
sentence
dil bilimi
Satz
dil bilimi — masculine
proposition
dil bilimi
all
herkes
alle
herkes
tout
herkes
immer
bütün, hep
ŞİMDİ SEN KULLAN
Kelimeyi üç adımda pekiştir.
Pasif okumayı bırakıp anlamı kendi cümlende kullan.
- 01Kendi sözlerinle açıkla
“cümle” kelimesinin ilk anlamını tanımı kopyalamadan bir cümlede anlat.
- 02Bağlam kur
Kelimeyi biri günlük, biri ders bağlamında olmak üzere iki ayrı cümlede kullan.
- 03Kontrol et
Cümlendeki anlam ile yukarıdaki numaralı anlamlardan hangisinin eşleştiğini belirle.
KISA SORULAR
cümle hakkında sık sorulanlar
Yanıtlar yalnızca bu sayfadaki doğrulanmış anlam, biçim ve ilişki kayıtlarından üretilir.
cümle ne demek?
hüküm bildirmek için tek başına çekimli bir fiil veya çekimli bir fiille kullanılan kelimeler dizisi
cümle nasıl hecelenir?
cümle kelimesi “cüm-le” biçiminde hecelenir.
cümle kelimesinin eş anlamlısı nedir?
Bu sayfadaki kayıtlı anlam duyusunda tümce kelimeleri eş veya yakın karşılık olarak gösterilir. İlişki her anlam için ayrı değerlendirilmelidir.
cümle kelimesinin kökeni nedir?
Osmanlı Türkçesi جمله, Arapça جُمْلة (cümle).
cümle kelimesinin kayıtlı biçimleri nelerdir?
Bu kayıtta daha cümle, en cümle, cümleler, cümleleri, cümleleriniz biçimleri yer alır. Biçim notları “Yazım ve çekim” bölümünde gösterilir.
EDİTORYAL ŞEFFAFLIK
Kaynak, lisans ve değişiklik izi
Tanım verisi ile Eğitir’in özgün örnek ve öğretim notları ayrı hak kayıtlarıyla yönetilir.
CC BY-SA değişiklik bildirimi: Kaynak veri bu sayfaya uyarlanırken alanlara ayrılmış, biçimlendirilmiş ve Eğitir’in özgün eğitim katmanından ayrı sunulmuştur. Kaynak, sürüm ve lisans bağlantısı aşağıdaki kayıtta görünür.
Türkçe Vikisözlük katılımcıları — Kaikki.org/Wiktextract ile yapılandırıldı; Eğitir alan eşleme ve filtre değişiklikleri uyguladı — CC BY-SA 4.0
- Revizyon
- trwiktionary-20260804-wiktextract-20260828