ANLAM + BAĞLAM
Anlamları örnekleriyle ayır.
Her numara farklı bir anlam duyusudur. Örnek ve kelime ilişkileri yalnızca bağlı olduğu duyuyla birlikte okunmalıdır.
-
01Ad aile, erkekTürkçede aile
Çocuğu olan erkek; peder.
Kullanım örneği “Rüya, suratı bir karış asılmış, vücudu dertop olmuş, kendini divana atmış, yatmış, ne de mutsuz olmuş, yan gözle dünyaya ve onun dünya bakışına bakan babasına bakıyor.”
Orhan PAMUK, Rüya Kederlenince, Öküz, 36, 1997, 7
-
02Ad aile, erkekTürkçede aile
Çocuğun dünyaya gelmesinde etken olan erkek.
Kullanım örneği “Türk babanın veya Türk ananın çocuğu Türk'tür.”
Anayasa
-
03Ad
Kazılarda çıkarılan toprağın miktarını hesaplayabilmek için yer yer bırakılan toprak dikme.
-
04Ad yapı malzemeleriTürkçede yapı malzemeleri
Çatı merteği.
-
05Ad
Bir ülkeye veya bir topluluğa yararlı olmuş kimse.
-
06Ad metaphoric, aile, erkekTürkçede aile
Anlayışlı, iyi huylu erkek.
-
07Ad metaphoric, aile, suçTürkçede aile
Silah kaçakçılığı, kara para aklama ve uyuşturucu madde ticareti vb. kirli ve gizli işler yapan çetenin başı.
Kullanım örneği “Bu silahlar, Türkiye’deki ünlü mafya babaları tarafından ülkeye sokuluyordu.”
Ahmet Kekeç
-
08Ad metaphoric, aileTürkçede aile
Koruyucu, babalık duyguları ile dolu kimse.
-
09Ad metaphoric, aileTürkçede aile
“ata” anlamında.
Kullanım örneği “Asya'daki babalarımızdan miras kalan millî şiirimizin manzum şekillerinde...”
Yahya Kemal Beyatlı
-
11Ad Islam
Tarikatların bazısında tekke büyüğü.
-
12Ad
Bu gibi kimselere verilen ünvan.
-
13Ad denizcilikTürkçede denizcilik
iskele babası.
Kullanım örneği “Eski iskele babasının üzerine çıkıp geminin kahverengi bordasına kocaman bir çiçek çizdi.Sonra babadan indi çiçeğin altına yazdı.”
Ahmet BÜKE, Kumrunun Gördüğü, 2010, 125, Can Sanat Yayınları
-
14Ad architecture
Bir merdivende, tırabzanın sahanlıkla birleştiği yerde bulunan dikey öge.
Kullanım örneği “Alman MAN firması tarafından yapılan köprünün demir korkuluklarının babaları sabitlenmiş olmakla birlikte, henüz şebekeli korkulukların yerlerine yerleştirilmemiş olması dikkat çekici bir ayrıntı.”
Ziya Kenan BİLİCİ, Cam Negatiflerde İstanbul'un İzleri: İmparatorluk'tan Cumhuriyete, 2017, 47, T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları
SÖZCÜĞÜN YOLCULUĞU
Köken ve etimoloji
Köken notu, kelimenin bugünkü anlamıyla aynı şey değildir; yalnızca tarihsel izini açıklar.
Osmanlı Türkçesi بابا sözcüğünden devralındı. Azerice baba (“dede”) ile eş asıllı. Çocuk dilinden türetilmiş bir sözcüktür. Benzer biçim ve anlamlara dünya dillerinin birçoğunda rastlanır.
DOĞRU YAZIM
Heceleme ve kayıtlı biçimler
Biçimler sözlükte kayıtlı olduğu ölçüde gösterilir; sayfa otomatik ek tahmini üretmez.
Vikisözlük çekim verisindeki çoğul biçim.
Vikisözlük çekim verisindeki çoğul biçim.
Vikisözlük çekim verisindeki çoğul biçim.
KELİME BAĞLARI
Deyim, kalıp, birleşik söz ve türevler
Kelimeyi tek başına değil, doğal olarak birlikte kullanıldığı yapılarla öğren.
Türemiş sözler
- baba adam
- babaanne
- baba boyunduruğu
- baba bucağı
- babacan
- baba diyarı
- baba dostu
- babaevi
- baba hindi
- baba mirası
- baba nasihati
- baba ocağı
- baba sanlı
- baba soylu
- baba tarafı
- baba tatlısı
- baba yadigârı
- baba yarısı
- baba yerli
- babayiğit
- baba yurdu
- babadan kalma
- âdembaba
- Âdem baba
- ağababa
- ana baba
- ballıbaba
- beybaba
- biyolojik baba
- büyükbaba
- cicibaba
- devlet baba
- dönbaba
- efendibaba
- hacıbaba
- kayınbaba
- Noel Baba
- öz baba
- paşababa
- sütbaba
- şambaba
- üvey baba
- vaybabamcı
- altın babası
- Bektaşi babası
- dert babası
- fakir fukara babası
- fikir babası
- fukara babası
- isim babası
- iskele babası
- mafya babası
- öksüz babası
- para babası
- şambabası
- tırabzan babası
Deyimler ve kalıplar
- babasının çiftliği
- babalarının çiftliği
- baba olmak
- babasına rahmet okutmak
- babasının hayrına
- babasının kızı
- babasının oğlu
Atasözleri
- amca baba yarısı
- baba ekmeği zindan ekmeği, koca ekmeği meydan ekmeği
- baba koruk yer, oğlunun dişi kamaşır
- baba malı tez tükenir, evlat gerek kazana
- baba oğluna bir bağ bağışlamış, oğul babaya bir salkım üzüm vermemiş
- babadan mal kalır, kemal kalmaz
- babaya dayanma, karıya güvenme
- baba değil, tırabzan babası
- baba koruk
- baba erik yer, oğlunun dişi kamaşır
- babam!
- babamın adı Hıdır, elimden gelen budur
- babam sağ olsun
- babana rahmet
- babanın sanatı oğla mirastır
- babasından mal kalan, merteği içinden bitmiş sanır
- baba vergisi görümlük, koca vergisi doyumluk
DİLLER ARASI BAĞ
Temel çeviri karşılıkları
Çeviri tek başına bütün anlamları karşılamayabilir; varsa kullanım notunu birlikte oku.
bollard
Denizcilik
dad
Aile bireyi
daddy
Aile bireyi
father
Aile bireyi
mooring post
Denizcilik
papa
Aile bireyi
pop
Aile bireyi
Papa
Aile bireyi — masculine
Papi
Aile bireyi — masculine
Poller
Denizcilik — masculine
Vater
Aile bireyi — masculine
Vati
Aile bireyi — masculine
papa
Aile bireyi — masculine
père
Aile bireyi
ŞİMDİ SEN KULLAN
Kelimeyi üç adımda pekiştir.
Pasif okumayı bırakıp anlamı kendi cümlende kullan.
- 01Kendi sözlerinle açıkla
“baba” kelimesinin ilk anlamını tanımı kopyalamadan bir cümlede anlat.
- 02Bağlam kur
Kelimeyi biri günlük, biri ders bağlamında olmak üzere iki ayrı cümlede kullan.
- 03Kontrol et
Cümlendeki anlam ile yukarıdaki numaralı anlamlardan hangisinin eşleştiğini belirle.
KISA SORULAR
baba hakkında sık sorulanlar
Yanıtlar yalnızca bu sayfadaki doğrulanmış anlam, biçim ve ilişki kayıtlarından üretilir.
baba ne demek?
Çocuğu olan erkek; peder.
baba nasıl hecelenir?
baba kelimesi “ba-ba” biçiminde hecelenir.
baba kelimesinin kökeni nedir?
Osmanlı Türkçesi بابا sözcüğünden devralındı. Azerice baba (“dede”) ile eş asıllı. Çocuk dilinden türetilmiş bir sözcüktür. Benzer biçim ve anlamlara dünya dillerinin birçoğunda rastlanır.
baba kelimesinin kayıtlı biçimleri nelerdir?
Bu kayıtta babalar, babaları, babalarınız, baba adam, babaanne biçimleri yer alır. Biçim notları “Yazım ve çekim” bölümünde gösterilir.
EDİTORYAL ŞEFFAFLIK
Kaynak, lisans ve değişiklik izi
Tanım verisi ile Eğitir’in özgün örnek ve öğretim notları ayrı hak kayıtlarıyla yönetilir.
CC BY-SA değişiklik bildirimi: Kaynak veri bu sayfaya uyarlanırken alanlara ayrılmış, biçimlendirilmiş ve Eğitir’in özgün eğitim katmanından ayrı sunulmuştur. Kaynak, sürüm ve lisans bağlantısı aşağıdaki kayıtta görünür.
Türkçe Vikisözlük katılımcıları — Kaikki.org/Wiktextract ile yapılandırıldı; Eğitir alan eşleme ve filtre değişiklikleri uyguladı — CC BY-SA 4.0
- Revizyon
- trwiktionary-20260804-wiktextract-20260828