ANLAM + BAĞLAM
Anlamları örnekleriyle ayır.
Her numara farklı bir anlam duyusudur. Örnek ve kelime ilişkileri yalnızca bağlı olduğu duyuyla birlikte okunmalıdır.
-
01Ad anatomy
Bacakların bilekten aşağıda bulunan ve yere basan bölümü.
-
02Ad
Birtakım şeylerin yerden yüksekçe durmasını sağlayan dayak, destek veya bunlardan her biri.
Kullanım örneği “Yoksa şimdi üzerinden yıllar geçmişken, oturmuşken her şey, hatta senelerce evde yerinden oynatılmamış mobilyalar gibi, ayakları zeminin üzerinde iz yapmış da bilinmemiş ki.”
Nalân KİRAZ, Gölgeli Konak, 2014, Alakarga Sanat Yayınları
-
03Ad anatomy
Vücudun belden aşağı bölümü.
Kullanım örneği “Ayağına bir pantolon çekti.”
-
04Ad
yürüyüşün ağırlık veya çabukluk derecesi.
Kullanım örneği “Senin ayağınla köye akşama kadar varamayız.”
-
05Ad
“basamak” anlamında.
Kullanım örneği “İki yandan beş ayak merdivenle kapısına çıkılıyordu.”
Ahmet Hamdi TANPINAR, Huzur, 2022, 23, Dergâh Yayınları
Kullanım örneği “Yani çeviri bürosu Sabahattin Eyuboğlu'nun bir parçası olduğu Anadolu Rönesansı'nın en önemli ayaklarından biri.”
Cevat Çapan, Sabahattin Eyuboğlu, Sözcükler, 118, 2025, 26
-
06Ad ayak giyimiTürkçede ayak giyimi
“ayakkabı” anlamında.
Kullanım örneği “Nasıl da tertemiz. Yerlerde halılar. Ayağını çıkar da öyle gir.”
Pınar KÜR, Asılacak Kadın, 1983, 10, Yazarlar ve Çevirmenler Yayın Üretim Kooperatifi
-
07Ad music
Mayalardan önce, makama uygun olarak çalınan veya söylenen beste.
-
08Ad units-of-measure
Yarım arşın veya 30,5 santimetre uzunluğundaki ölçü birimi.
-
09Ad hydrology
göl ayağı.
-
10Ad poetry
halk edebiyatında koşuklarda kısa yedekli dizeler .
-
11Ad poetry
Halk edebiyatında uyak
Kullanım örneği “Çabuk, demiş, hiç durmadan şunu ayak yap (kafiye yap), bir mani söyle, yoksa denizde alırsın soluğu.”
Osman Cemal KAYGILI, İstanbul'da Semai Kahveleri ve Meydan Şairleri, 2007, 49, Merkez Kitapçılık
-
12Ad geometry
bir doğrunun başka bir doğruyu veya bir düzlemi kestiği nokta
Kullanım örneği “Dikme ayağını kırmıza tebeşirle çizdi.”
-
13Ad sports
karakucak ve yağlı güreşte pehlivanların ayrıldıkları beş dereceden biri
-
14Ad sports
altılı ganyanda yer alan her bir koşu
-
15Ad mining
kömür ocaklarında kömürün çıkarıldığı galeri.
-
16Ad metaphoric
Bir düşüncenin, bir yapının olmazsa olmazı sayılan, temelini oluşturduğu düşünülen şeylerin her biri.
SÖZCÜĞÜN YOLCULUĞU
Köken ve etimoloji
Köken notu, kelimenin bugünkü anlamıyla aynı şey değildir; yalnızca tarihsel izini açıklar.
Eski Türkçe [alfabe isteniyor] (adak, “ayak”) sözcüğünden.
DOĞRU YAZIM
Heceleme ve kayıtlı biçimler
Biçimler sözlükte kayıtlı olduğu ölçüde gösterilir; sayfa otomatik ek tahmini üretmez.
Vikisözlük çekim verisindeki çoğul biçim.
Vikisözlük çekim verisindeki çoğul biçim.
Vikisözlük çekim verisindeki çoğul biçim.
ANLAM AĞI
Eş, yakın, karşıt ve ilgili kelimeler
İlişkiler toplu bir etiket yığını değil, doğrulandığı tür ve anlam bağlamıyla sunulur.
Eş anlamlı
-
bacak
Vikisözlük kapsamı: Vücudun belden aşağı bölümü.
-
fit
Vikisözlük kapsamı: Yarım arşın veya 30,5 santimetre uzunluğundaki ölçü birimi.
-
fut
Vikisözlük kapsamı: Yarım arşın veya 30,5 santimetre uzunluğundaki ölçü birimi.
-
kadem
Vikisözlük kapsamı: Yarım arşın veya 30,5 santimetre uzunluğundaki ölçü birimi.
KELİME BAĞLARI
Deyim, kalıp, birleşik söz ve türevler
Kelimeyi tek başına değil, doğal olarak birlikte kullanıldığı yapılarla öğren.
Türemiş sözler
- ayakaltı
- ayak atışı
- ayak ayası
- ayak bağı
- ayak banyosu
- ayakbastı
- ayak bileği
- ayak divanı
- ayak hatası
- ayak havlusu
- ayak işi
- ayak izi
- ayakkabı
- ayak keseri
- ayak kirası
- ayak oyunu
- ayak perde
- ayak satıcısı
- ayak tabanı
- ayaktakımı
- ayak tarağı
- ayak tenisi
- ayak teri
- ayak topu
- ayakucu
- ayak ucu
- ayaküstü
- ayaküzeri
- ayakyolu
- ayağı bağlı
- ayağı karıncalı
- ayağı uğurlu
- ayağı üzengide
- ayağına çabuk
- ayaktan hasta
- ağırayak
- altıncı ayak
- arka ayak
- beşinci ayak
- bir ayak evvel
- birinci ayak
- çatal ayak
- dördüncü ayak
- dört ayak
- düzayak
- giderayak
- gömme ayak
- ikinci ayak
- kırkayak
- önayak
- ön ayak
- sacayak
- takma ayak
- üçayak
- üçüncü ayak
- yalancı ayak
- yalın ayak
- yarım ayak
- tepeden ayağa
- danaayağı
- domuzayağı
- duvar ayağı
- eli ayağı düzgün
- göl ayağı
- horozayağı
- itayağı
- kazayağı
- kediayağı
- kurtayağı
- sacayağı
- tavşanayağı
- tavukayağı
- turnaayağı
- eline ayağına çabuk
- kanı ayaklı
Deyimler ve kalıplar
- ayağa düşmek
- ayağa fırlamak
- ayağa kaldırmak
- ayağa kalkmak
- ayağı dolaşmak
- ayakları dolaşmak
- ayağı suya ermek
- ayakları suya ermek
- ayağı alışmak
- ayağı almak
- ayağı düşmek
- ayağı düze basmak
- ayağı gitmemek
- ayağı ile gelmek
- ayağına dolanmak
- ayaklarına dolanmak
- ayağına dolaşmak
- ayaklarına dolaşmak
- ayağına kapanmak
- ayaklarına kapanmak
- ayağına bağ olmak
- ayağına bağ vurmak
- ayağına çağırmak
- ayağına çelme takmak
- ayağına düşmek
- ayağına geçirmek
- ayağına gelmek
- ayağına getirmek
- ayağına gitmek
- ayağına ip takmak
- ayağına kira istemek
- ayağına sıkmak
- ayağına üşenmemek
- ayağını altına almak
- ayaklarını altına almak
- ayağını öpeyim
- ayaklarını öpeyim
- ayağını sürümek
- ayaklarını sürümek
- ayağını alamamak
- ayağını bağlamak
- ayağını çekmek
- ayağını denk almak
- ayağını denk basmak
- ayağını giymek
- ayağını kaydırmak
- ayağını kesmek
- ayağının altında
- ayaklar altında
- ayağının altına almak
- ayağının altına karpuz kabuğu koymak
- ayağının bağını çözmek
- ayağının pabucunu başına giymek
- ayağının pabucu olamamak
- ayağının tozu ile
- ayağının tozunu silmeden
- ayağının türabı olmak
- ayağını tek almak
- ayağını vurmak
- ayağı yerden kesilmek
- ayak açmak
- ayak vermek
- ayak almak
- ayak atmak
- ayak atmamak
- ayak ayak üstüne atmak
- ayak basmak
- ayak basmamak
- ayak çekmek
- ayak değiştirmek
- ayak diremek
- ayaklar altına almak
- ayaklar baş, başlar ayak olmak
- ayakları geri geri gitmek
- ayaklarına kara su inmek
- ayağına kara su inmek
- ayaklarına kara sular inmek
- ayağına kara sular inmek
- ayaklarının ucuna basmak
- ayağının ucuna basmak
- ayakları üstünde durmak
- ayakları yerden kesilmek
- ayakları yere değmemek
- ayak sürümek
- ayak tutmak
- ayak uydurmak
- ayak üstünde olmak
- ayak yapmak
Atasözleri
- ayağında donu yok, fesleğen ister başına
- ayağında donu yok, fesleğen takar başına
- ayağını yorganına göre uzat
- ayak almadık taş olmaz, başa gelmedik iş olmaz
- ayaklar baş, başlar ayak oldu
- ayda bir gel dostuna, kalksın ayak üstüne; günde bir gel dostuna, yatsın sırtı üstüne
- baş nereye giderse, ayak da oraya gider
- gezen ayağa taş değer
- merdiven ayak ayak çıkılır
- seyrek git sen dostuna, kalksın ayak üstüne
DİLLER ARASI BAĞ
Temel çeviri karşılıkları
Çeviri tek başına bütün anlamları karşılamayabilir; varsa kullanım notunu birlikte oku.
foot
Fuss
masculine
Fuß
masculine
pied
ŞİMDİ SEN KULLAN
Kelimeyi üç adımda pekiştir.
Pasif okumayı bırakıp anlamı kendi cümlende kullan.
- 01Kendi sözlerinle açıkla
“ayak” kelimesinin ilk anlamını tanımı kopyalamadan bir cümlede anlat.
- 02Bağlam kur
Kelimeyi biri günlük, biri ders bağlamında olmak üzere iki ayrı cümlede kullan.
- 03Kontrol et
Cümlendeki anlam ile yukarıdaki numaralı anlamlardan hangisinin eşleştiğini belirle.
KISA SORULAR
ayak hakkında sık sorulanlar
Yanıtlar yalnızca bu sayfadaki doğrulanmış anlam, biçim ve ilişki kayıtlarından üretilir.
ayak ne demek?
Bacakların bilekten aşağıda bulunan ve yere basan bölümü.
ayak nasıl hecelenir?
ayak kelimesi “a-yak” biçiminde hecelenir.
ayak kelimesinin eş anlamlısı nedir?
Bu sayfadaki kayıtlı anlam duyusunda bacak, fit, fut, kadem kelimeleri eş veya yakın karşılık olarak gösterilir. İlişki her anlam için ayrı değerlendirilmelidir.
ayak kelimesinin kökeni nedir?
Eski Türkçe [alfabe isteniyor] (adak, “ayak”) sözcüğünden.
ayak kelimesinin kayıtlı biçimleri nelerdir?
Bu kayıtta ayaklar, ayakları, ayaklarınız, ayakaltı, ayak atışı biçimleri yer alır. Biçim notları “Yazım ve çekim” bölümünde gösterilir.
EDİTORYAL ŞEFFAFLIK
Kaynak, lisans ve değişiklik izi
Tanım verisi ile Eğitir’in özgün örnek ve öğretim notları ayrı hak kayıtlarıyla yönetilir.
CC BY-SA değişiklik bildirimi: Kaynak veri bu sayfaya uyarlanırken alanlara ayrılmış, biçimlendirilmiş ve Eğitir’in özgün eğitim katmanından ayrı sunulmuştur. Kaynak, sürüm ve lisans bağlantısı aşağıdaki kayıtta görünür.
Türkçe Vikisözlük katılımcıları — Kaikki.org/Wiktextract ile yapılandırıldı; Eğitir alan eşleme ve filtre değişiklikleri uyguladı — CC BY-SA 4.0
- Revizyon
- trwiktionary-20260804-wiktextract-20260828