ANLAM + BAĞLAM
Anlamları örnekleriyle ayır.
Her numara farklı bir anlam duyusudur. Örnek ve kelime ilişkileri yalnızca bağlı olduğu duyuyla birlikte okunmalıdır.
-
01Ad tek toynaklılarhorses
atgillerden (equidae), binme, yük çekme, taşıma v.s. hizmetlerde kullanılan, tek tırnaklı hayvan
Kullanım örneği “Atlar son derece hassas hayvanlar olup çevresindeki her şeye dikkat gösterir ve hareketlerini ona göre ayarlarlar.”
-
02Ad chess
Satrançta her yöne siyahtan beyaza ve beyazdan siyaha bir hane atlayarak L biçiminde hareket eden taş.
Kullanım örneği “At, diğer taşlardan farklı olarak kısa menzilli olup başka bir taşın üzerinden atlayabilen tek taştır.”
SÖZCÜĞÜN YOLCULUĞU
Köken ve etimoloji
Köken notu, kelimenin bugünkü anlamıyla aynı şey değildir; yalnızca tarihsel izini açıklar.
Vikisözlük köken notu: Osmanlı Türkçesi آت
DOĞRU YAZIM
Heceleme ve kayıtlı biçimler
Biçimler sözlükte kayıtlı olduğu ölçüde gösterilir; sayfa otomatik ek tahmini üretmez.
Vikisözlük çekim verisindeki çoğul biçim.
Vikisözlük çekim verisindeki çoğul biçim.
Vikisözlük çekim verisindeki çoğul biçim.
KELİME BAĞLARI
Deyim, kalıp, birleşik söz ve türevler
Kelimeyi tek başına değil, doğal olarak birlikte kullanıldığı yapılarla öğren.
Türemiş sözler
- Arap atı
- at arabası
- at balığı
- at bakıcısı
- at cambazı
- at donu
- at gözlüğü
- at gözlüklü
- at hırsızı
- at kenesi
- at kestanesi
- at meydanı
- at sineği
- atbaşı
- atkuyruğu
- banko at
- binek atı
- çıplak at
- denizatı
- Flaman atı
- İngiliz atı
- koşu atı
- koşum atı
- menzil atı
- truva atı
- yarış atı
Deyimler ve kalıplar
- at koşturmak
- at beslenirken kız istenirken
- at binicisine göre kişner
- at çalındıktan sonra ahırın kapısını kapamak
- at gibi
- at izi it izine karışmak
- at koşturacak kadar
- at nalı kadar
- at oynatmak
- at pazarında eşek osurtmuyoruz!
- atım tepmez, itim kapmaz deme
- atına bakan ardına bakmaz
- atın bahtsızı arabaya düşer
- atını sağlam kazığa bağlamak
Atasözleri
- abdal ata binince bey oldum sanır, şalgam aşa girince yağ oldum sanır
- aç at yol almaz, aç it av almaz
- ağanın gözü ata tımardır
- alma alı, sat yağızı, bin doruya, besle kırı
- arık at yol almaz, arık it av almaz
- arık ata kuyruğu yüktür
- arpa verilmeyen at, kamçı zoruyla yürümez
- arslan kükrerse atın ayağı kösteklenir
- at arıklıkta, yiğit gariplikte
- at at oluncaya kadar sahibi mat olur
- at binenin, kılıç kuşananın
- at binicisine göre kişner
- at binicisini tanır
- at bulunur meydan bulunmaz, meydan bulunur at bulunmaz
- at ile avrat yiğidin bahtına
- at ölür meydan kalır, yiğit ölür şan kalır
- at ölür, itlere bayram olur
- at olur, meydan olmaz; meydan olur, at olmaz.
- at pazarında eşek osurtmuyoruz!
- at var, meydan yok
- at yiğidin yoldaşıdır
- at, adımına göre değil, adamına göre yürür
- ata bindin aman verme, indin saman verme
- ata binen nalını, mıhını arar
- ata binersen Allah'ı, attan inersen atı unutma
- ata da soy gerek, ite de
- ata dost gibi bakmalı, düşman gibi binmeli
- ata eyer gerek, eyere er gerek
- atı alan Üsküdar’ı geçti
- atım tepmez, itim kapmaz deme
- atın bahtsızı arabaya düşer
- atın ölümü arpadan olsun
- atın varken yol tanı ağan varken el tanı
- atına bakan ardına bakmaz
- atlar nallanırken kurbağa ayağını uzatmaz
- atlar tepişir, arada eşekler ezilir
- atlıya saat olmaz
- atta, avratta uğur vardır
- attan düşene yorgan döşek, eşekten düşene kazma kürek
- bahşiş atın dişine bakılmaz
- bin atın varsa inişte in, bir atın varsa yokuşta bin
- bir mıh bir nal kurtarır, bir nal bir at kurtarır
- bir sürçen atın başı kesilmez
- boş torba ile at tutulmaz
- canı acıyan eşek, atı geçer
- canı yanan eşek attan yürük olur
- dereden geçerken at değiştirilmez
- dokuz at bir kazığa bağlanmaz
- dost dostun eyerlenmiş atıdır
- eğreti ata binen tez iner
- el atına binen tez iner
- emanet ata binen tez iner
- eşek at olmaz, ciğer et olmaz
- gelini ata bindirmişler, "ya nasip" demiş
- gem almayan atın ölümü yakındır
- iki at bir kazığa bağlanmaz
- insan ayaktan, at tırnaktan kapar
- ırmaktan geçerken at değiştirilmez
- katıra baban kim demişler, dayım at demiş
- kır atın yanında duran ya huyundan ya suyundan
- kır atın yanında duran ya huyundan ya tüyünden
- köpeğe gem vurma, kendisini at sanır
- küheylan at, çul içinde de bellidir
- sen dede ben dede, bu atı kim tımar ede?
- yağmurda düşmanın koyunu, dostun atı satılsın
- yaman komşu, yaman avrat, yaman at; birinden göç, birin boşa, birin sat
- yaşı at pazarında sorarlar
- yavaş atın çiftesi pek olur
- yavuz at yemini artırır
- yavuz at yemini yavuz it ününü artırır
- yiğit yiğide at bağışlar
- yoksul âlâ ata binse selam almaz
- yularsız ata binilmez
- yumuşak huylu atın tekmesi yavuz olur
- yürük at yemini yavuz it ününü artırır
- attan inip eşeğe binmek
- atı alan Üsküdar'ı geçti
- atı atasıyla, katırı anasıyla
- atın dorusu, yiğidin delisi
- atın ürkeği, yiğidin korkağı
- atın varken yol tanı, ağan varken el tanı
- atla deve değil
- atlar nallanırken kurbağalar ayak uzatmaz
- ata arpa yiğide pilav
- ata et, ite ot vermek
- at, adımına göre değil adamına göre yürür
DİLLER ARASI BAĞ
Temel çeviri karşılıkları
Çeviri tek başına bütün anlamları karşılamayabilir; varsa kullanım notunu birlikte oku.
horse
atgiller
knight
satranç
Pferd
atgiller — neutral
Springer
satranç — masculine
cavalier
satranç — masculine
cheval
atgiller — masculine
ŞİMDİ SEN KULLAN
Kelimeyi üç adımda pekiştir.
Pasif okumayı bırakıp anlamı kendi cümlende kullan.
- 01Kendi sözlerinle açıkla
“at” kelimesinin ilk anlamını tanımı kopyalamadan bir cümlede anlat.
- 02Bağlam kur
Kelimeyi biri günlük, biri ders bağlamında olmak üzere iki ayrı cümlede kullan.
- 03Kontrol et
Cümlendeki anlam ile yukarıdaki numaralı anlamlardan hangisinin eşleştiğini belirle.
KISA SORULAR
at hakkında sık sorulanlar
Yanıtlar yalnızca bu sayfadaki doğrulanmış anlam, biçim ve ilişki kayıtlarından üretilir.
at ne demek?
atgillerden (equidae), binme, yük çekme, taşıma v.s. hizmetlerde kullanılan, tek tırnaklı hayvan
at nasıl hecelenir?
at kelimesi “at” biçiminde hecelenir.
at kelimesinin kökeni nedir?
Vikisözlük köken notu: Osmanlı Türkçesi آت
at kelimesinin kayıtlı biçimleri nelerdir?
Bu kayıtta atlar, atları, atlarınız, Arap atı, at arabası biçimleri yer alır. Biçim notları “Yazım ve çekim” bölümünde gösterilir.
EDİTORYAL ŞEFFAFLIK
Kaynak, lisans ve değişiklik izi
Tanım verisi ile Eğitir’in özgün örnek ve öğretim notları ayrı hak kayıtlarıyla yönetilir.
CC BY-SA değişiklik bildirimi: Kaynak veri bu sayfaya uyarlanırken alanlara ayrılmış, biçimlendirilmiş ve Eğitir’in özgün eğitim katmanından ayrı sunulmuştur. Kaynak, sürüm ve lisans bağlantısı aşağıdaki kayıtta görünür.
Türkçe Vikisözlük katılımcıları — Kaikki.org/Wiktextract ile yapılandırıldı; Eğitir alan eşleme ve filtre değişiklikleri uyguladı — CC BY-SA 4.0
- Revizyon
- trwiktionary-20260804-wiktextract-20260828