ANLAM + BAĞLAM
Anlamları örnekleriyle ayır.
Her numara farklı bir anlam duyusudur. Örnek ve kelime ilişkileri yalnızca bağlı olduğu duyuyla birlikte okunmalıdır.
-
01Ön ad
Doğruyu yanlıştan, iyiyi kötüden ayırt edebilecek durumda olan, edindiği deneyimlerden ders alarak, gerçeği iyi görerek olması gerektiği gibi doğru ve tedbirli hareket edebilen; akil.
Kullanım örneği “İkisi de zeki adamdı, akıllı adamdı, yapıcı adamdı.”
Yusuf Ziya Ortaç
-
02Ön ad alay yollu
Uyanık geçinen.
-
03Ünlem
Karşısındakini küçümseme amacıyla söylenen bir söz.
SÖZCÜĞÜN YOLCULUĞU
Köken ve etimoloji
Köken notu, kelimenin bugünkü anlamıyla aynı şey değildir; yalnızca tarihsel izini açıklar.
Vikisözlük köken notu: akıl + -lı
DOĞRU YAZIM
Heceleme ve kayıtlı biçimler
Biçimler sözlükte kayıtlı olduğu ölçüde gösterilir; sayfa otomatik ek tahmini üretmez.
Vikisözlük biçim verisi.
Vikisözlük biçim verisi.
KELİME BAĞLARI
Deyim, kalıp, birleşik söz ve türevler
Kelimeyi tek başına değil, doğal olarak birlikte kullanıldığı yapılarla öğren.
Türemiş sözler
Atasözleri
- akıllı düşününceye kadar deli oğlunu everir
- akıllı köprü arayıncaya dek deli suyu geçer
- akıllı, söylemeden düşünür, akılsız düşünmeden söyler
- bir deli kuyuya bir taş atar, kırk akıllı çıkaramaz
- bir deli kuyuya taş atmış, kırk akıllı çıkaramamış
- akıllı düşman, akılsız dosttan hayırlıdır
- akıllı olsa her sakallı kişi, sakallılara danışırlardı her işi
DİLLER ARASI BAĞ
Temel çeviri karşılıkları
Çeviri tek başına bütün anlamları karşılamayabilir; varsa kullanım notunu birlikte oku.
deliberate
ön ad
intelligent
ön ad
reasonable
ön ad
sage
ön ad
Kluge
akıllı — masculine, feminine
Neunmalkluge
ünlem — feminine
Neunmalkluger
ünlem — masculine
klug
ön ad
raisonnable
ön ad
ŞİMDİ SEN KULLAN
Kelimeyi üç adımda pekiştir.
Pasif okumayı bırakıp anlamı kendi cümlende kullan.
- 01Kendi sözlerinle açıkla
“akıllı” kelimesinin ilk anlamını tanımı kopyalamadan bir cümlede anlat.
- 02Bağlam kur
Kelimeyi biri günlük, biri ders bağlamında olmak üzere iki ayrı cümlede kullan.
- 03Kontrol et
Cümlendeki anlam ile yukarıdaki numaralı anlamlardan hangisinin eşleştiğini belirle.
KISA SORULAR
akıllı hakkında sık sorulanlar
Yanıtlar yalnızca bu sayfadaki doğrulanmış anlam, biçim ve ilişki kayıtlarından üretilir.
akıllı ne demek?
Doğruyu yanlıştan, iyiyi kötüden ayırt edebilecek durumda olan, edindiği deneyimlerden ders alarak, gerçeği iyi görerek olması gerektiği gibi doğru ve tedbirli hareket edebilen; akil.
akıllı nasıl hecelenir?
akıllı kelimesi “a-kıl-lı” biçiminde hecelenir.
akıllı kelimesinin kökeni nedir?
Vikisözlük köken notu: akıl + -lı
akıllı kelimesinin kayıtlı biçimleri nelerdir?
Bu kayıtta daha akıllı, en akıllı, akıllı başlı, akıllı telefon, akıllı televizyon biçimleri yer alır. Biçim notları “Yazım ve çekim” bölümünde gösterilir.
EDİTORYAL ŞEFFAFLIK
Kaynak, lisans ve değişiklik izi
Tanım verisi ile Eğitir’in özgün örnek ve öğretim notları ayrı hak kayıtlarıyla yönetilir.
CC BY-SA değişiklik bildirimi: Kaynak veri bu sayfaya uyarlanırken alanlara ayrılmış, biçimlendirilmiş ve Eğitir’in özgün eğitim katmanından ayrı sunulmuştur. Kaynak, sürüm ve lisans bağlantısı aşağıdaki kayıtta görünür.
Türkçe Vikisözlük katılımcıları — Kaikki.org/Wiktextract ile yapılandırıldı; Eğitir alan eşleme ve filtre değişiklikleri uyguladı — CC BY-SA 4.0
- Revizyon
- trwiktionary-20260804-wiktextract-20260828