ANLAM + BAĞLAM
Anlamları örnekleriyle ayır.
Her numara farklı bir anlam duyusudur. Örnek ve kelime ilişkileri yalnızca bağlı olduğu duyuyla birlikte okunmalıdır.
-
01Eylem
bir şeyi tutup kendine veya başka bir yöne doğru yürütmek
Kullanım örneği “Adam cüzdanını çıkardı ve: - Bir senelik kirayı hazırlamıştım... diye bir zarf çekti.”
Ahmet Hamdi TANPINAR, Huzur, 2022, 71, Dergâh Yayınları
-
02Eylem
taşıtı bir yere bırakmak, koymak
-
03Eylem
“germek” anlamında.
Kullanım örneği “İpi çekmek kolay oldu.”
-
04Eylem
içine almak, emmek
Kullanım örneği “Dumanı ciğerlerime çekiyorum.”
Mehmet EROĞLU, Yarım Kalan Yürüyüş, 2020, 115, İletişim Yayınları
-
05Eylem
bir yerden başka bir yere taşımak
Kullanım örneği “Artık göçü çekiyoruz.”
Ümit KAFTANCIOĞLU, Altın Ekin, 2022, 19, Dinozor Genç
-
06Eylem
bir amaçla ortadan kaldırmak
Kullanım örneği “Piyasadaki parayı çekmek.”
-
07Eylem
üzerinde bulunan bir silahla saldırmak için davranmak
Kullanım örneği “Elindeki tabancayı tetiğine basmak için yeni çekivermiş gibiydi.”
T. Buğra
-
08Eylem
atmak, vurmak
Kullanım örneği “Dayak çekmek. Şut çekmek.”
-
09Eylem
bir kişiyi veya bir şeyi geri almak
-
10Eylem
güç durumlara dayanmak, katlanmak
Kullanım örneği “Yalnız bende meçhul bir hastalık vardı. Sekiz yaşından beri çekiyordum.”
P. Safa
-
11Eylem
tartıda ağırlığı olmak
Kullanım örneği “Emekli Zabıt Kâtibi Hulusi Bey yüz okkadan fazla çeken bir adamdı.”
Ahmet BÜKE, İzmir Postası'nın Adamları, 2004, 14, Kanat Yayınları
-
12Eylem
“döşemek” anlamında.
Kullanım örneği “Kabloları çekmek için yardıma ihtiyacımız var.”
-
13Eylem
herhangi bir engel kurmak
Kullanım örneği “Derenin kış yaz kurumayan suları böğürtlen fidanlarını yükseltmiş, iki tarafa yemiş dolu bir koyu çit çekmiş.”
R. H. Karay
-
14Eylem
şans denemek amacıyla hazırlanmış kâğıtlardan birini almak
Kullanım örneği “Birisi niyet çeksin de biz de bir lokma bir şey yiyelim diye bekleşiyorlar.”
S. F. Abasıyanık
-
15Eylem
imbik yardımı ile elde etmek
Kullanım örneği “İspirto çekmek. Gül yağı çekmek.”
-
16Eylem
çizgi durumunda uzatmak
-
17Eylem
aynısını yazmak veya çizmek
Kullanım örneği “Yazıyı temize çekmek. Kopya çekmek.”
-
18Eylem
tedavi amacıyla şişe, vantuz, sülük vs.yi uygulamak
Kullanım örneği “Bardak çekmek.”
-
19Eylem
bir yerden bir şeyi yukarı doğru almak.
Kullanım örneği “Kepçeyle çinko taslara komposto çekiyordu.”
Özgür ÇIRAK, Biz de Yarın Güleriz, 2024, 56, İletişim Yayınları
-
20Eylem photography
Görüntüyü bir aletle özel bir nesne üzerine kaydetmek
Kullanım örneği “Fotoğraf çekmek. Film çekmek.”
-
21Eylem
taşıma gücü olmak
Kullanım örneği “Bu araba 500 kilodan fazla yük çekmez.”
-
22Eylem
“öğütmek” anlamında.
Kullanım örneği “Kahve çekmek.”
-
23Eylem
protesto, poliçe, çek vb. düzenleyip yürürlüğe koymak
-
24Eylem
hoşa gitmek, sarmak.
Kullanım örneği “Semtin sapa bir kahvesiydi. Fakat köy evlerinin müntehasında, deniz üstünde, tahtadan olması, ekseriya köye gezmeye gelenleri ve şair tabiatlıları buraya çektiği, bu nevi insanlar da bir kahveye beş kuruştan aşağı bırakmayan takımdan oldukları için geçinir giderdi”
Sait Faik ABASIYANIK, Garson, Yeni Adam, 289, 11 Temmuz 1940
-
25Eylem
kaçan ilmeği örmek
Kullanım örneği “Çorap çekmek.”
-
26Eylem
masrafını karşılamak, ikramda bulunmak
Kullanım örneği “Ona kalsa gitmezmiş; ama defterlerini tuttuğu bir herif masrafı ben çekicem demiş, ısrar etmiş.”
Ayfer TUNÇ, Dünya Ağrısı, 2014, 244
-
27Eylem
bir duyguyu içinde yaşatmak
Kullanım örneği “Ona yanıyorum, onun hasretini çekiyorum.”
R. H. Karay
-
28Eylem
yürütmek, sürmek
Kullanım örneği “Bir öğleyin çakır mandaların çektiği taze çam kokulu, ağır arabaya binersiniz.”
Sait Faik ABASIYANIK, Orman ve Ev, Varlık, 48, 1935
-
29Eylem
bir kimse ailesinden birine herhangi bir bakımdan benzemek
Kullanım örneği “Yeğeninin ona çeken tek yanı yoktur.”
T. Buğra
-
30Eylem
Bir şeyin içyüzünü anlamak amacıyla bir kimseyi sıkıştırmak
Kullanım örneği “Sorguya çekmek.”
-
31Eylem
herhangi bir anlama almak
Kullanım örneği “Bak, sözümü nereye çekti!”
-
32Eylem
örtmek, giymek
Kullanım örneği “Yorganınızı başınıza çeker ve uykunuza devam edersiniz.”
R. H. Karay
-
33Eylem
dişi hayvanı çiftleşmek için erkeğin yanına götürmek
-
34Eylem
Bir yolu tamamlamak için gereken süre
Kullanım örneği “Meşelik, yaya iki saat çeker.”
Faruk EREM, Bir Ceza Avukatının Anıları, 1996, 77, Çark Kitabevi Yayınları
-
35Eylem
Daralıp kısalmak
Kullanım örneği “Kumaşı yıkayınca çekti.”
-
36Eylem
“asmak” anlamında.
Kullanım örneği “Açıkta durduk. Demir attık. Kayığa tehlike bayrakları çektik.”
Halikarnas Balıkçısı
-
37Eylem
boya, badana, göz kalemi vb. sürmek
Kullanım örneği “Gözüme kalem çekmeye çalıştım, beceremedim, Şadiye Abla koştu imdadıma yetişti, sağ olsun.”
İpek s. Burnett, Romancı, 2013, 47, Yapı Kredi Yayınları
-
38Eylem
“yollamak” anlamında.
Kullanım örneği “Çektikleri telgrafı babasıyla annesi, bakalım, alabilecekler mi”
? - A. İlhan
-
39Eylem
bir şeyi emip dışarıya çıkarmak
Kullanım örneği “Tulumba, suyu iyi çekiyor. Baca iyi çekiyor.”
-
40Eylem
hamur vb. iyice pişmiş duruma gelmek
-
41Eylem physics
bir cisim, belli bir yakınlıktaki başka bir cismi kendisine yaklaşmaya zorlamak, itmek karşıtı
-
42Eylem radio
vericiden gelen dalgaları algılayarak televizyon, radyo, telefon vb. aygıtlarla bağlantı kurmak
-
44Eylem
yaslanmak.
Kullanım örneği “Duvara çektin kendini.”
Erdal Öz, Yaralısın, 1983, 12, Can Sanat Yayınları
DOĞRU YAZIM
Heceleme ve kayıtlı biçimler
Biçimler sözlükte kayıtlı olduğu ölçüde gösterilir; sayfa otomatik ek tahmini üretmez.
Vikisözlük çekim verisindeki çoğul biçim.
Vikisözlük çekim verisindeki çoğul biçim.
Vikisözlük çekim verisindeki çoğul biçim.
Vikisözlük çekim verisindeki çoğul biçim.
Vikisözlük çekim verisindeki çoğul biçim.
Vikisözlük çekim verisindeki çoğul biçim.
KELİME BAĞLARI
Deyim, kalıp, birleşik söz ve türevler
Kelimeyi tek başına değil, doğal olarak birlikte kullanıldığı yapılarla öğren.
Deyimler ve kalıplar
- acı çekmek
- akıntıya kürek çekmek
- arık çekmek
- babasına çekmek
- başı çekmek
- burun çekmek
- çek arabanı
- çile çekmek
- sorguya çekmek
- damarına çekmek
- dem çekmek
- dünyadan el etek çekmek
- fertiği çekmek
- hat çekmek
- ilgi çekmek
- kafayı çekmek
- tespih çekmek
Atasözleri
- otu çek, köküne bak
DİLLER ARASI BAĞ
Temel çeviri karşılıkları
Çeviri tek başına bütün anlamları karşılamayabilir; varsa kullanım notunu birlikte oku.
absorber
accaparer
captiver
tirer
ŞİMDİ SEN KULLAN
Kelimeyi üç adımda pekiştir.
Pasif okumayı bırakıp anlamı kendi cümlende kullan.
- 01Kendi sözlerinle açıkla
“çekmek” kelimesinin ilk anlamını tanımı kopyalamadan bir cümlede anlat.
- 02Bağlam kur
Kelimeyi biri günlük, biri ders bağlamında olmak üzere iki ayrı cümlede kullan.
- 03Kontrol et
Cümlendeki anlam ile yukarıdaki numaralı anlamlardan hangisinin eşleştiğini belirle.
KISA SORULAR
çekmek hakkında sık sorulanlar
Yanıtlar yalnızca bu sayfadaki doğrulanmış anlam, biçim ve ilişki kayıtlarından üretilir.
çekmek ne demek?
bir şeyi tutup kendine veya başka bir yöne doğru yürütmek
çekmek nasıl hecelenir?
çekmek kelimesi “çek-mek” biçiminde hecelenir.
çekmek kelimesinin kayıtlı biçimleri nelerdir?
Bu kayıtta çekmişler, çekmişmişler, çekmiştiler, çektiler, çektiydiler biçimleri yer alır. Biçim notları “Yazım ve çekim” bölümünde gösterilir.
EDİTORYAL ŞEFFAFLIK
Kaynak, lisans ve değişiklik izi
Tanım verisi ile Eğitir’in özgün örnek ve öğretim notları ayrı hak kayıtlarıyla yönetilir.
CC BY-SA değişiklik bildirimi: Kaynak veri bu sayfaya uyarlanırken alanlara ayrılmış, biçimlendirilmiş ve Eğitir’in özgün eğitim katmanından ayrı sunulmuştur. Kaynak, sürüm ve lisans bağlantısı aşağıdaki kayıtta görünür.
Türkçe Vikisözlük katılımcıları — Kaikki.org/Wiktextract ile yapılandırıldı; Eğitir alan eşleme ve filtre değişiklikleri uyguladı — CC BY-SA 4.0
- Revizyon
- trwiktionary-20260804-wiktextract-20260828