ANLAM + BAĞLAM
Anlamları örnekleriyle ayır.
Her numara farklı bir anlam duyusudur. Örnek ve kelime ilişkileri yalnızca bağlı olduğu duyuyla birlikte okunmalıdır.
-
01Eylem
Bulunduğu düzeyden aşağı inmek.
Kullanım örneği “Altımız oynadı, toprak çöktü üstüme. Bağırıyordum. Toprak sıkıştırıyordu.”
Yaşar Kemal
-
02Eylem
Üzerinde bulunduğu yere yıkılmak.
Kullanım örneği “Bir, bilemedin bir buçuk kulaçlık bir tavan çöktü bana kalırsa…”
Mustafa Necati Sepetçioğlu
-
03Eylem
“çömelmek” anlamında.
Kullanım örneği “Dekoru anlatmadım ki "tepsinin çevresine çökmüş kahvaltı edişimizi" görebilesiniz.”
Pınar KÜR, Küçük Oyuncu, 2004, 12, Everest Yayınları
-
04Eylem
Oturmak, birdenbire oturmak.
Kullanım örneği “Soluk soluğa yere çöktü.”
Falih Rıfkı Atay
-
05Eylem
Birinin, bir şeyin üzerine çullanmak.
-
06Eylem
deve, sığır vb. hayvanların olduğu yere oturması.
Kullanım örneği “Boz renkli bir kaya, tıpkı çökmüş bir hecin sırtını andırıyordu.”
Y. K. Karaosmanoğlu
-
07Eylem
şakak, avurt vb. içeri doğru girmesi, çukurlaşması.
Kullanım örneği “Kadının yanakları daha fazla çöktü.”
H. E. Adıvar
-
08Eylem
basmak, yayılmak
Kullanım örneği “Geceleri bazen öyle bir sessizlik çöküyor ki muharebenin bu yerlerde olduğuna insanın inanamayacağı geliyor.”
N. F. Kısakürek
-
09Eylem
sis, duman vb. şeylerin inerek kaplaması.
Kullanım örneği “İstanbul'un nemli iklimi şubat soğuğuyla birleşip erkenden çökmüştü şehrin üstüne.”
Meliha YILDIRIM, Remil, 2024, 87, Alakarga Sanat Yayınları
-
10Eylem Türkçe mecazlar
(mecaz) sarsılıp dinçliğini yitirmek.
Kullanım örneği “Hastalık esasen üçüncü devrede olduğu için oraya giden Ali bir-iki ay içinde büsbütün çökmüş, kendisinden artık ümit kesilmişti.”
Osman Cemal KAYGILI, İstanbul'da Semai Kahveleri ve Meydan Şairleri, 2007, 45, Merkez Kitapçılık
-
11Eylem
Sıvı maddelerde tortunun dibe oturması.
Kullanım örneği “Demliğin kapağını kaldırıp bakıyor. «Çökmüş,» diyor.”
Erdal Öz, Yaralısın, 1983, 122, Can Sanat Yayınları
Kullanım örneği “Muazzez, çayın çabuk çökmesi için bileğini zarifçe bükerek demliği çay kaşığıyla karıştırıyor, içten içe, mutfağa girdiğini bildiği Haydar'ın tepkisini bekliyordu.”
Emrah POLAT, Köpek Adamlar, 2015, 49
-
12Eylem Türkçe mecazlar
(mecaz) son bulmak, yıkılıp dağılmak.
Kullanım örneği “Bir gün vatan çöktü ve millî mabetler istila edildi.”
A. Gündüz
-
13Eylem Türkçe mecazlar
(mecaz) yoğun bir biçimde duymak
Kullanım örneği “Buna rağmen akşam olup da ortalık kararınca içime sebepsiz bir hüzün çöktü.”
Sabahattin Ali, Kürk Mantolu Madonna, 1943, 69, Remzi Kitabevi
DOĞRU YAZIM
Heceleme ve kayıtlı biçimler
Biçimler sözlükte kayıtlı olduğu ölçüde gösterilir; sayfa otomatik ek tahmini üretmez.
Vikisözlük çekim verisindeki çoğul biçim.
Vikisözlük çekim verisindeki çoğul biçim.
Vikisözlük çekim verisindeki çoğul biçim.
Vikisözlük çekim verisindeki çoğul biçim.
Vikisözlük çekim verisindeki çoğul biçim.
Vikisözlük çekim verisindeki çoğul biçim.
ANLAM AĞI
Eş, yakın, karşıt ve ilgili kelimeler
İlişkiler toplu bir etiket yığını değil, doğrulandığı tür ve anlam bağlamıyla sunulur.
Eş anlamlı
-
batmak
Vikisözlük kapsamı: Bulunduğu düzeyden aşağı inmek.
-
göçmek
Vikisözlük kapsamı: (mecaz) son bulmak, yıkılıp dağılmak.
-
obrumak
Vikisözlük kapsamı: Bulunduğu düzeyden aşağı inmek.
-
çukurlaşmak
Vikisözlük kapsamı: Bulunduğu düzeyden aşağı inmek.
KELİME BAĞLARI
Deyim, kalıp, birleşik söz ve türevler
Kelimeyi tek başına değil, doğal olarak birlikte kullanıldığı yapılarla öğren.
Deyimler ve kalıplar
- diz çökmek
- tavan başına çökmek
DİLLER ARASI BAĞ
Temel çeviri karşılıkları
Çeviri tek başına bütün anlamları karşılamayabilir; varsa kullanım notunu birlikte oku.
break down
collapse
kneel
zusammenbrechen
zusammenfallen
ŞİMDİ SEN KULLAN
Kelimeyi üç adımda pekiştir.
Pasif okumayı bırakıp anlamı kendi cümlende kullan.
- 01Kendi sözlerinle açıkla
“çökmek” kelimesinin ilk anlamını tanımı kopyalamadan bir cümlede anlat.
- 02Bağlam kur
Kelimeyi biri günlük, biri ders bağlamında olmak üzere iki ayrı cümlede kullan.
- 03Kontrol et
Cümlendeki anlam ile yukarıdaki numaralı anlamlardan hangisinin eşleştiğini belirle.
KISA SORULAR
çökmek hakkında sık sorulanlar
Yanıtlar yalnızca bu sayfadaki doğrulanmış anlam, biçim ve ilişki kayıtlarından üretilir.
çökmek ne demek?
Bulunduğu düzeyden aşağı inmek.
çökmek nasıl hecelenir?
çökmek kelimesi “çök-mek” biçiminde hecelenir.
çökmek kelimesinin eş anlamlısı nedir?
Bu sayfadaki kayıtlı anlam duyusunda batmak, göçmek, obrumak, çukurlaşmak kelimeleri eş veya yakın karşılık olarak gösterilir. İlişki her anlam için ayrı değerlendirilmelidir.
çökmek kelimesinin kayıtlı biçimleri nelerdir?
Bu kayıtta çökmüşler, çökmüşmüşler, çökmüştüler, çöktüler, çöktüydüler biçimleri yer alır. Biçim notları “Yazım ve çekim” bölümünde gösterilir.
EDİTORYAL ŞEFFAFLIK
Kaynak, lisans ve değişiklik izi
Tanım verisi ile Eğitir’in özgün örnek ve öğretim notları ayrı hak kayıtlarıyla yönetilir.
CC BY-SA değişiklik bildirimi: Kaynak veri bu sayfaya uyarlanırken alanlara ayrılmış, biçimlendirilmiş ve Eğitir’in özgün eğitim katmanından ayrı sunulmuştur. Kaynak, sürüm ve lisans bağlantısı aşağıdaki kayıtta görünür.
Türkçe Vikisözlük katılımcıları — Kaikki.org/Wiktextract ile yapılandırıldı; Eğitir alan eşleme ve filtre değişiklikleri uyguladı — CC BY-SA 4.0
- Revizyon
- trwiktionary-20260804-wiktextract-20260828