2. SINIF · MATEMATİK · İSTEĞE BAĞLI EK DESTEK

Döndür, büyüt: şekil aynı mı?

Üçgen, kare, dikdörtgen ve çember kartlarını farklı yön, yer ve büyüklüklerde karşılaştır; yedi seçimi gerekçelendir, son adımda kendi grubunu kur.

İstersen yönergeleri bir yetişkinle sırayla okuyabilir, yanıtını söyleyebilir veya kâğıda çizebilirsin. Hız ve süre yarışı yoktur.

Kartları gerçekten kesmek veya makas kullanmak gerekmez. Döndürme ile kartı kesme, bükme ya da esnetme aynı şey değildir. Burada yalnız düzlemsel şekillerle çalışılır; cisimlerin yüz, ayrıt ve köşe sayıları sorulmaz.

Önce görünüşü değil kuralı düşün

Bir şekli döndürmek, yerini değiştirmek veya aynı biçimi koruyarak büyütmek onu tek başına başka bir şekle dönüştürmez. Önce çevreyi izle; düz kenarları ve köşeleri fark et. Şeklin dışındaki harfler yalnız kart adıdır.

  1. Üçgen kartı çevirirsem

    Köşelerin baktığı yön değişebilir. Üç kenarı ve üç köşesi korunur.

  2. Kareyi aynı biçimi koruyarak büyütürsem

    Sayfada kapladığı yer büyür. Kare yine dört eş kenarlı kare olarak kalır.

  3. Bir çemberi başka yere taşır, rengini değiştirirsem

    Yeri ve rengi değişir. Eğri çevresi yine köşesizdir.

Çizimdeki uzunlukları cetvelle ölçmen istenmiyor. Bir kartı kesmek veya tek yönde esnetmek, bu çalışmada yapılan yön/konum/büyüklük değişimi değildir.

İlgili ders: Geometrik Cisimler, Şekiller, Yön ve Simetri

Sitedeki mevcut derste Şeklin değişmeyen özelliğini bul başlıklı bölümü inceleyebilirsin. Bağlantı dersin kendisine gider; doğrulanmamış bir bölüm çapası eklenmedi. Bu sekiz özgün uygulama, dersin veya testlerinin yerine geçen tam bir sınav değildir.

Sekiz adımda gerekçelendir

Önce kartların çevresini ve köşelerini incele; sonra yanıtını söyle, kâğıda yaz veya bir seçeneği işaretle. Renk, yer ve büyüklük tek başına aynı grubu belirlemez. Seçimler bir yere gönderilmez ve puan üretmez. Hazır olduğunda gerekçeleri aç.

1 · Kartı döndür

Adım düzeyi: destek

A ve B, aynı üçgen kartın iki duruşudur. Kart kesilmedi; yalnız döndürüldü.

Tepesinin baktığı yön değişti.

Aynı üçgen kartın iki duruşuA solda, tepesi yukarı bakan bir üçgendir. B, aynı kartın sağa döndürülmüş görünüşüdür. Her ikisinin de üç düz kenarı ve üç köşesi vardır. A B

A solda, tepesi yukarı bakan bir üçgendir. B, aynı kartın sağa döndürülmüş görünüşüdür. Her ikisinin de üç düz kenarı ve üç köşesi vardır.

B kartı için hangi açıklama doğrudur?
Yanıtı ve her seçeneğin gerekçesini aç

Yine üçgendir; üç kenarı ve üç köşesi korunur. · Uygun yanıt Kart dönünce hangi köşenin yukarıda olduğu değişir. Üç düz kenar ve üç köşe kaybolmadığı için şekil üçgen olarak kalır.

Yan durduğu için kare olur. · Bu bağlamda neden uygun değil? Kare olmak için dört kenar ve dört köşe gerekir. Kartı döndürmek yeni bir kenar veya köşe eklemez.

Sağa baktığı için yalnız bir köşesi kalır. · Bu bağlamda neden uygun değil? Baktığı yöndeki sivri ucu fark etmek yeterli değildir. Kartın çevresini izlediğinde diğer iki köşe de hâlâ oradadır.

2 · Küçük ve büyük kartı karşılaştır

Adım düzeyi: destek

A ve B'nin yerleri ve büyüklükleri farklıdır. İkisinin de kendi içinde dört eş kenarı vardır.

B kartı daha büyük çizildi.

İki farklı büyüklükte kareA, solda küçük bir karedir. B, sağda ve biraz daha yukarıda duran büyük bir karedir. İkisinde de dört eş kenar vardır. A B

A, solda küçük bir karedir. B, sağda ve biraz daha yukarıda duran büyük bir karedir. İkisinde de dört eş kenar vardır.

Bu iki kartı hangi gruba koyabilirsin?
Yanıtı ve her seçeneğin gerekçesini aç

Yalnız büyük olan B'yi kare grubuna koyarım. · Bu bağlamda neden uygun değil? Bir şeklin kare olması büyük çizilmesine bağlı değildir. Küçük A'da da dört eş kenar ve karenin köşeleri vardır.

Küçük A'yı üçgen grubuna koyarım. · Bu bağlamda neden uygun değil? Küçültmek dört kenarı üçe indirmez. A'nın çevresini izlersen dört düz kenar görürsün.

A ve B'yi kare grubuna koyarım. · Uygun yanıt A küçük, B büyüktür; fakat ikisi de karedir. Konum ve büyüklük değişse de kareyi kare yapan biçimsel özellikler korunur.

3 · Yöne değil özelliğe bak

Adım düzeyi: temel

Kartları üç düz kenarı ve üç köşesi olanlar olarak gruplayacaksın.

Bir üçgen yukarı, diğeri sağa bakıyor.

Dört şekil kartıA üçgen, B kare olmayan dikdörtgen, C sağa dönük üçgen, D çemberdir. Harfler şekillerin dışında yazılıdır. A B C D

A üçgen, B kare olmayan dikdörtgen, C sağa dönük üçgen, D çemberdir. Harfler şekillerin dışında yazılıdır.

Hangi iki kart bu gruba birlikte girer?
Yanıtı ve her seçeneğin gerekçesini aç

A ve B · Bu bağlamda neden uygun değil? A üç köşelidir; B'nin ise dört köşesi vardır. Sadece yan yana durmaları aynı gruba girmeleri için yeterli değildir.

A ve C · Uygun yanıt A ve C'nin yönleri farklı olsa da ikisinde de üç düz kenar ve üç köşe vardır. Verilen kuralı ikisi de karşılar.

C ve D · Bu bağlamda neden uygun değil? C üçgendir; D bir çemberdir ve köşesi yoktur. Eğri çevreyi üç düz kenar gibi sayamayız.

4 · Eğik duran kareyi tanı

Adım düzeyi: temel

B kartı eğik duruyor. Kartın biçimi bozulmadı; kenarları yalnız farklı yöne bakıyor.

Bir kartın eğik durması tek başına yeni bir şekil oluşturmaz.

Düz duran ve eğik duran karelerA düz duran kare, B eğik duran kare, C kare olmayan dikdörtgendir. A ve B'nin dört kenarı da kendi içinde eş uzunluktadır. A B C

A düz duran kare, B eğik duran kare, C kare olmayan dikdörtgendir. A ve B'nin dört kenarı da kendi içinde eş uzunluktadır.

Kare grubuna hangi kartları birlikte koymalısın?
Yanıtı ve her seçeneğin gerekçesini aç

A ve B · Uygun yanıt B'nin eğik durması kare olmasını değiştirmez. A ve B'nin her birinde dört eş kenar ve karenin köşeleri bulunur.

Yalnız A · Bu bağlamda neden uygun değil? Yalnız düz duranları seçersen eğik duran B karesini dışarıda bırakırsın. Yön, şeklin adını tek başına değiştirmez.

B ve C · Bu bağlamda neden uygun değil? B karedir; C'nin uzun ve kısa kenarları farklıdır. C'nin de dört köşeli olması bu soruda onu kare yapmaz.

5 · Dönüşte ne korundu?

Adım düzeyi: temel

A dikdörtgen kartı, kesmeden veya esnetmeden B konumuna döndürüldü.

Uzun kenar artık yukarıdan aşağıya uzanıyor.

Aynı dikdörtgen kart döndürülünceA yatay duran, B dik duran aynı dikdörtgen karttır. Uzun kenarın baktığı yön değişmiştir; kart kesilmemiş veya esnetilmemiştir. A B

A yatay duran, B dik duran aynı dikdörtgen karttır. Uzun kenarın baktığı yön değişmiştir; kart kesilmemiş veya esnetilmemiştir.

A'dan B'ye geçerken ne korunur?
Yanıtı ve her seçeneğin gerekçesini aç

Dik durunca kenar sayısı üçe düşer. · Bu bağlamda neden uygun değil? Dik durmak bir kenarı silmez. B'nin çevresini izlediğinde yine dört düz kenar bulursun.

Uzun kenar yukarı baktığı için kart kareye dönüşür. · Bu bağlamda neden uygun değil? Kenarların baktığı yön değişti; uzun ve kısa kenarların birbirinden farklı olması değişmedi. Kart esnetilmedi.

Dört kenarı, dört köşesi ve dikdörtgen biçimi korunur. · Uygun yanıt Aynı kart yalnız döndürüldü. Yönü ve görünüşteki duruşu değişse de kenarları ile köşeleri korunur.

6 · Renk tuzağına düşme

Adım düzeyi: ileri

Kuralın şu: Dört köşeli kartları bir araya getir. Renge göre gruplamıyorsun.

A ile C aynı renkte; A ile B ise aynı köşe sayısına sahip.

Renk değil, dört köşe kuralıA dikdörtgen ile C üçgen aynı renktedir; B kare farklı renktedir. A ve B dört köşeli, C üç köşelidir. A B C

A dikdörtgen ile C üçgen aynı renktedir; B kare farklı renktedir. A ve B dört köşeli, C üç köşelidir.

Kuralına uyan grup hangisidir?
Yanıtı ve her seçeneğin gerekçesini aç

A ve C · Bu bağlamda neden uygun değil? Bu ikili renk bakımından benzer; ancak C'nin üç köşesi var. Verilen kural renk değil, dört köşe kuralıdır.

A ve B · Uygun yanıt A dikdörtgen, B karedir. Şekil adları ve renkleri farklı olsa da ikisinin de dört köşesi olduğu için bu gruba birlikte girebilirler.

Yalnız B · Bu bağlamda neden uygun değil? B dört köşelidir ama A da aynı kuralı karşılar. Yalnız rengi farklı diye A'yı dışarıda bırakmak kuralı değiştirir.

7 · Küçülünce başka şekil olur mu?

Adım düzeyi: ileri

B, A'dan küçük çizilmiş bir çemberdir. Rengi ve sayfadaki yeri de farklıdır.

Çevre çizgilerinin ikisi de eğridir.

Büyük ve küçük çemberA büyük mor çember, B küçük mavi çemberdir. Yalnız çevre çizgileri çizilmiştir; içleri boyalı birer daire modeli değildir. İkisinde de düz kenar ve köşe yoktur. A B

A büyük mor çember, B küçük mavi çemberdir. Yalnız çevre çizgileri çizilmiştir; içleri boyalı birer daire modeli değildir. İkisinde de düz kenar ve köşe yoktur.

Bu karşılaştırmadan hangi sonuç çıkar?
Yanıtı ve her seçeneğin gerekçesini aç

İkisi de çemberdir; büyüklük, renk ve yer farkı onları köşeli yapmaz. · Uygun yanıt Her iki çemberin çevresi eğridir; düz kenarı veya köşesi yoktur. Küçültmek, taşımak ya da rengini değiştirmek yeni köşeler oluşturmaz.

Küçük olan B üçgene dönüşür. · Bu bağlamda neden uygun değil? Üçgenin üç düz kenarı ve üç köşesi vardır. B'nin küçülmesi bu özellikleri ortaya çıkarmaz.

Mavi olduğu için B'nin dört köşesi vardır. · Bu bağlamda neden uygun değil? Renk bir köşe oluşturmaz. Köşe ararken çevre çizgisinin yön değiştirdiği köşeli birleşimleri ararız; çemberde böyle köşeler yoktur.

8 · Kendi grubunu kur ve savun

Adım düzeyi: ileri

Altı karttan bir grup kuracaksın. İstersen üç köşe, dört köşe veya köşesiz olma kuralını seç.

Renge, çizimdeki yere veya büyüklüğe değil, seçtiğin biçimsel özelliğe bağlı kal.

Kendi kuralınla gruplandıracağın altı kartÜst sırada A üçgen, B kare ve sağa dönük C üçgen vardır. Alt sırada D çember, E dikdörtgen ve eğik duran F kare vardır. A, D ve E aynı renkte; B ile C başka bir ortak renktedir. F'nin rengi farklıdır. Renk, büyüklük ve yön köşe sayısını değiştirmez. A B C D E F

Üst sırada A üçgen, B kare ve sağa dönük C üçgen vardır. Alt sırada D çember, E dikdörtgen ve eğik duran F kare vardır. A, D ve E aynı renkte; B ile C başka bir ortak renktedir. F'nin rengi farklıdır. Renk, büyüklük ve yön köşe sayısını değiştirmez.

Kuralını söyle veya yaz. Bu kurala uyan kartların harflerini belirt; en az bir kartı neden dışarıda bıraktığını ve grubundaki bir kart döndürülünce ne olacağını açıkla.

Örneği aynen söylemen gerekmez. Seçtiğin biçimsel kurala uyan başka bir tutarlı grup kurabilirsin. Açık yanıt otomatik değerlendirilmez ve kaydedilmez.

Örnek açıklamayı ve üç ayrı ölçütü aç

Olası bir açıklama: Dört köşeli kartları seçtim: B, E ve F. A ile C üç köşeli, D ise köşesiz olduğu için bu gruba girmez. F eğik dursa da karedir ve dört köşesi vardır; E'yi döndürmek de onu gruptan çıkarmaz. Üç köşe kuralını seçen biri ise A ile C'yi birlikte alabilir.

Açık bir biçimsel kural seçme: Üç köşe, dört köşe veya köşesiz olma gibi gözlenebilir bir kural var mı? Sadece renge ya da sayfadaki yere dayanılıyor mu?

Kartları aynı kuralla denetleme: Seçilen bütün kartlar kurala uyuyor mu? En az bir dışarıda kalan kart için doğru kenar veya köşe gerekçesi veriliyor mu? Farklı ama tutarlı bir grup kabul edilir.

Dönüş ve büyüklük değişimini açıklama: Kartın yönü, yeri veya büyüklüğü değiştiğinde seçilen biçimsel özelliğin korunduğu anlatılıyor mu? Kesme veya esnetmenin bu çalışmadaki dönüşlerden farklı olduğu fark ediliyor mu?

Üç ölçütü ayrı düşün. Sayısal puan veya öğretmen notu üretilmez; aynı kurala tutarlı biçimde uyan farklı gruplar ve açıklamalar kabul edilir.

Kâğıtta da dene

Kâğıda aynı türden iki şekil çiz: biri küçük ve eğik, diğeri büyük ve başka yerde olsun. Nelerin değiştiğini ve hangi biçimsel özelliğin aynı kaldığını kendi sözlerinle anlat. İstersen dört köşeli kare ile kare olmayan dikdörtgeni ortak bir grupta karşılaştır.

Tarayıcının yazdırma menüsünü kullanabilirsin. Sorular, gerekçeler ve ölçütler sayfanın içindedir; JavaScript gerekmez.

Bu açık çalışma Çalışmalarım'a, veliye veya eğitimciye kayıt göndermez; kişisel veri, yanıt kaydı ve süre yarışı yoktur.

Resmî konu bağlamı ve kaynak sınırı

Bu, 2. sınıf için yön, konum ve büyüklük değişirken şeklin biçimsel özelliklerini koruma becerisine yönelik sınırlı ek destektir. Geometrik cisimlerin bütün özellikleri, simetri, açı ölçümü, bütün geometri programı veya tam deneme sınavı kapsamı değildir.

Metinler ve kodla çizilen vektörler Eğitir için yapay zekâ desteğiyle özgün hazırlanmıştır. Başka bir sitenin sorusu, PDF'si veya görseli kopyalanmadı; eğitimci incelemesi ve resmî onay iddiası yoktur.

  • MEB · 2. sınıf Matematik · Nesnelerin Geometrisi (1) — MAT.2.3.4 kapsamında yön, konum ve büyüklük değişimlerinde biçimsel özelliklerin korunması için kavramsal bağlam; MAT.2.3.3 içindeki şekil karşılaştırmalarıyla sınırlı destek. Bu özgün sorulara resmî onay veya tam çıktı kapsamı değildir.

Bağlantı yalnız kavramsal bağlamdır; resmî kaynak soruları veya etkinlikleri aktarılmamıştır. Bütün 2026 programı, yıllık hafta veya her soru için resmî kazanım kabulü iddia edilmez.