Zaman, Kronoloji ve Dijital Tarih — Kanıtı İşlet

İki dönemde kent nüfusu incelenecek; birinde hane, diğerinde kişi sayısı verilmiştir.

1. A Süreklilik, tarih boyunca hiçbir şeyin değişmemesi demektir.
2. B Bir kurumun zaman içinde hem değişen hem de devam eden yönlerini göstermek tarihsel süreci dengeli açıklar.
3. C Farklı dönemler farklı ölçütlerle karşılaştırılırsa sonuç daha kesindir.
4. D Bir öğe değiştiyse geçmişten hiçbir süreklilik kalmamıştır.

Aynı kişi dijital veri tabanında adının üç yazımıyla tekrarlanmıştır; analizden önce kayıtlar eşleştiriliyor.

1. A Dijital araç kullanılınca kaynak eleştirisine gerek kalmaz.
2. B Sayısallaştırılan belge artık aslından bağımsız ve eksiksizdir.
3. C Dijitalleşme erişim ve karşılaştırmayı genişletir fakat verinin bağlamını ve etik kullanımını ortadan kaldırmaz.
4. D Büyük veri içindeki korelasyon tek başına nedeni kanıtlar.

Bir yapıda alttaki onarım kitabesi 1880, üstteki ek bina kitabesi 1912 tarihlidir.

1. A Kronoloji, olayları zaman sırasına yerleştirerek önce-sonra ilişkisini görünür kılar.
2. B Tarih bilgisi olmadan kesin zaman çizelgesi kurulabilir.
3. C Kronoloji olayları rastgele dizmek demektir.
4. D Zamanda önce gelen olay mutlaka sonraki olayın tek nedenidir.

Araştırmacı eski takvim tarihini yeni sisteme çeviriyor; başka bir katalog bir gün farklı sonuç veriyor.

1. A Farklı takvimlerde aynı sayı her zaman aynı yılı gösterir.
2. B Takvim dönüşümünde sistemin başlangıcı önemsizdir.
3. C Farklı takvimlerdeki tarihleri karşılaştırırken başlangıç noktası ve yıl düzeni dikkate alınır.
4. D Takvim kullanmak kaynak tarihini kontrol etmeyi gereksiz kılar.

Kütüphanenin katalog sistemi değişmiş, ödünç verme amacı sürmüş, kullanıcı kitlesi genişlemiştir.

1. A Süreklilik, tarih boyunca hiçbir şeyin değişmemesi demektir.
2. B Bir öğe değiştiyse geçmişten hiçbir süreklilik kalmamıştır.
3. C Farklı dönemler farklı ölçütlerle karşılaştırılırsa sonuç daha kesindir.
4. D Süreç incelemesinde yalnız yenilikler değil, varlığını koruyan uygulamalar da kanıtla belirlenir.

Yıllara göre “göç” sözcüğünün gazetelerde kullanımı artıyor; haberlerin içeriği henüz okunmamıştır.

1. A Büyük veri içindeki korelasyon tek başına nedeni kanıtlar.
2. B Sayısallaştırılan belge artık aslından bağımsız ve eksiksizdir.
3. C Dijital tarih, sayısallaştırılmış ve doğuştan dijital kaynakları arama, analiz ve görselleştirme araçlarıyla inceler.
4. D Dijital araç kullanılınca kaynak eleştirisine gerek kalmaz.

Bir yazıda “yeni köprü açıldıktan sonra pazar taşındı” deniliyor; kesin yıl verilmiyor.

1. A Tarih bilgisi olmadan kesin zaman çizelgesi kurulabilir.
2. B Kronoloji olayları rastgele dizmek demektir.
3. C Zamanda önce gelen olay mutlaka sonraki olayın tek nedenidir.
4. D Tarihleri doğru sıralamak gelişmelerin dizilişini gösterir; tek başına nedenselliği kanıtlamaz.

Farklı takvimlerden tarihler aynı sütunda yalnız sayıyla yazılmıştır.

1. A Takvim kullanmak kaynak tarihini kontrol etmeyi gereksiz kılar.
2. B Takvim dönüşümünde sistemin başlangıcı önemsizdir.
3. C Takvim dönüşümü, yalnız sayıları değil sistemlerin zaman ölçme esaslarını karşılaştırır.
4. D Farklı takvimlerde aynı sayı her zaman aynı yılı gösterir.

Yönetmeliklerin dili ve uygulama araçları değişmiş; kamu güvenliğini koruma hedefi her iki metinde de yer almıştır.

1. A Süreklilik, tarih boyunca hiçbir şeyin değişmemesi demektir.
2. B Bir öğe değiştiyse geçmişten hiçbir süreklilik kalmamıştır.
3. C Değişim ve süreklilik, iki dönemde dönüşen ve korunan unsurları aynı ölçütle karşılaştırır.
4. D Farklı dönemler farklı ölçütlerle karşılaştırılırsa sonuç daha kesindir.

Veri tabanı yalnız basılı gazeteleri taramış; sözlü tanıklıklar ve el yazmaları arama dışında kalmıştır.

1. A Büyük veri içindeki desenleri görmek dijital araçlarla kolaylaşır; kaynak eleştirisi yine zorunludur.
2. B Dijital araç kullanılınca kaynak eleştirisine gerek kalmaz.
3. C Sayısallaştırılan belge artık aslından bağımsız ve eksiksizdir.
4. D Büyük veri içindeki korelasyon tek başına nedeni kanıtlar.