9. Sınıf Kimya Moleküller Arası Etkileşimler — Kanıtı Sına

Aynı dış basınçta büyük apolar P nin kaynama sıcaklığı küçük polar R den yüksek ölçülüyor. Verinin güvenilir olduğu belirtiliyor.

1. A London katkısı büyük elektron bulutlarında önemli olabilir.
2. B Molekül büyüklüğü ve yapı birlikte değerlendirilmelidir.
3. C Kaynama karşılaştırmasında dış basınç dikkate alınmalıdır.
4. D Polar moleküllerde London katkısı da bulunabilir.
5. E Her polar madde bütün apolar maddelerden daha yüksek sıcaklıkta kaynar.

Öğrenci: Su gaz olunca bütün O–H bağları kopar ve H2 ile O2 oluşur, diyor. Hazır olay kaydı yalnız fiziksel buharlaşmayı gösteriyor.

1. A H2O molekülleri uzaklaşır; moleküller arası çekim ile molekül içi bağ ayrılmalıdır.
2. B Hidrojen bağı varsa su hiçbir sıcaklıkta buharlaşamaz.
3. C O–H bağı hidrojen bağı olduğu için öğrenci zaten doğru söylüyor.
4. D Buharlaşmada tanecikler arası uzaklık değişmeden yalnız isim değişir.
5. E Yalnız O2 oluşur; H atomları yok olur.

Özgün sıvı verisi: 45 °C → 30 kPa; 55 °C → 60 kPa; 65 °C → 90 kPa.

1. A 90 °C den 60 °C ye düşer.
2. B 55 °C den 65 °C ye yükselir.
3. C 65 °C den 55 °C ye düşer.
4. D 65 °C de kalır.
5. E 45 °C ye düşer; basınç düşen her durumda ilk satır seçilir.

Model, uygun anlarda komşu moleküllerin zıt kısmi uçlarının çekimini gösteriyor.

1. A Polar moleküllerin kalıcı dipol taşıdığı.
2. B Molekül içi bağların ayrı bir yapısal düzeyde değerlendirilmesi gerektiği.
3. C Aynı kısmi işaretli uçların yakınlaşmasının itmeyle ilişkilendirilebileceği.
4. D Zıt kısmi uçlar arasında çekim bulunabileceği.
5. E Bütün moleküllerin sonsuza kadar aynı doğrultuda hareketsiz kilitlendiği.

R: CH3–O–CH3. Saf R de hidrojenin oksijen, azot veya flora doğrudan bağlı olduğu uygun verici yoktur. R nin oksijeninde alıcı çift, suda O–H vericisi bulunur.

1. A Hidrojen bağı için iki tarafın da aynı molekül türü olması gerekir.
2. B Su eklemek R nin bütün C–H bağlarını O–H yapar.
3. C Saf R de verici yoksa hiçbir başka maddeyle de hidrojen bağı kuramaz.
4. D Alıcı çiftin bulunması saf R de verici H bulunduğunu kanıtlar.
5. E Saf R kendi arasında verici sağlayamaz; suyla uygun hidrojen bağı kurabilir.

Aynı dış basınçta P, R den daha yüksek sıcaklıkta kaynıyor. Moleküllerin büyüklüğü ve bağlantı yapısı verilmemiş.

1. A Karşılaştırmanın aynı dış basınçta yapıldığı.
2. B Molekül yapısına ilişkin ek verinin açıklamayı güçlendireceği.
3. C Ölçülen kaynama sıcaklığı sırasının P > R olduğu.
4. D Büyüklük ve bağlantı verilerinin bu gözlemde henüz bulunmadığı.
5. E P nin mutlaka kendi molekülleri arasında hidrojen bağı kurduğu.

P ve R apolar, benzer kutuplaşabilirlikte ve eşit mol kütleli verilmiştir. P nin şekli komşularla daha geniş temas yüzeyine izin veriyor.

1. A Molekül şekli ve temas yüzeyi, eşit mol kütlede de etkileşim farkı oluşturabilir.
2. B P de hidrojen bağı olduğunu bilmeden varsaymak gerekir.
3. C P daha geniş temas ettiği için zorunlu polar moleküle dönüşür.
4. D R nin elektronları olmadığı için çekimi sıfırdır.
5. E Mol kütle eşitse bütün etkileşimler kesinlikle aynı olmak zorundadır.

İki kapta aynı saf madde var. Öğrenci, sıvı miktarları ne olursa olsun her durumda aynı denge buhar basıncı ölçülür, diyor.

1. A İki kaptaki başlangıç sıvı miktarlarının mutlaka eşit olması.
2. B Her kapta buhar basıncının dış basınca eşit olması.
3. C Kapalı düzende sıvı ve buharın birlikte dengede bulunması ve sıvının tamamen tükenmemesi.
4. D İki kabın yüzey alanlarının mutlaka aynı olması.
5. E Kapların hacmi aynıysa dengeye ulaşmadan ölçüm yapılması.

Amaç tek bir anahtar kelimeyle değil, verilen tanecik modeliyle gerekçeli sınıflandırma yapmaktır.

1. A Polar bağ gördüğünde molekül şeklini hiç incelememek.
2. B Yalnız H harfini bulup bütün etkileşimleri hidrojen bağı saymak.
3. C Yalnız kaynama sıcaklığından bütün bağlantı yapısını kesin çıkarmak.
4. D Taneciği tanı; molekül polarlığını ve uygun H bağlantısını kontrol et; birlikte bulunabilen katkıları ayır.
5. E Dipol-dipol bulunca London katkısını kesinlikle silmek.

Benzer büyüklükte iki saf sıvı aynı dış basınçta karşılaştırılıyor. Yapı verileri P de daha güçlü moleküller arası çekimi destekliyor; P daha yüksek sıcaklıkta kaynıyor.

1. A P de molekülleri uzaklaştırmak için daha fazla enerji gerekmesi, aynı basınçta daha yüksek kaynamayı destekler.
2. B R düşük kaynadığı için R de hiçbir çekim yoktur.
3. C P yüksek kaynıyor çünkü kaynama sıcaklığı yüksektir.
4. D P yüksek kaynadığı için her koşulda her maddeden daha güçlüdür.
5. E P de bütün molekül içi kovalent bağların kopması gerektiği için.