Demokratikleşme Çabaları ve Dış Politika: Bölüm 1–2 Kavram ve Kanıt

Zaman şeridi Cumhuriyetin ilanını 1923’e, partinin kuruluşunu 17 Kasım 1924’e ve kapanışını 1925’e yerleştiriyor.

1. A Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası 1924’te değil, 1950 seçimlerinden sonra kurulmuştur.
2. B Bir muhalefet partisinin kurulması demokratikleşmeyle hiçbir biçimde ilişkilendirilemez.
3. C Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası Cumhuriyet Halk Fırkasının aynı adla devam eden iktidar koludur.
4. D 1924 kuruluş kaydı, partiyi 1950 sonrasına taşıyan kronolojiyi geçersiz kılıyor.

Kimlik kartında kuruluş tarihi, genel başkan ve parti adı aynı satırda; 1924 Terakkiperver bilgileri ayrı kartta gösteriliyor.

1. A 1930-Ali Fethi Okyar eşleştirmesi, 1924-Kâzım Karabekir anlatımını geçersiz kılıyor.
2. B Menemen Olayı partinin fesih kararından önce gerçekleşmiş ve doğrudan kapanış belgesi olmuştur.
3. C Serbest Cumhuriyet Fırkası 1925’te hükûmet kararıyla kapatılan partinin başka adıdır.
4. D Serbest Cumhuriyet Fırkası 1924’te Kâzım Karabekir tarafından kurulmuştur.

Meclis oturma planında hükûmet grubu ile yeni partinin milletvekilleri ayrı grup başlıklarında ve farklı siyasi önerilerle gösteriliyor.

1. A Ayrı grup ve muhalefet konumu, partinin iktidar kolu olduğu iddiasını çürütüyor.
2. B Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası Cumhuriyet Halk Fırkasının aynı adla devam eden iktidar koludur.
3. C Bir muhalefet partisinin kurulması demokratikleşmeyle hiçbir biçimde ilişkilendirilemez.
4. D Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası 1924’te değil, 1950 seçimlerinden sonra kurulmuştur.

Takvim 12 Ağustos kuruluşunu, ekim yerel seçimlerini ve 17 Kasım 1930 fesih kararını aynı yıl içinde sıralıyor.

1. A Serbest Cumhuriyet Fırkası 1925’te hükûmet kararıyla kapatılan partinin başka adıdır.
2. B Üç aylık faaliyet aralığı, onlarca yıllık iktidar iddiasıyla uyuşmuyor.
3. C Serbest Cumhuriyet Fırkası 1924’te Kâzım Karabekir tarafından kurulmuştur.
4. D Serbest Cumhuriyet Fırkası kuruluşundan önce onlarca yıl boyunca ülkeyi yöneten iktidar partisidir.

Kurucular kartında dört ismin Millî Mücadele görevleri ile 1924’teki parti rolleri iki sütunda eşleştiriliyor.

1. A Terakkiperver ile Serbest Cumhuriyet fırkaları aynı tarihte, aynı kurucuyla ve tek bir örgüt olarak kurulmuştur.
2. B Aynı kişilerin hem mücadele hem kuruluş kaydında bulunması, kurucu profiline ilişkin iddiayı geçersiz kılıyor.
3. C Partinin kurucuları arasında Millî Mücadele’de görev almış hiçbir komutan veya milletvekili bulunmamıştır.
4. D Partinin programında ekonomik görüş veya yerinden yönetim yaklaşımı gibi hiçbir siyasi öneri yer almamıştır.

Kuruluş gerekçesi kartında 1929 dünya ekonomik bunalımının etkileri, ekonomik politika tartışması ve denetim ihtiyacı üç dalda birleşiyor.

1. A Menemen Olayı partinin fesih kararından önce gerçekleşmiş ve doğrudan kapanış belgesi olmuştur.
2. B Ekonomik ve denetim gerekçelerinin kaydı, partinin amaçsız kurulduğu görüşünü çürütüyor.
3. C Partinin kuruluşunda ekonomik sorunlara farklı çözüm üretme veya hükûmeti denetleme amacı yoktur.
4. D Serbest Cumhuriyet Fırkası 1925’te hükûmet kararıyla kapatılan partinin başka adıdır.

Faaliyet takvimi kuruluş, meclis muhalefeti ve 3 Haziran 1925 kapanışını gösteriyor; hükûmet kurma kaydı bulunmuyor.

1. A Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası 1924’te değil, 1950 seçimlerinden sonra kurulmuştur.
2. B Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası seçimle iktidara gelmiş ve ülkeyi uzun yıllar tek başına yönetmiştir.
3. C Kısa takvim ve hükûmet kaydının yokluğu, uzun süre iktidar olduğu sonucunu desteklemiyor.
4. D Bir muhalefet partisinin kurulması demokratikleşmeyle hiçbir biçimde ilişkilendirilemez.

Ekonomi karşılaştırmasında kamu girişimlerine ağırlık veren yaklaşım ile özel girişimi öne çıkaran parti önerisi farklı sütunlarda bulunuyor.

1. A Serbest Cumhuriyet Fırkası 1924’te Kâzım Karabekir tarafından kurulmuştur.
2. B Serbest Cumhuriyet Fırkası 1925’te hükûmet kararıyla kapatılan partinin başka adıdır.
3. C Özel girişim vurgusu, partiyi iktidarın aynı ekonomi organı saymayı engelliyor.
4. D Serbest Cumhuriyet Fırkası devletçi ekonomiyi daha da genişletmeyi savunan tek görüşlü bir iktidar organıdır.

Program karşılaştırmasında devletin ekonomideki rolü ve yerel yönetim yetkileri için iki partinin farklı önerileri ayrı satırlarda özetleniyor.

1. A Somut politika farklarının bulunması, partinin hiçbir öneri taşımadığı iddiasını çürütüyor.
2. B Bir muhalefet partisinin kurulması demokratikleşmeyle hiçbir biçimde ilişkilendirilemez.
3. C Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası 1924’te değil, 1950 seçimlerinden sonra kurulmuştur.
4. D Partinin programında ekonomik görüş veya yerinden yönetim yaklaşımı gibi hiçbir siyasi öneri yer almamıştır.

Seçim haritasında farklı şehirlerde iki partiye ait aday listeleri ve oy sonuçları ayrı renklerle gösteriliyor.

1. A Serbest Fırka aday ve oy kayıtlarının bulunması, oylamaya katılmadığı iddiasını çürütüyor.
2. B Serbest Cumhuriyet Fırkası 1925’te hükûmet kararıyla kapatılan partinin başka adıdır.
3. C 1930 belediye seçimleri sırasında Serbest Fırka hiçbir aday göstermemiş ve oylamaya katılmamıştır.
4. D Menemen Olayı partinin fesih kararından önce gerçekleşmiş ve doğrudan kapanış belgesi olmuştur.