Millî Mücadele’de Cepheler ve Diplomasi: Bölüm 3–4 Uygulama ve Karar

Zaman kartı Sakarya’dan sonraki yaklaşık bir yıllık hazırlığı, 26 Ağustos taarruz başlangıcını ve 30 Ağustos kesin sonucunu sıralıyor.

1. A Büyük Taarruz 26 Ağustos 1922 yerine Mondros’tan önce 1917’de başlamıştır.
2. B 1921 sonrasındaki hazırlık ve 1922 başlangıç tarihi, 1917 iddiasını çürütüyor.
3. C 30 Ağustos günü taarruz durdurulmuş ve Türk ordusu kesin yenilgiye uğramıştır.
4. D Büyük Taarruzun komuta merkezi İstanbul’daki işgal yönetimi tarafından oluşturulmuştur.

Kronoloji 1922 Büyük Taarruz ve Mudanya’yı, ardından iki aşamalı Lozan görüşmelerini ve 24 Temmuz 1923 imzasını gösteriyor.

1. A Lozan Barış Antlaşması 24 Temmuz 1923 yerine Birinci Dünya Savaşı başlamadan önce imzalanmıştır.
2. B Lozan görüşmeleri kesintisiz tek günde tamamlanmış ve hiçbir anlaşmazlık yaşanmamıştır.
3. C Lozan yalnız TBMM içindeki milletvekillerinin imzaladığı bir meclis yönetmeliğidir.
4. D Lozan’ın 1922 askerî sonuçlarından sonra gelmesi, savaş öncesi tarih iddiasını çürütüyor.

Harekât planında gizli yığınak, belirlenen noktada kuvvet üstünlüğü, cepheyi yarma ve geri çekilen birlikleri takip etme aşamaları veriliyor.

1. A Yarma ve takip aşamaları, harekâtın savunma değil taarruz niteliğinde olduğunu gösteriyor.
2. B Büyük Taarruz temel olarak düşman ilerleyişini durdurmaya yönelik bir savunma muharebesidir.
3. C Taarruz hiçbir hazırlık yapılmadan, ordunun eksikleri giderilmeden rastgele başlatılmıştır.
4. D Büyük Taarruz ile Sakarya Meydan Muharebesi aynı tarihte, aynı amaçla yapılmış tek olaydır.

Taraflar çizelgesinde Türkiye heyeti ile İngiltere, Fransa, İtalya, Yunanistan ve diğer katılımcı devlet heyetleri ayrı sütunlarda bulunuyor.

1. A Birden çok devlet heyetinin müzakere ve imza kaydı, belgenin iç yönetmelik olmadığını gösteriyor.
2. B Lozan yalnız TBMM içindeki milletvekillerinin imzaladığı bir meclis yönetmeliğidir.
3. C Musul sorunu Lozan’da Türkiye’nin istediği biçimde kesin olarak çözülmüş, sonraya hiçbir konu kalmamıştır.
4. D Lozan Barış Antlaşması 24 Temmuz 1923 yerine Birinci Dünya Savaşı başlamadan önce imzalanmıştır.

Sonuç krokisinde kuşatılan kuvvetler, dağılan birlikler ve Türk ordusunun batıya yönelen takip okları birlikte gösteriliyor.

1. A Yunan ana kuvvetlerinin dağılması ve Türk takibi, kesin yenilgi iddiasını tersine çeviriyor.
2. B Taarruz hiçbir hazırlık yapılmadan, ordunun eksikleri giderilmeden rastgele başlatılmıştır.
3. C 30 Ağustos günü taarruz durdurulmuş ve Türk ordusu kesin yenilgiye uğramıştır.
4. D Büyük Taarruz temel olarak düşman ilerleyişini durdurmaya yönelik bir savunma muharebesidir.

Sonuç kartında savaş hâlinin sona ermesi, sınır düzenlemeleri ve Türkiye’nin bağımsız taraf olarak imzası aynı çerçevede gösteriliyor.

1. A Lozan Barış Antlaşması 24 Temmuz 1923 yerine Birinci Dünya Savaşı başlamadan önce imzalanmıştır.
2. B Antlaşma yeni Türk devletinin siyasi ve hukuki varlığını bütünüyle reddetmiştir.
3. C Lozan görüşmeleri kesintisiz tek günde tamamlanmış ve hiçbir anlaşmazlık yaşanmamıştır.
4. D Türkiye’nin bağımsız imzacı taraf olması, devlet varlığının reddedildiği iddiasıyla uyuşmuyor.

Gün gün ilerleme çizelgesi 30 Ağustos Dumlupınar’dan batıya hareketi ve 9 Eylül İzmir’e giriş kaydını kesintisiz rota üzerinde gösteriyor.

1. A Dumlupınar’dan İzmir’e uzanan takip rotası, iki gelişme arasındaki doğrudan bağı doğruluyor.
2. B Taarruz hiçbir hazırlık yapılmadan, ordunun eksikleri giderilmeden rastgele başlatılmıştır.
3. C İzmir’in kurtuluşu Büyük Taarruzdan yıllar önce gerçekleşmiş ve harekâtla bağlantı kurmamıştır.
4. D Büyük Taarruz temel olarak düşman ilerleyişini durdurmaya yönelik bir savunma muharebesidir.

Müzakere tablosunda yabancılara ayrıcalıklı yargı ve ekonomik haklar eski düzen olarak, kaldırılma kararı yeni düzen olarak işaretleniyor.

1. A Ayrıcalıkların kaldırılması, kapitülasyonların genişletildiği yorumunu geçersiz kılıyor.
2. B Kapitülasyonlar Lozan’da genişletilerek süresiz biçimde devam ettirilmiştir.
3. C Lozan yalnız TBMM içindeki milletvekillerinin imzaladığı bir meclis yönetmeliğidir.
4. D Lozan görüşmeleri kesintisiz tek günde tamamlanmış ve hiçbir anlaşmazlık yaşanmamıştır.

Hazırlık tablosunda birlik eğitimi, cephane taşınması, yol düzenlemesi ve gizli kuvvet kaydırması farklı aylara dağıtılıyor.

1. A Büyük Taarruz temel olarak düşman ilerleyişini durdurmaya yönelik bir savunma muharebesidir.
2. B Taarruz hiçbir hazırlık yapılmadan, ordunun eksikleri giderilmeden rastgele başlatılmıştır.
3. C Bir yıla yayılan lojistik ve eğitim kayıtları, harekâtın rastgele başladığı iddiasını çürütüyor.
4. D İzmir’in kurtuluşu Büyük Taarruzdan yıllar önce gerçekleşmiş ve harekâtla bağlantı kurmamıştır.

Çözülen ve ertelenen konular tablosunda Musul “ikili görüşmeye bırakıldı” sütununda, başka sınır başlıkları ayrı sütunda bulunuyor.

1. A Lozan görüşmeleri kesintisiz tek günde tamamlanmış ve hiçbir anlaşmazlık yaşanmamıştır.
2. B Musul sorunu Lozan’da Türkiye’nin istediği biçimde kesin olarak çözülmüş, sonraya hiçbir konu kalmamıştır.
3. C Musul’un ertelenen konular arasında yer alması, Lozan’da kesin çözüm iddiasını çürütüyor.
4. D Lozan yalnız TBMM içindeki milletvekillerinin imzaladığı bir meclis yönetmeliğidir.