Birinci Dünya Savaşı ve Mondros: Kümülatif Bölüm 1–4 Yanılgı Analizi

Cephe tablosunda aynı gruptaki devletlerin farklı coğrafyalarda, farklı tarihlerde ve farklı büyüklükte kuvvetlerle savaştığı kaydediliyor.

1. A Bir devletin İttifak grubuna katılması bütün üyelerin her cephede aynı sayıda asker kullanması demektir.
2. B İttifak Devletleri kavramı yalnız coğrafi komşuluğu anlatır; siyasi ve askerî anlaşmayla ilişkili değildir.
3. C Ortak taraf bilgisine rağmen cephe ve kuvvet farklarının bulunması, eşit katkı sonucunu geçersiz kılıyor.
4. D İttifak Devletleri savaşı kazandığı için savaş sonundaki bütün antlaşmaları onlar belirlemiştir.

Zaman şeridi 1915 deniz-kara muharebelerini solda, 1918 Mondros tarihini üç yıl sonrasındaki ayrı bir noktada gösteriyor.

1. A Çanakkale Cephesi 1918’de Mondros Ateşkes Antlaşması imzalandıktan sonra açılmıştır.
2. B 1915’in 1918’den önce bulunması, cephenin ateşkes sonrasında açıldığı çıkarımını çürütüyor.
3. C Çanakkale’deki sonuç Birinci Dünya Savaşı’nın bütün cephelerini aynı gün sona erdirmiştir.
4. D Mustafa Kemal’in Çanakkale’de hiçbir görevi olmamış, adı ilk kez 1923’ten sonra duyulmuştur.

İki aşamalı şemada telgraf denetimi emir iletimini, demir yolu denetimi birlik ve malzeme taşınmasını geciktiriyor.

1. A Boğazların açılması Osmanlı Devleti’nin bu geçişler üzerindeki egemenliğini güçlendirmiştir.
2. B Güvenlik gerekçesiyle stratejik yerleri işgal etme yetkisi işgalleri kesin olarak yasaklamıştır.
3. C Hem iletişim hem hareket akışının kesintiye uğraması, etkinin ticaretle sınırlı olmadığını gösteriyor.
4. D Ulaşım ve haberleşmenin denetlenmesi yalnız ticareti ilgilendirmiş, yönetimi etkilememiştir.

Aynı kasabadan üç tanık kaydı mitinge katılım, ailesini güvenli yere taşıma ve yerel yönetime dilekçe verme tepkilerini anlatıyor.

1. A Bütün cemiyetler aynı amacı taşımış ve ülke bütünlüğünü savunmak için birlikte kurulmuştur.
2. B Bir bölgenin işgal edilmesi o bölgede yaşayan herkesin aynı tepkiyi verdiğini kesinleştirir.
3. C İzmir’in işgali 15 Mayıs 1919’da değil, Cumhuriyet ilan edildikten sonra gerçekleşmiştir.
4. D Tek yerde birden çok tepkinin kaydedilmesi, bütün insanların aynı davrandığı genellemesini çürütüyor.

1918 sonu sonuç çizelgesinde Almanya, Avusturya-Macaristan, Osmanlı Devleti ve Bulgaristan için ayrı ateşkes tarihleri sıralanıyor.

1. A Bulgaristan, savaş bittikten sonra kurulmuş bir devlet olduğu için hiçbir blokta bulunmamıştır.
2. B Ateşkes imzalayan dört İttifak üyesinin listelenmesi, grubun savaşı kazandığı iddiasıyla uyuşmuyor.
3. C İttifak Devletleri savaşı kazandığı için savaş sonundaki bütün antlaşmaları onlar belirlemiştir.
4. D Bir devletin İttifak grubuna katılması bütün üyelerin her cephede aynı sayıda asker kullanması demektir.

Askerî durum kartında genel görev “Boğazı koruma”, alt olaylarda ise çeşitli karşı taarruzlar olarak iki ayrı ölçek kullanılıyor.

1. A Stratejik savunma ile taktik karşı hareketin aynı kartta bulunması, ikisinin çelişmediğini gösteriyor.
2. B Çanakkale Cephesi, Osmanlı ordusunun Süveyş Kanalı üzerinden Mısır’a ulaşması için açılmıştır.
3. C Cephede savunma yapılması, Osmanlı birliklerinin hiçbir karşı harekât gerçekleştirmediği anlamına gelir.
4. D Çanakkale başarısı Rusya’ya kesintisiz yardım yolunu açmış ve Çarlık yönetimini güçlendirmiştir.

30 Ekim 1918 sonrasına ait olay dizisi 3 Kasım Musul gelişmesini ve 15 Mayıs 1919 İzmir işgalini ayrı kayıtlarla gösteriyor.

1. A Ulaşım ve haberleşmenin denetlenmesi yalnız ticareti ilgilendirmiş, yönetimi etkilememiştir.
2. B İki işgal tarihinin ateşkesten sonra gelmesi, işgallerin sona erdiği iddiasıyla uyuşmuyor.
3. C Boğazların açılması Osmanlı Devleti’nin bu geçişler üzerindeki egemenliğini güçlendirmiştir.
4. D Mondros’tan sonra Anadolu’daki bütün işgaller sona ermiş ve yeni işgal yaşanmamıştır.

Olay kartları tarihsizken sıralanamıyor; 3 Kasım 1918, 15 Mayıs 1919 ve 16 Mart 1920 etiketleri eklenince doğru sıra kuruluyor.

1. A Bir bölgenin işgal edilmesi o bölgede yaşayan herkesin aynı tepkiyi verdiğini kesinleştirir.
2. B İşgallerin kronolojisini anlamak için yer ve tarih bilgisine bakmak gereksizdir.
3. C Tarih etiketleri olmadan kurulamayan fakat etiketlerle netleşen sıra, kronolojinin önemini gösteriyor.
4. D Bütün cemiyetler aynı amacı taşımış ve ülke bütünlüğünü savunmak için birlikte kurulmuştur.

Haritada Osmanlı Devleti ile Almanya arasında başka bölgeler bulunmasına karşın ikisi aynı ittifak lejantında sınıflandırılıyor.

1. A İttifak Devletleri kavramı yalnız coğrafi komşuluğu anlatır; siyasi ve askerî anlaşmayla ilişkili değildir.
2. B Aynı renkte gösterilen fakat kesintisiz ortak sınıra sahip olmayan üyeler, ölçütün komşuluk olmadığını gösteriyor.
3. C İttifak Devletleri savaşı kazandığı için savaş sonundaki bütün antlaşmaları onlar belirlemiştir.
4. D Bir devletin İttifak grubuna katılması bütün üyelerin her cephede aynı sayıda asker kullanması demektir.

Karşılaştırmalı çizelge Çanakkale tahliyesini 1916 başına, Irak-Suriye ve Avrupa cephelerindeki çatışmaları daha sonraki yıllara yerleştiriyor.

1. A Çanakkale başarısı Rusya’ya kesintisiz yardım yolunu açmış ve Çarlık yönetimini güçlendirmiştir.
2. B Farklı cephelerin 1916 sonrasında sürmesi, tek cephe sonucunun savaşın tamamını bitirmediğini kanıtlıyor.
3. C Çanakkale’deki sonuç Birinci Dünya Savaşı’nın bütün cephelerini aynı gün sona erdirmiştir.
4. D Cephede savunma yapılması, Osmanlı birliklerinin hiçbir karşı harekât gerçekleştirmediği anlamına gelir.