Birinci Dünya Savaşı ve Mondros: Bölüm 1–2 Kavram ve Kanıt

1914–1915 tarihli bir ittifak çizelgesi Almanya ile Avusturya-Macaristan’ı başlangıçta, Osmanlı Devleti ve Bulgaristan’ı sonraki katılım satırlarında gösteriyor.

1. A İttifak Devletleri savaşı kazandığı için savaş sonundaki bütün antlaşmaları onlar belirlemiştir.
2. B Çizelgede aynı blok altında dört devlet bulunması, grubun tek devletten oluşmadığını kanıtlıyor.
3. C Bulgaristan, savaş bittikten sonra kurulmuş bir devlet olduğu için hiçbir blokta bulunmamıştır.
4. D İttifak Devletleri yalnız Almanya’dan oluşmuş, başka hiçbir devlet bu blokta yer almamıştır.

İki cepheli haritada Süveyş yönündeki ok Sina üzerinden güneye, İtilaf donanmasının oku ise Çanakkale Boğazı üzerinden İstanbul’a yöneliyor.

1. A Çanakkale başarısı Rusya’ya kesintisiz yardım yolunu açmış ve Çarlık yönetimini güçlendirmiştir.
2. B Boğazdan İstanbul’a uzanan donanma oku, Çanakkale’nin Süveyş hedefinden farklı olduğunu gösteriyor.
3. C İtilaf donanması Boğazları geçip İstanbul’u ele geçirmiş ve cepheyi kesin zaferle kapatmıştır.
4. D Çanakkale Cephesi, Osmanlı ordusunun Süveyş Kanalı üzerinden Mısır’a ulaşması için açılmıştır.

Bir cephe haritasının lejantında Osmanlı toprakları Almanya ve Avusturya-Macaristan ile aynı renkte, İngiltere-Fransa-Rusya karşı renkte işaretleniyor.

1. A İttifak Devletleri kavramı yalnız coğrafi komşuluğu anlatır; siyasi ve askerî anlaşmayla ilişkili değildir.
2. B Bir devletin İttifak grubuna katılması bütün üyelerin her cephede aynı sayıda asker kullanması demektir.
3. C Osmanlı Devleti Birinci Dünya Savaşı boyunca İtilaf Devletleri yanında savaşmıştır.
4. D Lejant, Osmanlı Devleti ile Almanya’yı aynı savaş grubuna; İtilaf devletlerini karşı gruba yerleştiriyor.

1915 olay dizisi 18 Mart deniz harekâtını, ardından nisan ayındaki kara çıkarmalarını farklı simgelerle sıralıyor.

1. A Deniz simgesinin kara çıkarmalarından önce yer alması, cephenin iki harekât türünü içerdiğini doğruluyor.
2. B Çanakkale başarısı Rusya’ya kesintisiz yardım yolunu açmış ve Çarlık yönetimini güçlendirmiştir.
3. C Çanakkale’de yalnız kara savaşı yapılmış, deniz harekâtı hiç gerçekleşmemiştir.
4. D Cephede savunma yapılması, Osmanlı birliklerinin hiçbir karşı harekât gerçekleştirmediği anlamına gelir.

İki sütunlu kayıtta İtalya’nın savaş öncesi ittifakı ile 1915’te fiilen katıldığı savaş tarafı farklı başlıklarda veriliyor.

1. A İttifak Devletleri kavramı yalnız coğrafi komşuluğu anlatır; siyasi ve askerî anlaşmayla ilişkili değildir.
2. B Bir devletin İttifak grubuna katılması bütün üyelerin her cephede aynı sayıda asker kullanması demektir.
3. C İtalya savaşın başından sonuna kadar değişmeden İttifak Devletleri safında savaşmıştır.
4. D Savaş öncesi üyelik ve savaş sırasındaki tarafın ayrılması, İtalya’nın sabit okunamayacağını gösteriyor.

Sonuç kartında Boğaz geçişinin sağlanamadığı, İstanbul’un işgal edilmediği ve İtilaf kuvvetlerinin tahliye edildiği üç ayrı satır bulunuyor.

1. A Çanakkale Cephesi 1918’de Mondros Ateşkes Antlaşması imzalandıktan sonra açılmıştır.
2. B Çanakkale’de yalnız kara savaşı yapılmış, deniz harekâtı hiç gerçekleşmemiştir.
3. C İtilaf donanması Boğazları geçip İstanbul’u ele geçirmiş ve cepheyi kesin zaferle kapatmıştır.
4. D Geçişin başarısızlığı ile tahliye kaydı, İtilaf zaferi iddiasını geçersiz kılıyor.

Balkanlar zaman şeridinde Bulgaristan’ın 1915 yılında savaşa katılması ve aynı yıl açılan ortak ulaşım hattı birlikte gösteriliyor.

1. A Bir devletin İttifak grubuna katılması bütün üyelerin her cephede aynı sayıda asker kullanması demektir.
2. B Bulgaristan, savaş bittikten sonra kurulmuş bir devlet olduğu için hiçbir blokta bulunmamıştır.
3. C İttifak Devletleri kavramı yalnız coğrafi komşuluğu anlatır; siyasi ve askerî anlaşmayla ilişkili değildir.
4. D 1915 katılım kaydı Bulgaristan’ın savaş sonrasında kurulmadığını ve İttifak grubuna katıldığını doğruluyor.

Görev kartında Mustafa Kemal’in 1915’te 19. Tümen komutanlığı ve Arıburnu-Anafartalar bölgesindeki sorumlulukları sıralanıyor.

1. A Çanakkale başarısı Rusya’ya kesintisiz yardım yolunu açmış ve Çarlık yönetimini güçlendirmiştir.
2. B Mustafa Kemal’in Çanakkale’de hiçbir görevi olmamış, adı ilk kez 1923’ten sonra duyulmuştur.
3. C 1915 tarihli komutanlık kaydı, tanınırlığın Cumhuriyet sonrasında ilk kez oluşmadığını kanıtlıyor.
4. D Çanakkale Cephesi, Osmanlı ordusunun Süveyş Kanalı üzerinden Mısır’a ulaşması için açılmıştır.

Karşılaştırma kartında Almanya-Avusturya-Macaristan bir tarafta, İngiltere-Fransa-Rusya diğer tarafta ve cephe yönleri karşılıklı gösteriliyor.

1. A İttifak ve İtilaf adları aynı devlet grubunun iki farklı dildeki karşılığıdır.
2. B Bulgaristan, savaş bittikten sonra kurulmuş bir devlet olduğu için hiçbir blokta bulunmamıştır.
3. C Karşılıklı cephe okları ile ayrı üye listeleri, iki adın aynı blok olmadığını ortaya koyuyor.
4. D İttifak Devletleri yalnız Almanya’dan oluşmuş, başka hiçbir devlet bu blokta yer almamıştır.

Lojistik şemada Akdeniz’den Karadeniz’e uzanan yardım rotası Çanakkale geçişinde kesik çizgiyle ve “geçiş sağlanamadı” notuyla bitiyor.

1. A Çanakkale başarısı Rusya’ya kesintisiz yardım yolunu açmış ve Çarlık yönetimini güçlendirmiştir.
2. B Mustafa Kemal’in Çanakkale’de hiçbir görevi olmamış, adı ilk kez 1923’ten sonra duyulmuştur.
3. C Çanakkale’deki sonuç Birinci Dünya Savaşı’nın bütün cephelerini aynı gün sona erdirmiştir.
4. D Kesilen rota, cephenin Rusya’ya açık ve kesintisiz yardım yolu oluşturmadığını gösteriyor.