Atatürk’ün Ölümü ve Sonrası: Kümülatif Bölüm 1–4 Yanılgı Analizi

Kaynak setinde üç ülkenin gazeteleri bağımsızlık, reform ve barışçı diplomasi başlıklarına farklı oranlarda vurgu yapıyor.

1. A Atatürk 10 Kasım 1938’de Ankara’daki Anıtkabir’de saat 12.00’de hayatını kaybetmiştir.
2. B 10 Kasım 1938 Atatürk’ün cumhurbaşkanı seçildiği gündür, ölüm tarihi değildir.
3. C Vurgu çeşitliliği, tek kupürün bütün dünya görüşünü temsil edemeyeceğini gösteriyor.
4. D Bir yabancı gazetedeki tek cümle bütün dünya kamuoyunun aynı görüşünü eksiksiz kanıtlar.

Siyasi zaman çizelgesi 1945 parti kuruluşlarını, 1946 seçimini ve 1950’deki görev devrini ardışık gösteriyor.

1. A 1950 seçim sonucu kabul edilmemiş ve İnönü yönetimi zorla görevde kalmıştır.
2. B İnönü’nün Millî Mücadele’de askerî veya diplomatik hiçbir görevi olmamıştır.
3. C Üç aşamalı siyasi değişim, çok partili geçiş adımı olmadığı görüşünü çürütüyor.
4. D İnönü döneminde çok partili siyasi yaşama geçiş yönünde hiçbir adım atılmamıştır.

Zaman şeridi savaş başlangıcını 1939’a, Türkiye’nin ilanını bitişe aylar kala Şubat 1945’e yerleştiriyor ve arada Türk cephesi göstermiyor.

1. A Mihver ve Müttefik devletler aynı blok içinde birlikte hareket etmişlerdir.
2. B Geç tarih ile cephe kaydının yokluğu, altı yıllık savaş sonucunu desteklemiyor.
3. C Savaş yalnız Avrupa’da yaşanmış, Asya, Afrika ve okyanuslarda hiçbir cephe açılmamıştır.
4. D Türkiye’nin 1945’te savaş ilanı, altı yıl boyunca cephelerde savaştığını kanıtlar.

Kurumsal şema Genel Kurulda geniş temsil ve tavsiye kararlarını, Güvenlik Konseyinde sınırlı üyelik ve güvenlik sorumluluğunu gösteriyor.

1. A Birleşmiş Milletlerin temel amacı üye devletler arasında yeni savaşlar çıkarmaktır.
2. B Genel Kurulda yalnız beş devlet bulunur ve diğer üye ülkelerin temsil hakkı yoktur.
3. C Güvenlik Konseyi ile Genel Kurul görev ve üye yapısı tamamen aynı iki addır.
4. D Temsil ve görev farkları, iki organı aynı yapı saymayı engelliyor.

Bir okul programında saat 09.05 saygı duruşunu, öğrenci araştırmaları ve eserlerin toplumsal etkisine ilişkin sunumlar izliyor.

1. A Atatürk’ün naaşı 10 Kasım günü doğrudan Anıtkabir’e defnedilmiş ve hiç başka yerde bulunmamıştır.
2. B Anma ile araştırmanın aynı programda yer alması, günün yalnız tarih ezberi olmadığını gösteriyor.
3. C Ölümden sonra TBMM ve hükûmet bütün görevlerini yıllarca durdurmuş, devlet başkanlığı boş kalmıştır.
4. D 10 Kasım anması yalnız tarih ezberidir; Atatürk’ün eser ve düşüncelerini incelemeyle ilişkisi yoktur.

Seçim kurulunun sonucunu eski yönetimin kabulü, TBMM işlemleri ve yeni hükûmetin göreve başlaması izliyor.

1. A Hukukî görev devri, yönetimin zorla sürdürüldüğü iddiasıyla uyuşmuyor.
2. B İnönü döneminde çok partili siyasi yaşama geçiş yönünde hiçbir adım atılmamıştır.
3. C İnönü’nün Millî Mücadele’de askerî veya diplomatik hiçbir görevi olmamıştır.
4. D 1950 seçim sonucu kabul edilmemiş ve İnönü yönetimi zorla görevde kalmıştır.

Dünya haritasında Avrupa kara cepheleri, Kuzey Afrika harekâtı, Pasifik adaları ve Atlas Okyanusu deniz rotaları işaretleniyor.

1. A Dört farklı bölgedeki cephe işaretleri, savaşın yalnız Avrupa’yla sınırlı olmadığını gösteriyor.
2. B Türkiye fiilî savaşa girmediği için ülkede hiçbir ekonomik veya toplumsal güçlük yaşanmamıştır.
3. C Savaş yalnız Avrupa’da yaşanmış, Asya, Afrika ve okyanuslarda hiçbir cephe açılmamıştır.
4. D Türkiye 1939’dan 1945’e kadar bütün savaş cephelerinde kesintisiz büyük birliklerle çarpışmıştır.

Üyelik şemasında her devlet kendi yönetimini sürdürürken ortak toplantı, antlaşma yükümlülüğü ve kurum kararları üzerinden iş birliği yapıyor.

1. A Birleşmiş Milletler 1919’da kurulmuş ve İkinci Dünya Savaşı başlamadan dağıtılmıştır.
2. B Ayrı devletlerin varlığını sürdürmesi, örgütün tek dünya devleti olduğu iddiasını çürütüyor.
3. C Birleşmiş Milletler bütün devletlerin egemenliğini kaldıran tek bir dünya hükûmetidir.
4. D Türkiye Birleşmiş Milletlere 1980’den sonra katılmış ve kurucu üyeler arasında yer almamıştır.

Tören listesinde farklı devletlerin temsilcileri bulunurken aynı dönemin dış politika tablosunda bu devletlerin ayrı tutumları sürüyor.

1. A Cenaze törenine yabancı temsilcilerin katılması bütün devletlerin her siyasi konuda aynı görüşe geçtiğini kanıtlar.
2. B Saygı temsili ile devam eden görüş ayrılıkları, tam siyasi birlik sonucunu engelliyor.
3. C Atatürk 10 Kasım 1938’de Ankara’daki Anıtkabir’de saat 12.00’de hayatını kaybetmiştir.
4. D Bir yabancı gazetedeki tek cümle bütün dünya kamuoyunun aynı görüşünü eksiksiz kanıtlar.

Dört dönemli dosyada askerî görev, diplomasi, savaş ekonomisi ve seçimle görev devri için farklı kaynak türleri kullanılıyor.

1. A İsmet İnönü Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk cumhurbaşkanıdır ve 1923’te bu göreve başlamıştır.
2. B Birden çok dönem ve kaynak türü, tek slogandan bütün kariyere hükmedilemeyeceğini gösteriyor.
3. C İnönü’yü değerlendirmek için tek bir dönem sloganı yeterlidir; kararların tarih ve koşulları incelenmemelidir.
4. D Millî Şef unvanı bir seçimle değişebilen cumhurbaşkanlığını kaldırıp kalıtsal hanedan kurmuştur.