Atatürk’ün Ölümü ve Sonrası: Bölüm 1–2 Kavram ve Kanıt

Resmî zaman-yer kartında 10 Kasım, 09.05, Dolmabahçe Sarayı ve İstanbul bilgileri dört ayrı alanda gösteriliyor.

1. A Atatürk 10 Kasım 1938’de Ankara’daki Anıtkabir’de saat 12.00’de hayatını kaybetmiştir.
2. B Ölümden sonra TBMM ve hükûmet bütün görevlerini yıllarca durdurmuş, devlet başkanlığı boş kalmıştır.
3. C Dört kimlik bilgisinin birlikte bulunması, Ankara-Anıtkabir ve öğle saati anlatımını çürütüyor.
4. D Atatürk’ün naaşı 10 Kasım günü doğrudan Anıtkabir’e defnedilmiş ve hiç başka yerde bulunmamıştır.

Meclis tutanağı özetinde adaylık, milletvekili oylaması, sonuç ilanı ve yemin aşamaları aynı oturum içinde sıralanıyor.

1. A TBMM oylama ve yemin kaydı, kalıtsal veya padişahlık yoluyla göreve gelmediğini gösteriyor.
2. B Millî Şef unvanı bir seçimle değişebilen cumhurbaşkanlığını kaldırıp kalıtsal hanedan kurmuştur.
3. C İsmet İnönü Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk cumhurbaşkanıdır ve 1923’te bu göreve başlamıştır.
4. D İsmet İnönü 10 Kasım 1938’de halk oylaması yapılmadan kendisini padişah ilan etmiştir.

İki tarihli çizelge 1923 seçim kaydını Cumhuriyetin ilanıyla, 1938 kaydını Dolmabahçe’deki ölüm haberiyle eşleştiriyor.

1. A Farklı olaylara bağlı tarihler, 10 Kasımın seçim günü olduğu iddiasını geçersiz kılıyor.
2. B Atatürk 10 Kasım 1938’de Ankara’daki Anıtkabir’de saat 12.00’de hayatını kaybetmiştir.
3. C Bir yabancı gazetedeki tek cümle bütün dünya kamuoyunun aynı görüşünü eksiksiz kanıtlar.
4. D 10 Kasım 1938 Atatürk’ün cumhurbaşkanı seçildiği gündür, ölüm tarihi değildir.

Görev sırası çizelgesi Atatürk için 1923–1938, İnönü için 1938’de başlayan ikinci sıra kaydını gösteriyor.

1. A İsmet İnönü Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk cumhurbaşkanıdır ve 1923’te bu göreve başlamıştır.
2. B Numaralı ve tarihli görev sırası, İnönü’nün ilk cumhurbaşkanı olduğu iddiasını çürütüyor.
3. C İsmet İnönü 10 Kasım 1938’de halk oylaması yapılmadan kendisini padişah ilan etmiştir.
4. D Millî Şef unvanı bir seçimle değişebilen cumhurbaşkanlığını kaldırıp kalıtsal hanedan kurmuştur.

Kaynak dosyasında Türkiye’deki tören duyuruları, yabancı devlet mesajları ve farklı ülkelerdeki gazete haberleri ayrı bölümlerde bulunuyor.

1. A Atatürk 10 Kasım 1938’de Ankara’daki Anıtkabir’de saat 12.00’de hayatını kaybetmiştir.
2. B Atatürk’ün ölümü duyurulduğunda Türkiye’de ve başka ülkelerde hiçbir yas veya taziye tepkisi oluşmamıştır.
3. C Bir yabancı gazetedeki tek cümle bütün dünya kamuoyunun aynı görüşünü eksiksiz kanıtlar.
4. D Birden çok ülkeden taziye ve haber kaydı, olayın tepkisiz kaldığı görüşünü çürütüyor.

Görev kartında İnönü muharebeleri, Mudanya heyeti ve Lozan başdelegeliği askerî-diplomatik sıra içinde gösteriliyor.

1. A Üç ayrı görev kaydı, Millî Mücadele’de rolü olmadığı görüşünü geçersiz kılıyor.
2. B İnönü döneminde çok partili siyasi yaşama geçiş yönünde hiçbir adım atılmamıştır.
3. C İnönü’nün Millî Mücadele’de askerî veya diplomatik hiçbir görevi olmamıştır.
4. D 1950 seçim sonucu kabul edilmemiş ve İnönü yönetimi zorla görevde kalmıştır.

Defin zaman çizelgesi Dolmabahçe törenini, Ankara’ya yolculuğu, Etnografya Müzesi dönemini ve 1953 naklini sıralıyor.

1. A Atatürk 10 Kasım 1938’de Ankara’daki Anıtkabir’de saat 12.00’de hayatını kaybetmiştir.
2. B Atatürk’ün naaşı 10 Kasım günü doğrudan Anıtkabir’e defnedilmiş ve hiç başka yerde bulunmamıştır.
3. C Bir yabancı gazetedeki tek cümle bütün dünya kamuoyunun aynı görüşünü eksiksiz kanıtlar.
4. D 1938 geçici defin ile 1953 naklin ayrı olması, doğrudan Anıtkabir iddiasını çürütüyor.

1939–1944 dış politika çizelgesi farklı devletlerle görüşmeleri ve savunma hazırlıklarını gösterirken Türk ordusuna ait dış cephe kaydı göstermiyor.

1. A İsmet İnönü cumhurbaşkanı olur olmaz Türkiye’yi İkinci Dünya Savaşı’nın bütün cephelerine sokmuştur.
2. B Diplomasi ve hazırlık olup dış cephe bulunmaması, bütün cephelerde savaş iddiasını çürütüyor.
3. C İsmet İnönü Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk cumhurbaşkanıdır ve 1923’te bu göreve başlamıştır.
4. D Millî Şef unvanı bir seçimle değişebilen cumhurbaşkanlığını kaldırıp kalıtsal hanedan kurmuştur.

Meclis takvimi 10 Kasım ölüm duyurusunu, ertesi gün yapılan oturum ile cumhurbaşkanı seçimini ardışık gösteriyor.

1. A 10 Kasım 1938 Atatürk’ün cumhurbaşkanı seçildiği gündür, ölüm tarihi değildir.
2. B Ölümden sonra TBMM ve hükûmet bütün görevlerini yıllarca durdurmuş, devlet başkanlığı boş kalmıştır.
3. C Bir günlük anayasal görev devri, makamın yıllarca boş kalmadığını gösteriyor.
4. D Atatürk 10 Kasım 1938’de Ankara’daki Anıtkabir’de saat 12.00’de hayatını kaybetmiştir.

Kurum şemasında parti unvanı ayrı, anayasal cumhurbaşkanlığı ve TBMM’nin seçim yetkisi ayrı başlıklarda gösteriliyor.

1. A Parti unvanıyla devlet makamının ayrılması, kalıtsal hanedan sonucu çıkarılamayacağını gösteriyor.
2. B İsmet İnönü Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk cumhurbaşkanıdır ve 1923’te bu göreve başlamıştır.
3. C Millî Şef unvanı bir seçimle değişebilen cumhurbaşkanlığını kaldırıp kalıtsal hanedan kurmuştur.
4. D İsmet İnönü cumhurbaşkanı olur olmaz Türkiye’yi İkinci Dünya Savaşı’nın bütün cephelerine sokmuştur.