8. Sınıf Mevsim Modelleri — Yorumla ve Denetle

Kuzey Yarım Kürede kutup bölgesi dışında bir yerde ölçülen gündüz süreleri: haziran gündönümü yakınında 15 saat, aralık gündönümü yakınında 9 saat.

1. A Hazirandaki her günün aralıktaki her günden daha sıcak olduğunu
2. B Aralıkta gece ve gündüzün eşit olduğunu
3. C Aynı tarihlerde bütün şehirlerde bu saatlerin geçerli olduğunu
4. D Verilen yerde haziran gündüzünün aralık gündüzünden uzun olduğunu

K yerinde haziran gündüzü aralık gündüzünden daha uzundur. L yerinde aynı karşılaştırma tersidir. İki yer kutup bölgesi dışındadır.

1. A K ve L’nin Güneşe uzaklıkları farklı yörüngelerle değişir.
2. B K kuzeyde, L güneyde olabilir; gündüz değişimleri karşıt örüntüdedir.
3. C İki yerde her gün sıcaklıklar birbirinin tersidir.
4. D K ve L kesinlikle aynı enlemdedir.

Bir tabloda yalnız üç tarihin gündüz süreleri verilmiştir; sıcaklık veya bulutluluk kaydı yoktur. Öğrenci en uzun gündüzü buluyor.

1. A Bulutluluk bilgisinin tabloda bulunmadığını
2. B O tarihin yılın en sıcak günü olduğunu
3. C Verilen üç tarih içinde en uzun gündüzün hangisi olduğunu
4. D Tabloda gündüz süresi ölçüldüğünü

Kuzey Yarım Küredeki aynı yerde haziran ve aralık gündönümü çevresinde gölge ve gündüz verileri karşılaştırılıyor. Diğer koşullar model düzeyinde aynı kabul ediliyor.

1. A İki tarihte açı ve gündüz süresi zorunlu olarak aynı
2. B Haziranda öğle ışınları daha dik ve gündüz daha uzun
3. C Haziranda öğle ışınları daha eğik ve gündüz daha uzun
4. D Haziranda öğle ışınları daha dik ve gündüz daha kısa

Küçük bir küreyle yakındaki masa lambası kullanılarak eksen eğikliği gösteriliyor. Küre-lamba boyut ve uzaklık oranları gerçek oranlarda değil.

1. A Lambanın yakında olması mevsimlerin tek nedeninin uzaklık olduğunu kanıtlar.
2. B Eksen doğru gösterilirse bütün gerçek oranlar da otomatik doğrudur.
3. C Seçilmiş aydınlanma ilişkilerini gösterebilir; gerçek boyut ve uzaklıkları ölçmek için kullanılamaz.
4. D Ölçek doğru değilse hiçbir ilişki öğrenilemez.

Bir yaz gününün serin geçmesini gören öğrenci “Mevsimleri açıklayan eksen eğikliği modeli yanlış.” diyor.

1. A Mevsim modeli hiçbir sıcaklık eğilimiyle ilişkilendirilemez.
2. B Tek günlük hava olayı, yıllık aydınlanma modelini tek başına çürütmez.
3. C Yazın serin gün gözlenmesi mümkün değildir.
4. D Serinlik yalnız o gün eksenin aniden dikleştiğini gösterir.

Bir modelde yıllık konum değiştirilirken eksen yönü korunuyor. Diğerinde kuzey ucu her konumda lambaya çevriliyor. İkinci model kuzey için benzer aydınlanma gösteriyor.

1. A Kuzeyde mevsimler gerçekte değişmez.
2. B Her iki modelden de aynı sonuç çıkması zorunludur.
3. C İkinci modelin eksen yönü işlemi gerçek yıllık ilişkiyi bozmuştur.
4. D Birinci modelin eksen yönünü koruması yanlıştır.

Öğrenci mevsimleri şu zincirle açıklıyor: eksen eğikliği + yıllık dolanma → geliş açısı ve gündüz sürelerinin yıl içinde değişmesi → mevsimsel farklılıklar.

1. A Uzaklık tek başına karşıt mevsimleri açıklayamaz.
2. B Bu zincirden her kentin her günkü sıcaklığı tam olarak bulunur.
3. C Karşıt yarım kürelerde farklı mevsimler görülebilir.
4. D Modelde eksen yönünün korunması önemlidir.