Bilimsel Araştırma ve Laboratuvar Güvenliği: Kümülatif Bölüm 1–4 Yanılgı Analizi

Bir sıcaklık etkisi simülasyonunda örnek miktarı, süre, kap ve sensör modeli bütün gruplarda eşit tutuluyor.

1. A Aynı araştırmada çok sayıda koşulu birlikte değiştirmek sonuca daha kesin neden atamayı sağlar.
2. B Tahmin araştırma başlamadan yazıldığı için kanıtlanmış sonuçla tamamen aynı değerdedir.
3. C Ölçülemeyen ve sınanamayacak kadar genel bir ifade iyi araştırma sorusu sayılır.
4. D Listelenen sabitler sıcaklık dışındaki açıklamaları sınırlandırarak adil karşılaştırmayı destekler.

Sekizinci sınıf inceleme kartında “Veriler hipotezi desteklemiyorsa veriler silinip hipotez doğrulanmış gibi raporlanmalıdır.” iddiası, ölçüm veya model kaydıyla karşılaştırılıyor.

1. A Kontrol edilmeyen iki değişken birlikte değişse hipotezdeki tek ilişki tek bir kanıtla kesin olarak kanıtlanır.
2. B Hipotezin desteklenmemesi geçerli bir sonuçtur; veriler korunur, yöntem ve alternatif açıklamalar incelenir.
3. C İyi bir hipotezde hangi değişkenin değişeceği ve neyin ölçüleceği belirtilmek zorunda değildir.
4. D Veriler hipotezi desteklemiyorsa veriler silinip hipotez doğrulanmış gibi raporlanmalıdır.

Cetvel milimetre bölmeli olmasına rağmen sonuç 8,237416 santimetre olarak raporlanıyor.

1. A Riskli bir düzenek eğitim amacı taşıyorsa korumasız biçimde tekrarlanması bilimsel gerekliliktir.
2. B Daha çok ondalık basamak yazmak ölçüm aracını kendiliğinden daha hassas hâle getirir.
3. C Deney ve karşılaştırma gruplarının başlangıç değerleri farklı olsa da yalnız son değerleri karşılaştırmak adildir.
4. D Araç bu kadar çok basamağı ayırt edemediğinden yazılan ek rakamlar ölçüm hassasiyetini gerçek dışı gösterir.

Davranış sorusu için canlıyı rahatsız eden işlem yerine anonim eski gözlem verisi ve bilgisayar modeli seçiliyor.

1. A Bir canlı üzerinde sonuç görmek bilimsel merakı karşılıyorsa refah ve izin koşulları önemsizdir.
2. B Zarar vermeyen alternatif aynı analiz becerisini sağlarken canlı refahı ve etik sınırı korur.
3. C Kaza olmadıysa seçilen yöntemin güvenli olduğu tek bir kanıtla kesin olarak kanıtlanmış olur.
4. D Koruyucu gözlük takmak bütün deney tehlikelerini ortadan kaldırdığı için başka önlem gerekmez.

Çalışmanın başlığı “Hızlı fotosentez” olsa da yöntemde değiştirilen karbondioksit, ölçülen oksijen göstergesidir.

1. A Kontrol edilen değişkenlerin deney boyunca mümkün olduğunca farklı tutulması gerekir.
2. B Tahmin araştırma başlamadan yazıldığı için kanıtlanmış sonuçla tamamen aynı değerdedir.
3. C Değişken rolleri genel başlıktan değil uygulanan işlem ve ölçüm tanımından çıkarılır.
4. D Araştırmanın başlığı, bağımsız ve bağımlı değişkenleri belirlemek için başka veri olmadan da tek başına yeterlidir.

Sekizinci sınıf inceleme kartında “Aynı araştırma sorusu için birbirinden farklı sınanabilir hipotezler kurulamaz.” iddiası, ölçüm veya model kaydıyla karşılaştırılıyor.

1. A Kontrol edilmeyen iki değişken birlikte değişse hipotezdeki tek ilişki tek bir kanıtla kesin olarak kanıtlanır.
2. B İyi bir hipotezde hangi değişkenin değişeceği ve neyin ölçüleceği belirtilmek zorunda değildir.
3. C Aynı araştırma sorusu için birbirinden farklı sınanabilir hipotezler kurulamaz.
4. D Farklı gerekçeli beklentiler kurulabilir; hangisinin desteklendiği adil test ve veriyle değerlendirilir.

Işık renginin etkisi araştırılırken kırmızı ışık 10, mavi ışık 25 dakika uygulanıyor.

1. A Aykırı bir ölçüm ortalamayı bozuyorsa gerekçe yazmadan tablodan silinmelidir.
2. B Aynı işlemi farklı sürelerle uygulamak, süre dışındaki etkenleri sınamak için uygun kontroldür.
3. C Cetvelle ölçülen uzunluk sonuçları birim yazılmadan da herkes için aynı anlamı taşır.
4. D Renk yanında süre de değiştiği için ölçüm farkı yalnız ışık rengine bağlanamaz.

Korumasız düzenekte önceki denemede olay çıkmamış olsa da risk formu yüksek sıcaklık ve devrilme olasılığını işaretliyor.

1. A Düşük gerilimli model öğrenildikten sonra şehir şebekesi prizi aynı yöntemle güvenle incelenebilir.
2. B Evde bulunan iki temizlik maddesi ayrı ayrı kullanılıyorsa karıştırılarak denenmesi de güvenlidir.
3. C Geçmişte kaza olmaması tehlikeyi yok etmez; yeni çalışma güvenli alternatif olmadan başlatılmamalıdır.
4. D Kaza olmadıysa seçilen yöntemin güvenli olduğu tek bir kanıtla kesin olarak kanıtlanmış olur.

Kontrol grubu 20 derecede, deney grubu 30 derecede tutulurken kap boyutları ve başlangıç hacimleri de farklı seçiliyor.

1. A Tahmin araştırma başlamadan yazıldığı için kanıtlanmış sonuçla tamamen aynı değerdedir.
2. B Karşılaştırma grubu bulunuyorsa diğer koşulları sabitlemeye artık gerek kalmaz.
3. C Kontrol adı verilmesi yetmez; ek koşul farkları sonucu sıcaklığa bağlamayı engeller.
4. D Kontrol edilen değişkenlerin deney boyunca mümkün olduğunca farklı tutulması gerekir.

Sekizinci sınıf inceleme kartında “Kontrol edilmeyen iki değişken birlikte değişse hipotezdeki tek ilişki kesin olarak kanıtlanır.” iddiası, ölçüm veya model kaydıyla karşılaştırılıyor.

1. A İyi bir hipotezde hangi değişkenin değişeceği ve neyin ölçüleceği belirtilmek zorunda değildir.
2. B Karıştırıcı değişkenler sonucu bir etkene bağlamayı engeller; hipotez adil tasarımla sınanmalıdır.
3. C Kontrol edilmeyen iki değişken birlikte değişse hipotezdeki tek ilişki tek bir kanıtla kesin olarak kanıtlanır.
4. D Veriler hipotezi desteklemiyorsa veriler silinip hipotez doğrulanmış gibi raporlanmalıdır.