Bilimsel Araştırma ve Laboratuvar Güvenliği: Bölüm 1–2 Kavram ve Kanıt

Araştırma sorusu “Rampa uzunluğu oyuncak arabanın aynı yüksekliğe çıkarılması için ölçülen kuvveti nasıl etkiler?” biçimindedir.

1. A Değiştirilen rampa uzunluğu bağımsız, ölçülen kuvvet bağımlı; yük ve yükseklik kontrol edilen değişkenlerdir.
2. B Aynı araştırmada çok sayıda koşulu birlikte değiştirmek sonuca daha kesin neden atamayı sağlar.
3. C Bilimsel araştırma sorusu bütün koşullar altında mutlaka yalnız evet veya hayır cevabı verecek biçimde kurulmalıdır.
4. D Araştırmanın başlığı, bağımsız ve bağımlı değişkenleri belirlemek için başka veri olmadan da tek başına yeterlidir.

Sekizinci sınıf inceleme kartında “Hipotez, deney tamamlandıktan sonra ölçülen sonucun aynen tekrar yazılmasıdır.” iddiası, ölçüm veya model kaydıyla karşılaştırılıyor.

1. A İyi bir hipotezde hangi değişkenin değişeceği ve neyin ölçüleceği belirtilmek zorunda değildir.
2. B Hipotez veri toplamadan önce kurulan sınanabilir beklentidir; sonuç ise ölçümlerden sonra yazılır.
3. C Veriler hipotezi desteklemiyorsa veriler silinip hipotez doğrulanmış gibi raporlanmalıdır.
4. D Hipotez, deney tamamlandıktan sonra ölçülen sonucun aynen tekrar yazılmasıdır.

Öğrenci “Işık artarsa gösterge artar çünkü fotosentez ışık kullanır” diye tahmin yazıyor; henüz ölçüm yapılmamıştır.

1. A Kontrol edilen değişkenlerin deney boyunca mümkün olduğunca farklı tutulması gerekir.
2. B Aynı araştırmada çok sayıda koşulu birlikte değiştirmek sonuca daha kesin neden atamayı sağlar.
3. C Cümle gerekçeli ve sınanabilir bir tahmindir, fakat veri toplanmadan sonuç veya kanıt sayılmaz.
4. D Tahmin araştırma başlamadan yazıldığı için kanıtlanmış sonuçla tamamen aynı değerdedir.

Sekizinci sınıf inceleme kartında “İyi bir hipotezde hangi değişkenin değişeceği ve neyin ölçüleceği belirtilmek zorunda değildir.” iddiası, ölçüm veya model kaydıyla karşılaştırılıyor.

1. A Bir hipotezin içinde “mutlaka” geçmesi onun bütün koşullarda doğru olduğunu kanıtlar.
2. B İyi bir hipotezde hangi değişkenin değişeceği ve neyin ölçüleceği belirtilmek zorunda değildir.
3. C Veriler hipotezi desteklemiyorsa veriler silinip hipotez doğrulanmış gibi raporlanmalıdır.
4. D Sınanabilirlik için değiştirilen koşul ve ölçülen sonuç arasındaki beklenen ilişki açık olmalıdır.

Bir planda hem sıvı derinliği hem sıvı türü değiştirilip sensör sonucu tek ölçümle karşılaştırılıyor.

1. A Bağımlı değişken araştırmacının isteyerek değiştirdiği koşulun adıdır.
2. B Aynı araştırmada çok sayıda koşulu birlikte değiştirmek sonuca daha kesin neden atamayı sağlar.
3. C İki bağımsız değişken birlikte değiştiğinden hangisinin basınç sonucunu etkilediği ayrılamaz.
4. D Tahmin araştırma başlamadan yazıldığı için kanıtlanmış sonuçla tamamen aynı değerdedir.

Sekizinci sınıf inceleme kartında ““Bu bitki güzeldir” ifadesi nesnel ölçüm tanımlamasa da bilimsel hipotezdir.” iddiası, ölçüm veya model kaydıyla karşılaştırılıyor.

1. A İyi bir hipotezde hangi değişkenin değişeceği ve neyin ölçüleceği belirtilmek zorunda değildir.
2. B Kişisel beğeni ölçülebilir değişken ve sınanabilir ilişki kurmadığı için araştırma hipotezi değildir.
3. C Kontrol edilmeyen iki değişken birlikte değişse hipotezdeki tek ilişki tek bir kanıtla kesin olarak kanıtlanır.
4. D “Bu bitki güzeldir” ifadesi nesnel ölçüm tanımlamasa da bilimsel hipotezdir.

“Bitkiler güzel midir?” ve “Eş bitkilerde ışık süresi yaprak sayısındaki değişimi etkiler mi?” soruları karşılaştırılıyor.

1. A Kontrol edilen değişkenlerin deney boyunca mümkün olduğunca farklı tutulması gerekir.
2. B Aynı araştırmada çok sayıda koşulu birlikte değiştirmek sonuca daha kesin neden atamayı sağlar.
3. C İkinci soru değiştirilen süre ve ölçülen yaprak sayısını tanımladığı için güvenli veriyle sınanabilir.
4. D Araştırmanın başlığı, bağımsız ve bağımlı değişkenleri belirlemek için başka veri olmadan da tek başına yeterlidir.

Sekizinci sınıf inceleme kartında “Bir hipotezin içinde “mutlaka” geçmesi onun bütün koşullarda doğru olduğunu kanıtlar.” iddiası, ölçüm veya model kaydıyla karşılaştırılıyor.

1. A Hipotez sınanmaya açıktır ve veriyle desteklenebilir ya da desteklenmeyebilir; kesinlik sözcüğü kanıt değildir.
2. B İyi bir hipotezde hangi değişkenin değişeceği ve neyin ölçüleceği belirtilmek zorunda değildir.
3. C Kontrol edilmeyen iki değişken birlikte değişse hipotezdeki tek ilişki tek bir kanıtla kesin olarak kanıtlanır.
4. D Bir hipotezin içinde “mutlaka” geçmesi onun bütün koşullarda doğru olduğunu kanıtlar.

Üç temas alanında kullanılan ağırlık aynı, ölçüm sütununda basınç sensörü değerleri bulunuyor.

1. A Kontrol edilen değişkenlerin deney boyunca mümkün olduğunca farklı tutulması gerekir.
2. B Araştırmacının değiştirdiği alan bağımsız, sensör değeri sonuç olarak ölçülen bağımlı değişkendir.
3. C Aynı araştırmada çok sayıda koşulu birlikte değiştirmek sonuca daha kesin neden atamayı sağlar.
4. D Tahmin araştırma başlamadan yazıldığı için kanıtlanmış sonuçla tamamen aynı değerdedir.

Sekizinci sınıf inceleme kartında “Hipotez beklenen yönü söylüyorsa bilimsel gerekçe vermek gereksizdir.” iddiası, ölçüm veya model kaydıyla karşılaştırılıyor.

1. A Kontrol edilmeyen iki değişken birlikte değişse hipotezdeki tek ilişki tek bir kanıtla kesin olarak kanıtlanır.
2. B Hipotez beklenen yönü söylüyorsa bilimsel gerekçe vermek gereksizdir.
3. C İyi bir hipotezde hangi değişkenin değişeceği ve neyin ölçüleceği belirtilmek zorunda değildir.
4. D Gerekçe, beklentinin mevcut kavramsal bilgiyle neden kurulabildiğini açıklar ve rastgele tahminden ayırır.