Kur’an, Akıl ve Bilgi: Bölüm 3–4 Uygulama ve Karar

Üç tanımdan biri vahyi Allah’ın peygamberlerine bildirdiği ilahi mesaj olarak açıklıyor.

1. A Kaynak ve muhatabı birlikte belirten tanım, vahiy kavramını kişisel düşünceden ayırır.
2. B Sosyal medyada “bana bildirildi” denilen her söz doğrulanmadan vahiy kabul edilmelidir.
3. C Bir insanın aklına gelen her güçlü düşünce, peygamberlere bildirilen vahiy ile aynıdır.
4. D Vahiy yalnız insanın kendi düşüncesinden oluştuğu için ilahi kaynakla ilişkili değildir.

Binlerce kez paylaşılan dinî görselde kaynak bulunmuyor; öğrenci popülerliği doğruluk kanıtı saymıyor.

1. A Bir cümlenin yalnız yarısını paylaşmak anlamı tersine çevirse bile bilgi sorumluluğunu etkilemez.
2. B Yapay zekânın verdiği cevap kaynak göstermese bile her zaman doğrudur ve doğrudan yayımlanabilir.
3. C Bir bilgi çok paylaşıldıysa kaynağı bilinmese bile kesin doğru kabul edilir.
4. D Paylaşım sayısı kaynağın yerini tutmaz; açık referans ve güvenilir asıl metin kontrol edilmelidir.

Bir öğrenci aklına gelen güçlü fikri peygamberlere gelen vahiy ile aynı saymak istiyor.

1. A Peygamberin vahyi insanlara ulaştırması sırasında mesajı keyfî biçimde değiştirmesi kavramın parçasıdır.
2. B Kişisel sezgi insani deneyimdir; vahiy Allah’tan peygambere gelen ilahi mesaj olarak farklı tanımlanır.
3. C Vahiy kavramı yalnız geçmiş öykü demektir ve güncel ahlaki düşünmeyle hiçbir bağı yoktur.
4. D Bilim insanının deneyle ulaştığı her yeni sonuç, dinî anlamda vahiy adını alır.

Yapay zekâ bir sure ve ayet numarası veriyor; öğrenci cevabı resmî ve güvenilir kaynakta doğrulamadan yayımlamıyor.

1. A Yapay zekânın verdiği cevap kaynak göstermese bile her zaman doğrudur ve doğrudan yayımlanabilir.
2. B Yapay zekâ çıktısı hata içerebilir; dinî referans asıl ve güvenilir kaynaktan ayrıca denetlenmelidir.
3. C Paylaşan kişinin amacı iyi ise yanlış bilginin vereceği zarardan hiç sorumlu olmaz.
4. D Bir cümlenin yalnız yarısını paylaşmak anlamı tersine çevirse bile bilgi sorumluluğunu etkilemez.

Deneyle elde edilen bilimsel sonuç ile dinî vahiy kavramı kaynak ve yöntem açısından karşılaştırılıyor.

1. A Vahiy kavramı yalnız geçmiş öykü demektir ve güncel ahlaki düşünmeyle hiçbir bağı yoktur.
2. B Sosyal medyada “bana bildirildi” denilen her söz doğrulanmadan vahiy kabul edilmelidir.
3. C Peygamberin vahyi insanlara ulaştırması sırasında mesajı keyfî biçimde değiştirmesi kavramın parçasıdır.
4. D Bilimsel bulgu gözlem ve kanıta, vahiy ise ilahi mesajın peygambere bildirilmesi tanımına dayanır.

Uzun açıklamanın yalnız yarısı alınca anlam tersine dönüyor; öğrenci metnin öncesini, sonrasını ve kaynağını inceliyor.

1. A Doğru olduğu düşünülen bilgi özel sağlık veya aile ayrıntısıysa izin olmadan yayılabilir.
2. B Yanlış paylaşım sessizce silinirse onu gören kişilere düzeltme ulaştırmaya gerek kalmaz.
3. C Bir konuda emin olmayan kişinin belirsizliği açıklaması yerine kesin konuşması daha sorumludur.
4. D Bağlam kontrolü seçilmiş parçanın yanıltıcı sonuç üretmesini önleyen bilgi sorumluluğudur.

Sosyal medya hesabı kişisel sözünü vahiy diye duyuruyor; güvenilir dinî kaynakta böyle bir dayanak gösterilmiyor.

1. A Vahyi anlamaya çalışırken akıl ve açıklayıcı güvenilir kaynak kullanmak yasaktır.
2. B Vahiy yalnız insanın kendi düşüncesinden oluştuğu için ilahi kaynakla ilişkili değildir.
3. C Bilim insanının deneyle ulaştığı her yeni sonuç, dinî anlamda vahiy adını alır.
4. D Kişisel ve kaynaksız iddia peygamberlere gelen vahiy tanımını karşılamaz.

İki öğretim programı belgesinden biri güncel sınıf geçişine uymuyor; öğrenci tarih ve sınıf kapsamını karşılaştırıyor.

1. A Belgenin tarihi, sürümü ve sınıf kapsamı doğru kaynağı seçmek için birlikte denetlenmelidir.
2. B Bir gönderide dinî etiket bulunması, ayet veya hadis kaynağı aramayı gereksiz yapar.
3. C Bir konuda emin olmayan kişinin belirsizliği açıklaması yerine kesin konuşması daha sorumludur.
4. D Doğru olduğu düşünülen bilgi özel sağlık veya aile ayrıntısıysa izin olmadan yayılabilir.

Ders sayfası vahiy kaynağı ile öğretmenin açıklamasını farklı etiket ve kaynak alanlarında sunuyor.

1. A Peygamberin vahyi insanlara ulaştırması sırasında mesajı keyfî biçimde değiştirmesi kavramın parçasıdır.
2. B Vahyi anlamaya çalışırken akıl ve açıklayıcı güvenilir kaynak kullanmak yasaktır.
3. C Vahiy kavramı yalnız geçmiş öykü demektir ve güncel ahlaki düşünmeyle hiçbir bağı yoktur.
4. D Kaynak mesajı insan yorumundan ayırmak kavram karışıklığını ve yanlış otorite eşitlemesini önler.

Yanlış kavram paylaşan öğrenci gönderiyi silmekle kalmıyor, aynı izleyicilere doğru kaynakla düzeltme yayımlıyor.

1. A Yapay zekânın verdiği cevap kaynak göstermese bile her zaman doğrudur ve doğrudan yayımlanabilir.
2. B Bir konuda emin olmayan kişinin belirsizliği açıklaması yerine kesin konuşması daha sorumludur.
3. C Bir cümlenin yalnız yarısını paylaşmak anlamı tersine çevirse bile bilgi sorumluluğunu etkilemez.
4. D Yanlışın ulaştığı yerde açık düzeltme yapmak bilgi zararını azaltır ve güveni onarmaya yardım eder.