5. Sınıf Fen Bilimleri Kuvveti Tanıyalım — Ölçüm ve deney kararını ver

Uygun araçlarla bir çekme 7 N, diğer çekme 11 N ölçülüyor.

1. A İki çekme de kütle olduğu için Newton kullanılamaz.
2. B 7 N’luk çekme, 11 N’luk çekmeden 4 N büyüktür.
3. C Ölçen kişilerin boyu verilmediği için sayılar karşılaştırılamaz.
4. D 11 N’luk çekme, 7 N’luk çekmeden 4 N büyüktür.

Ölçülecek kuvvet 9 N. Araçlar sağlamdır: Lale en çok 6 N, aralık 1 N; Bulut en çok 12 N, aralık 1 N; Nehir en çok 20 N, aralık 4 N.

1. A Bulut.
2. B Nehir.
3. C Lale.
4. D Üçü de aynı derecede uygundur.

Boş araç 3 N gösteriyor. Öğrenci ayarı kontrol etmeden bir cisimle 9 N okuyup “Bu kesin doğru ölçümdür.” diyor.

1. A Başlangıç sorunu giderilip ölçüm doğrulanmadan kesin doğru denemez.
2. B Sayıyı 9 kg yazarsa ölçüm kendiliğinden doğrulanır.
3. C Bütün cisimlerin ağırlığı artık 3 N kabul edilmelidir.
4. D 9 N yazıldığı için başlangıcın önemi yoktur.

Aynı kapalı kutu için kütle Dünya’da 6 kg, Ay’da 6 kg; ağırlık Dünya’da 60 N, Ay’da 10 N kaydedilmiş. Kayıtlar geçerli kabul ediliyor.

1. A Kütle aynı kalmış; Ay’da ağırlık daha az ölçülmüştür.
2. B Kütle 60 kg’dan 10 kg’a düşmüştür.
3. C Kutunun Ay’daki ağırlığı Dünya’dakinden fazladır.
4. D Newton ve kilogram aynı birim olduğu için bütün değerler eşittir.

Aynı kutu ve yük, aynı sabit hızla kaydırılıyor. Düz yüzeyde çekme 2 N, pürüzlü yüzeyde 5 N ölçülüyor; diğer koşullar aynı.

1. A Bu koşullarda pürüzlü yüzeyde kaymayı sürdürmek daha büyük çekme gerektirmiştir.
2. B Düz yüzeyde hiçbir sürtünme yoktur.
3. C Pürüzlü yüzeyde kutunun kütlesi mutlaka değişmiştir.
4. D Bütün yüzeylerde ve bütün yüklerde çekme kesinlikle 5 N’dur.

Bir denemede boş kutu halıda, diğerinde aynı kutu kitapla doldurulup camda çekiliyor. Sonuç farkı yalnız yüzeye bağlanıyor.

1. A Camı halı diye yeniden adlandırmak.
2. B Yükü iki denemede de aynı tutup yüzey dışındaki koşulları eşitlemek.
3. C Kitaplı kutunun sonucunu hiç ölçmeden tahmin olarak kaydetmek.
4. D Her denemede kutunun büyüklüğünü de değiştirmek.

Bir tekne modeli biçim düzenlemesinden sonra aynı koşullarda daha kolay ilerliyor. Öğrenci, “Su artık hiçbir kuvvet uygulamıyor.” diyor.

1. A Karşılaştırmada diğer koşulları aynı tutmak gerekir.
2. B Daha kolay ilerleme bir gözlem olarak kaydedilebilir.
3. C Biçim düzenlemesi suyla etkileşimi etkileyebilir.
4. D Direncin azalması, bütün su direncinin yok olduğunu kanıtlamaz.

Şemada kutuya uygulanan bir çekme kuvveti sola doğru 4 N olarak gösteriliyor. Kutunun başlangıç hareketi ve diğer etkiler verilmemiş.

1. A Kutu kesinlikle hiç hareket edemez.
2. B Kutu kesinlikle aynı anda sola hareket etmektedir.
3. C Gösterilen çekme sola doğrudur; kutunun bütün hareketi bu bilgiyle kesinleşmez.
4. D 4 N, kutunun sağa yöneldiğini gösteren bir yön adıdır.

İlk gösteride duran top itmeyle hareket ediyor. İkinci gösteride aynı yerde tutulan yumuşak hamur sıkılınca yassılaşıyor.

1. A Hamur yer değiştirmediği için ikinci gösteride kuvvet yoktur.
2. B Top hareket ettiği için kütlesi kesinlikle artmıştır.
3. C Kuvvet bir durumda hareketi, diğer durumda şekli değiştirmiştir.
4. D İki gösteride de yalnız hızlanma gözlenmiştir.

Sabit şemada kutu sağa çekilirken masa üzerinde sağa kayıyor. Elin çekmesi ve masanın kayma sürtünmesi ayrı ayrı gösterilecek.

1. A Çekme de kayma sürtünmesi de sağa.
2. B Çekme sağa, kayma sürtünmesi sola.
3. C Çekme de kayma sürtünmesi de sola.
4. D Çekme sola, kayma sürtünmesi sağa.