Oksijenli Organik Bileşikler — Bölüm 3–4 Kanıt ve Transfer

0,10 M asetik asit çözeltisinin pH’ı 2,9 ölçülüyor. İnceleme kaydındaki belirleyici kanıt şudur: [𝐻+] yaklaşık 1,3×10−3 M olup başlangıç derişiminden küçüktür; CH3COOH ⇌ 𝐻+ + CH3COO− dengesi kısmi iyonlaşmayı gösterir. Karar verirken yalnız anahtar sözcüğü değil; verilen nicelik, işlem, neden-sonuç veya sınır koşulunu Karboksilik asit odağıyla birlikte sınamak gerekir.

1. A “[𝐻+] yaklaşık 1,3×10−3 M olup başlangıç derişiminden küçüktür; CH3COOH ⇌ 𝐻+ + CH3COO− dengesi kısmi iyonlaşmayı gösterir.” kanıtı Karboksilik asit kavramıyla açıklanır: Karboksilik asitler karboksil grubu taşır, proton verebilir ve alkollerle esterleşme tepkimesi oluşturabilir.
2. B “[𝐻+] yaklaşık 1,3×10−3 M olup başlangıç derişiminden küçüktür; CH3COOH ⇌ 𝐻+ + CH3COO− dengesi kısmi iyonlaşmayı gösterir.” kanıtı Alkol kavramıyla açıklanır: Alkollerde hidroksil grubu doymuş karbona bağlıdır; hidrojen bağı küçük alkollerin kaynama noktası ve suda çözünürlüğünü artırır.
3. C “[𝐻+] yaklaşık 1,3×10−3 M olup başlangıç derişiminden küçüktür; CH3COOH ⇌ 𝐻+ + CH3COO− dengesi kısmi iyonlaşmayı gösterir.” kanıtı şu yorumu doğrular: Karboksil grubu yalnız bir 𝐶,O,𝐶 bağlantısından oluşur.
4. D “[𝐻+] yaklaşık 1,3×10−3 M olup başlangıç derişiminden küçüktür; CH3COOH ⇌ 𝐻+ + CH3COO− dengesi kısmi iyonlaşmayı gösterir.” kanıtı Ester kavramıyla açıklanır: Esterler karboksilik asit ile alkolün tepkimesinden oluşabilir ve hidrolizle başlangıç bileşenlerine dönüşebilir.
5. E “[𝐻+] yaklaşık 1,3×10−3 M olup başlangıç derişiminden küçüktür; CH3COOH ⇌ 𝐻+ + CH3COO− dengesi kısmi iyonlaşmayı gösterir.” kanıtı Aldehit ve keton kavramıyla açıklanır: Aldehitte karbonil karbonu en az bir hidrojene, ketonda ise iki karbon grubuna bağlıdır.

CH3COOCH2CH3, CH3CH2COOH ve CH3OCH2CH3 yapıları işlevsel gruplarına ayrılıyor. İnceleme kaydındaki belirleyici kanıt şudur: Yalnız CH3,𝐶(=O),O,CH2CH3 yapısı karbonil karbonuna bağlı tek bağ oksijeniyle ester grubunu taşır. Karar verirken yalnız anahtar sözcüğü değil; verilen nicelik, işlem, neden-sonuç veya sınır koşulunu Ester odağıyla birlikte sınamak gerekir.

1. A “Yalnız CH3,𝐶(=O),O,CH2CH3 yapısı karbonil karbonuna bağlı tek bağ oksijeniyle ester grubunu taşır.” kanıtı Alkol kavramıyla açıklanır: Alkollerde hidroksil grubu doymuş karbona bağlıdır; hidrojen bağı küçük alkollerin kaynama noktası ve suda çözünürlüğünü artırır.
2. B “Yalnız CH3,𝐶(=O),O,CH2CH3 yapısı karbonil karbonuna bağlı tek bağ oksijeniyle ester grubunu taşır.” kanıtı Ester kavramıyla açıklanır: Esterler karboksilik asit ile alkolün tepkimesinden oluşabilir ve hidrolizle başlangıç bileşenlerine dönüşebilir.
3. C “Yalnız CH3,𝐶(=O),O,CH2CH3 yapısı karbonil karbonuna bağlı tek bağ oksijeniyle ester grubunu taşır.” kanıtı Aldehit ve keton kavramıyla açıklanır: Aldehitte karbonil karbonu en az bir hidrojene, ketonda ise iki karbon grubuna bağlıdır.
4. D “Yalnız CH3,𝐶(=O),O,CH2CH3 yapısı karbonil karbonuna bağlı tek bağ oksijeniyle ester grubunu taşır.” kanıtı Karboksilik asit kavramıyla açıklanır: Karboksilik asitler karboksil grubu taşır, proton verebilir ve alkollerle esterleşme tepkimesi oluşturabilir.
5. E “Yalnız CH3,𝐶(=O),O,CH2CH3 yapısı karbonil karbonuna bağlı tek bağ oksijeniyle ester grubunu taşır.” kanıtı şu yorumu doğrular: Esterlerde karbonil grubu bulunmaz, yalnız eter oksijeni vardır.

25,0 mL 0,200 M etanoik asit NaOH ile tam nötrleniyor. İnceleme kaydındaki belirleyici kanıt şudur: n(asit)=0,00500 mol ve CH3COOH + OH− → CH3COO− + H2O oranı 1:1 olduğundan 0,00500 mol OH− gerekir. Karar verirken yalnız anahtar sözcüğü değil; verilen nicelik, işlem, neden-sonuç veya sınır koşulunu Karboksilik asit odağıyla birlikte sınamak gerekir.

1. A “n(asit)=0,00500 mol ve CH3COOH + OH− → CH3COO− + H2O oranı 1:1 olduğundan 0,00500 mol OH− gerekir.” kanıtı Aldehit ve keton kavramıyla açıklanır: Aldehitte karbonil karbonu en az bir hidrojene, ketonda ise iki karbon grubuna bağlıdır.
2. B “n(asit)=0,00500 mol ve CH3COOH + OH− → CH3COO− + H2O oranı 1:1 olduğundan 0,00500 mol OH− gerekir.” kanıtı Alkol kavramıyla açıklanır: Alkollerde hidroksil grubu doymuş karbona bağlıdır; hidrojen bağı küçük alkollerin kaynama noktası ve suda çözünürlüğünü artırır.
3. C “n(asit)=0,00500 mol ve CH3COOH + OH− → CH3COO− + H2O oranı 1:1 olduğundan 0,00500 mol OH− gerekir.” kanıtı Ester kavramıyla açıklanır: Esterler karboksilik asit ile alkolün tepkimesinden oluşabilir ve hidrolizle başlangıç bileşenlerine dönüşebilir.
4. D “n(asit)=0,00500 mol ve CH3COOH + OH− → CH3COO− + H2O oranı 1:1 olduğundan 0,00500 mol OH− gerekir.” kanıtı şu yorumu doğrular: Karboksilik asitler suda yüzde yüz iyonlaştığı için hepsi güçlü asittir.
5. E “n(asit)=0,00500 mol ve CH3COOH + OH− → CH3COO− + H2O oranı 1:1 olduğundan 0,00500 mol OH− gerekir.” kanıtı Karboksilik asit kavramıyla açıklanır: Karboksilik asitler karboksil grubu taşır, proton verebilir ve alkollerle esterleşme tepkimesi oluşturabilir.

CH3COOCH2CH3 bileşiğinin asit ve alkol kökenleri belirleniyor. İnceleme kaydındaki belirleyici kanıt şudur: ,CH2CH3 bölümü etanolden etil, CH3COO, bölümü etanoik asitten etanoat gelir; ad etil etanoattır. Karar verirken yalnız anahtar sözcüğü değil; verilen nicelik, işlem, neden-sonuç veya sınır koşulunu Ester odağıyla birlikte sınamak gerekir.

1. A “,CH2CH3 bölümü etanolden etil, CH3COO, bölümü etanoik asitten etanoat gelir; ad etil etanoattır.” kanıtı Alkol kavramıyla açıklanır: Alkollerde hidroksil grubu doymuş karbona bağlıdır; hidrojen bağı küçük alkollerin kaynama noktası ve suda çözünürlüğünü artırır.
2. B “,CH2CH3 bölümü etanolden etil, CH3COO, bölümü etanoik asitten etanoat gelir; ad etil etanoattır.” kanıtı Karboksilik asit kavramıyla açıklanır: Karboksilik asitler karboksil grubu taşır, proton verebilir ve alkollerle esterleşme tepkimesi oluşturabilir.
3. C “,CH2CH3 bölümü etanolden etil, CH3COO, bölümü etanoik asitten etanoat gelir; ad etil etanoattır.” kanıtı şu yorumu doğrular: Esterleşmede karboksilik asit ile alkol tepkimesinden yalnız ester çıkar, su oluşmaz.
4. D “,CH2CH3 bölümü etanolden etil, CH3COO, bölümü etanoik asitten etanoat gelir; ad etil etanoattır.” kanıtı Aldehit ve keton kavramıyla açıklanır: Aldehitte karbonil karbonu en az bir hidrojene, ketonda ise iki karbon grubuna bağlıdır.
5. E “,CH2CH3 bölümü etanolden etil, CH3COO, bölümü etanoik asitten etanoat gelir; ad etil etanoattır.” kanıtı Ester kavramıyla açıklanır: Esterler karboksilik asit ile alkolün tepkimesinden oluşabilir ve hidrolizle başlangıç bileşenlerine dönüşebilir.

Etanoik asit ve etanol asit katalizi altında ısıtılıyor. İnceleme kaydındaki belirleyici kanıt şudur: CH3COOH + C2H5OH ⇌ CH3COOC2H5 + H2O denkleminde etil etanoat ve su oluşur; karbon iskeletleri korunur. Karar verirken yalnız anahtar sözcüğü değil; verilen nicelik, işlem, neden-sonuç veya sınır koşulunu Karboksilik asit odağıyla birlikte sınamak gerekir.

1. A “CH3COOH + C2H5OH ⇌ CH3COOC2H5 + H2O denkleminde etil etanoat ve su oluşur; karbon iskeletleri korunur.” kanıtı Alkol kavramıyla açıklanır: Alkollerde hidroksil grubu doymuş karbona bağlıdır; hidrojen bağı küçük alkollerin kaynama noktası ve suda çözünürlüğünü artırır.
2. B “CH3COOH + C2H5OH ⇌ CH3COOC2H5 + H2O denkleminde etil etanoat ve su oluşur; karbon iskeletleri korunur.” kanıtı şu yorumu doğrular: Karboksilik asit ile baz tepkimesinde yalnız ester oluşur.
3. C “CH3COOH + C2H5OH ⇌ CH3COOC2H5 + H2O denkleminde etil etanoat ve su oluşur; karbon iskeletleri korunur.” kanıtı Ester kavramıyla açıklanır: Esterler karboksilik asit ile alkolün tepkimesinden oluşabilir ve hidrolizle başlangıç bileşenlerine dönüşebilir.
4. D “CH3COOH + C2H5OH ⇌ CH3COOC2H5 + H2O denkleminde etil etanoat ve su oluşur; karbon iskeletleri korunur.” kanıtı Karboksilik asit kavramıyla açıklanır: Karboksilik asitler karboksil grubu taşır, proton verebilir ve alkollerle esterleşme tepkimesi oluşturabilir.
5. E “CH3COOH + C2H5OH ⇌ CH3COOC2H5 + H2O denkleminde etil etanoat ve su oluşur; karbon iskeletleri korunur.” kanıtı Aldehit ve keton kavramıyla açıklanır: Aldehitte karbonil karbonu en az bir hidrojene, ketonda ise iki karbon grubuna bağlıdır.

Etanoik asit-etanol esterleşme dengelerine farklı miktarda su ekleniyor. İnceleme kaydındaki belirleyici kanıt şudur: CH3COOH + C2H5OH ⇌ CH3COOC2H5 + H2O sisteminde su ürün derişimini artırmak dengeyi hidroliz yönüne kaydırabilir. Karar verirken yalnız anahtar sözcüğü değil; verilen nicelik, işlem, neden-sonuç veya sınır koşulunu Ester odağıyla birlikte sınamak gerekir.

1. A “CH3COOH + C2H5OH ⇌ CH3COOC2H5 + H2O sisteminde su ürün derişimini artırmak dengeyi hidroliz yönüne kaydırabilir.” kanıtı Karboksilik asit kavramıyla açıklanır: Karboksilik asitler karboksil grubu taşır, proton verebilir ve alkollerle esterleşme tepkimesi oluşturabilir.
2. B “CH3COOH + C2H5OH ⇌ CH3COOC2H5 + H2O sisteminde su ürün derişimini artırmak dengeyi hidroliz yönüne kaydırabilir.” kanıtı Aldehit ve keton kavramıyla açıklanır: Aldehitte karbonil karbonu en az bir hidrojene, ketonda ise iki karbon grubuna bağlıdır.
3. C “CH3COOH + C2H5OH ⇌ CH3COOC2H5 + H2O sisteminde su ürün derişimini artırmak dengeyi hidroliz yönüne kaydırabilir.” kanıtı Ester kavramıyla açıklanır: Esterler karboksilik asit ile alkolün tepkimesinden oluşabilir ve hidrolizle başlangıç bileşenlerine dönüşebilir.
4. D “CH3COOH + C2H5OH ⇌ CH3COOC2H5 + H2O sisteminde su ürün derişimini artırmak dengeyi hidroliz yönüne kaydırabilir.” kanıtı Alkol kavramıyla açıklanır: Alkollerde hidroksil grubu doymuş karbona bağlıdır; hidrojen bağı küçük alkollerin kaynama noktası ve suda çözünürlüğünü artırır.
5. E “CH3COOH + C2H5OH ⇌ CH3COOC2H5 + H2O sisteminde su ürün derişimini artırmak dengeyi hidroliz yönüne kaydırabilir.” kanıtı şu yorumu doğrular: Ester hidrolizi su üretip daha büyük ester oluşturur.

Etanoik asit ile benzer mol kütleli bir ester gaz fazında ve sıvıda karşılaştırılıyor. İnceleme kaydındaki belirleyici kanıt şudur: Etanoik asit iki O,𝐻···O bağıyla dimerleşir ve 118 °𝐶’de, metil etanoat 57 °𝐶’de kaynar; mol kütlesi tek açıklama değildir. Karar verirken yalnız anahtar sözcüğü değil; verilen nicelik, işlem, neden-sonuç veya sınır koşulunu Karboksilik asit odağıyla birlikte sınamak gerekir.

1. A “Etanoik asit iki O,𝐻···O bağıyla dimerleşir ve 118 °𝐶’de, metil etanoat 57 °𝐶’de kaynar; mol kütlesi tek açıklama değildir.” kanıtı Ester kavramıyla açıklanır: Esterler karboksilik asit ile alkolün tepkimesinden oluşabilir ve hidrolizle başlangıç bileşenlerine dönüşebilir.
2. B “Etanoik asit iki O,𝐻···O bağıyla dimerleşir ve 118 °𝐶’de, metil etanoat 57 °𝐶’de kaynar; mol kütlesi tek açıklama değildir.” kanıtı Karboksilik asit kavramıyla açıklanır: Karboksilik asitler karboksil grubu taşır, proton verebilir ve alkollerle esterleşme tepkimesi oluşturabilir.
3. C “Etanoik asit iki O,𝐻···O bağıyla dimerleşir ve 118 °𝐶’de, metil etanoat 57 °𝐶’de kaynar; mol kütlesi tek açıklama değildir.” kanıtı şu yorumu doğrular: Karboksilik asitler hidrojen bağı kuramadığı için kaynama noktaları düşüktür.
4. D “Etanoik asit iki O,𝐻···O bağıyla dimerleşir ve 118 °𝐶’de, metil etanoat 57 °𝐶’de kaynar; mol kütlesi tek açıklama değildir.” kanıtı Alkol kavramıyla açıklanır: Alkollerde hidroksil grubu doymuş karbona bağlıdır; hidrojen bağı küçük alkollerin kaynama noktası ve suda çözünürlüğünü artırır.
5. E “Etanoik asit iki O,𝐻···O bağıyla dimerleşir ve 118 °𝐶’de, metil etanoat 57 °𝐶’de kaynar; mol kütlesi tek açıklama değildir.” kanıtı Aldehit ve keton kavramıyla açıklanır: Aldehitte karbonil karbonu en az bir hidrojene, ketonda ise iki karbon grubuna bağlıdır.

Etil etanoat fazla su ve 𝐻+ eşliğinde kontrollü olarak ısıtılıyor. İnceleme kaydındaki belirleyici kanıt şudur: CH3COOC2H5 + H2O ⇌ CH3COOH + C2H5OH denkleminde su tüketilerek asit ile alkol yeniden oluşur. Karar verirken yalnız anahtar sözcüğü değil; verilen nicelik, işlem, neden-sonuç veya sınır koşulunu Ester odağıyla birlikte sınamak gerekir.

1. A “CH3COOC2H5 + H2O ⇌ CH3COOH + C2H5OH denkleminde su tüketilerek asit ile alkol yeniden oluşur.” kanıtı Karboksilik asit kavramıyla açıklanır: Karboksilik asitler karboksil grubu taşır, proton verebilir ve alkollerle esterleşme tepkimesi oluşturabilir.
2. B “CH3COOC2H5 + H2O ⇌ CH3COOH + C2H5OH denkleminde su tüketilerek asit ile alkol yeniden oluşur.” kanıtı Aldehit ve keton kavramıyla açıklanır: Aldehitte karbonil karbonu en az bir hidrojene, ketonda ise iki karbon grubuna bağlıdır.
3. C “CH3COOC2H5 + H2O ⇌ CH3COOH + C2H5OH denkleminde su tüketilerek asit ile alkol yeniden oluşur.” kanıtı Alkol kavramıyla açıklanır: Alkollerde hidroksil grubu doymuş karbona bağlıdır; hidrojen bağı küçük alkollerin kaynama noktası ve suda çözünürlüğünü artırır.
4. D “CH3COOC2H5 + H2O ⇌ CH3COOH + C2H5OH denkleminde su tüketilerek asit ile alkol yeniden oluşur.” kanıtı Ester kavramıyla açıklanır: Esterler karboksilik asit ile alkolün tepkimesinden oluşabilir ve hidrolizle başlangıç bileşenlerine dönüşebilir.
5. E “CH3COOC2H5 + H2O ⇌ CH3COOH + C2H5OH denkleminde su tüketilerek asit ile alkol yeniden oluşur.” kanıtı şu yorumu doğrular: Bazik ester hidrolizi tersinir olarak hiç ilerlemez.

Etanoik, bütanoik ve oktanoik asitlerin suda çözünürlüğü ölçülüyor. İnceleme kaydındaki belirleyici kanıt şudur: İlk asit suyla tamamen karışırken oktanoik asit yaklaşık 0,7 𝑔 L−1 çözünür; büyüyen apolar zincir çözünürlüğü düşürür. Karar verirken yalnız anahtar sözcüğü değil; verilen nicelik, işlem, neden-sonuç veya sınır koşulunu Karboksilik asit odağıyla birlikte sınamak gerekir.

1. A “İlk asit suyla tamamen karışırken oktanoik asit yaklaşık 0,7 𝑔 L−1 çözünür; büyüyen apolar zincir çözünürlüğü düşürür.” kanıtı Alkol kavramıyla açıklanır: Alkollerde hidroksil grubu doymuş karbona bağlıdır; hidrojen bağı küçük alkollerin kaynama noktası ve suda çözünürlüğünü artırır.
2. B “İlk asit suyla tamamen karışırken oktanoik asit yaklaşık 0,7 𝑔 L−1 çözünür; büyüyen apolar zincir çözünürlüğü düşürür.” kanıtı Aldehit ve keton kavramıyla açıklanır: Aldehitte karbonil karbonu en az bir hidrojene, ketonda ise iki karbon grubuna bağlıdır.
3. C “İlk asit suyla tamamen karışırken oktanoik asit yaklaşık 0,7 𝑔 L−1 çözünür; büyüyen apolar zincir çözünürlüğü düşürür.” kanıtı şu yorumu doğrular: Karbon zinciri uzadıkça karboksilik asitlerin suda çözünürlüğü daima artar.
4. D “İlk asit suyla tamamen karışırken oktanoik asit yaklaşık 0,7 𝑔 L−1 çözünür; büyüyen apolar zincir çözünürlüğü düşürür.” kanıtı Karboksilik asit kavramıyla açıklanır: Karboksilik asitler karboksil grubu taşır, proton verebilir ve alkollerle esterleşme tepkimesi oluşturabilir.
5. E “İlk asit suyla tamamen karışırken oktanoik asit yaklaşık 0,7 𝑔 L−1 çözünür; büyüyen apolar zincir çözünürlüğü düşürür.” kanıtı Ester kavramıyla açıklanır: Esterler karboksilik asit ile alkolün tepkimesinden oluşabilir ve hidrolizle başlangıç bileşenlerine dönüşebilir.

Etil etanoat bir mol NaOH ile uzun süre ısıtılıyor. İnceleme kaydındaki belirleyici kanıt şudur: CH3COOC2H5 + NaOH → CH3COONa + C2H5OH toplamında karboksilat tuzu oluşması bazik hidrolizi ürün yönünde sürükler. Karar verirken yalnız anahtar sözcüğü değil; verilen nicelik, işlem, neden-sonuç veya sınır koşulunu Ester odağıyla birlikte sınamak gerekir.

1. A “CH3COOC2H5 + NaOH → CH3COONa + C2H5OH toplamında karboksilat tuzu oluşması bazik hidrolizi ürün yönünde sürükler.” kanıtı Karboksilik asit kavramıyla açıklanır: Karboksilik asitler karboksil grubu taşır, proton verebilir ve alkollerle esterleşme tepkimesi oluşturabilir.
2. B “CH3COOC2H5 + NaOH → CH3COONa + C2H5OH toplamında karboksilat tuzu oluşması bazik hidrolizi ürün yönünde sürükler.” kanıtı Aldehit ve keton kavramıyla açıklanır: Aldehitte karbonil karbonu en az bir hidrojene, ketonda ise iki karbon grubuna bağlıdır.
3. C “CH3COOC2H5 + NaOH → CH3COONa + C2H5OH toplamında karboksilat tuzu oluşması bazik hidrolizi ürün yönünde sürükler.” kanıtı şu yorumu doğrular: Her ester mutlaka hoş meyve kokuludur ve koku kimliği kesin kanıttır.
4. D “CH3COOC2H5 + NaOH → CH3COONa + C2H5OH toplamında karboksilat tuzu oluşması bazik hidrolizi ürün yönünde sürükler.” kanıtı Alkol kavramıyla açıklanır: Alkollerde hidroksil grubu doymuş karbona bağlıdır; hidrojen bağı küçük alkollerin kaynama noktası ve suda çözünürlüğünü artırır.
5. E “CH3COOC2H5 + NaOH → CH3COONa + C2H5OH toplamında karboksilat tuzu oluşması bazik hidrolizi ürün yönünde sürükler.” kanıtı Ester kavramıyla açıklanır: Esterler karboksilik asit ile alkolün tepkimesinden oluşabilir ve hidrolizle başlangıç bileşenlerine dönüşebilir.