Elektromanyetik Dalgalar ve Spektrum — Bölüm 1–2 Kavram Ayrımı

Yayılma oku +x, elektrik alan oku +y yönünde verilen düzlem dalgada manyetik alan için iki dik yön seçeneği çiziliyor. İnceleme kaydındaki belirleyici kanıt şudur: 𝐸 ve 𝐵 birbirine ve yayılmaya dik olmalı; 𝐸×𝐵 yönü +x’i vermelidir. Karar verirken yalnız anahtar sözcüğü değil; verilen nicelik, işlem, neden-sonuç veya sınır koşulunu Elektromanyetik dalga odağıyla birlikte sınamak gerekir.

1. A “𝐸 ve 𝐵 birbirine ve yayılmaya dik olmalı; 𝐸×𝐵 yönü +x’i vermelidir.” kanıtı Elektromanyetik spektrum kavramıyla açıklanır: Elektromanyetik spektrum radyo, mikrodalga, kızılötesi, görünür, morötesi, X ve gama bölgelerini frekans, dalga boyu ve foton enerjisine göre kesintisiz bir sırada birleştirir.
2. B “𝐸 ve 𝐵 birbirine ve yayılmaya dik olmalı; 𝐸×𝐵 yönü +x’i vermelidir.” kanıtı Foton enerjisi kavramıyla açıklanır: Tek bir fotonun enerjisi 𝐸=hf=hc/λ ile belirlenir; aynı frekansta ışık şiddetinin artması tek foton enerjisini değil birim zamanda gelen foton sayısını artırır.
3. C “𝐸 ve 𝐵 birbirine ve yayılmaya dik olmalı; 𝐸×𝐵 yönü +x’i vermelidir.” kanıtı Işık hızı kavramıyla açıklanır: Boşluktaki tüm elektromanyetik dalgalar aynı 𝑐 hızıyla ilerler ve 𝑐=fλ ilişkisini sağlar; ortama geçişte frekansı kaynak belirlerken hız ve dalga boyu değişebilir.
4. D “𝐸 ve 𝐵 birbirine ve yayılmaya dik olmalı; 𝐸×𝐵 yönü +x’i vermelidir.” kanıtı şu yorumu doğrular: Elektromanyetik dalga yayılmak için mutlaka maddesel ortama gereksinim duyar.
5. E “𝐸 ve 𝐵 birbirine ve yayılmaya dik olmalı; 𝐸×𝐵 yönü +x’i vermelidir.” kanıtı Elektromanyetik dalga kavramıyla açıklanır: Elektromanyetik dalga, birbirine ve yayılma yönüne dik salınan elektrik ve manyetik alanlardan oluşan, boşlukta da enerji ve momentum taşıyabilen enine dalgadır.

Boşlukta 3×10¹⁴ Hz frekanslı dalga için 𝑐=3×10⁸ m/s alınıyor. İnceleme kaydındaki belirleyici kanıt şudur: λ=𝑐/𝑓 ilişkisi dalga boyunu 1×10⁻⁶ metre verir. Karar verirken yalnız anahtar sözcüğü değil; verilen nicelik, işlem, neden-sonuç veya sınır koşulunu Işık hızı odağıyla birlikte sınamak gerekir.

1. A “λ=𝑐/𝑓 ilişkisi dalga boyunu 1×10⁻⁶ metre verir.” kanıtı şu yorumu doğrular: Boşlukta frekansı yüksek elektromanyetik dalga daha hızlı ilerler.
2. B “λ=𝑐/𝑓 ilişkisi dalga boyunu 1×10⁻⁶ metre verir.” kanıtı Elektromanyetik spektrum kavramıyla açıklanır: Elektromanyetik spektrum radyo, mikrodalga, kızılötesi, görünür, morötesi, X ve gama bölgelerini frekans, dalga boyu ve foton enerjisine göre kesintisiz bir sırada birleştirir.
3. C “λ=𝑐/𝑓 ilişkisi dalga boyunu 1×10⁻⁶ metre verir.” kanıtı Elektromanyetik dalga kavramıyla açıklanır: Elektromanyetik dalga, birbirine ve yayılma yönüne dik salınan elektrik ve manyetik alanlardan oluşan, boşlukta da enerji ve momentum taşıyabilen enine dalgadır.
4. D “λ=𝑐/𝑓 ilişkisi dalga boyunu 1×10⁻⁶ metre verir.” kanıtı Foton enerjisi kavramıyla açıklanır: Tek bir fotonun enerjisi 𝐸=hf=hc/λ ile belirlenir; aynı frekansta ışık şiddetinin artması tek foton enerjisini değil birim zamanda gelen foton sayısını artırır.
5. E “λ=𝑐/𝑓 ilişkisi dalga boyunu 1×10⁻⁶ metre verir.” kanıtı Işık hızı kavramıyla açıklanır: Boşluktaki tüm elektromanyetik dalgalar aynı 𝑐 hızıyla ilerler ve 𝑐=fλ ilişkisini sağlar; ortama geçişte frekansı kaynak belirlerken hız ve dalga boyu değişebilir.

Güneşten gelen ışıma atmosfer dışındaki uydunun paneline ulaşıyor. İnceleme kaydındaki belirleyici kanıt şudur: Madde bulunmayan uzay aralığında enerji aktarımı elektromanyetik dalganın ortamsız yayılabildiğini gösterir. Karar verirken yalnız anahtar sözcüğü değil; verilen nicelik, işlem, neden-sonuç veya sınır koşulunu Elektromanyetik dalga odağıyla birlikte sınamak gerekir.

1. A “Madde bulunmayan uzay aralığında enerji aktarımı elektromanyetik dalganın ortamsız yayılabildiğini gösterir.” kanıtı Elektromanyetik dalga kavramıyla açıklanır: Elektromanyetik dalga, birbirine ve yayılma yönüne dik salınan elektrik ve manyetik alanlardan oluşan, boşlukta da enerji ve momentum taşıyabilen enine dalgadır.
2. B “Madde bulunmayan uzay aralığında enerji aktarımı elektromanyetik dalganın ortamsız yayılabildiğini gösterir.” kanıtı şu yorumu doğrular: Elektrik alan ile manyetik alan her an birbirine paraleldir.
3. C “Madde bulunmayan uzay aralığında enerji aktarımı elektromanyetik dalganın ortamsız yayılabildiğini gösterir.” kanıtı Elektromanyetik spektrum kavramıyla açıklanır: Elektromanyetik spektrum radyo, mikrodalga, kızılötesi, görünür, morötesi, X ve gama bölgelerini frekans, dalga boyu ve foton enerjisine göre kesintisiz bir sırada birleştirir.
4. D “Madde bulunmayan uzay aralığında enerji aktarımı elektromanyetik dalganın ortamsız yayılabildiğini gösterir.” kanıtı Foton enerjisi kavramıyla açıklanır: Tek bir fotonun enerjisi 𝐸=hf=hc/λ ile belirlenir; aynı frekansta ışık şiddetinin artması tek foton enerjisini değil birim zamanda gelen foton sayısını artırır.
5. E “Madde bulunmayan uzay aralığında enerji aktarımı elektromanyetik dalganın ortamsız yayılabildiğini gösterir.” kanıtı Işık hızı kavramıyla açıklanır: Boşluktaki tüm elektromanyetik dalgalar aynı 𝑐 hızıyla ilerler ve 𝑐=fλ ilişkisini sağlar; ortama geçişte frekansı kaynak belirlerken hız ve dalga boyu değişebilir.

Boşlukta frekansları 𝑓 ve 4f olan iki dalga karşılaştırılıyor. İnceleme kaydındaki belirleyici kanıt şudur: Hızlar eşit 𝑐 iken 4f dalgasının dalga boyu diğerinin dörtte biridir. Karar verirken yalnız anahtar sözcüğü değil; verilen nicelik, işlem, neden-sonuç veya sınır koşulunu Işık hızı odağıyla birlikte sınamak gerekir.

1. A “Hızlar eşit 𝑐 iken 4f dalgasının dalga boyu diğerinin dörtte biridir.” kanıtı şu yorumu doğrular: Boşlukta dalga boyu ile frekans aynı yönde değişir.
2. B “Hızlar eşit 𝑐 iken 4f dalgasının dalga boyu diğerinin dörtte biridir.” kanıtı Işık hızı kavramıyla açıklanır: Boşluktaki tüm elektromanyetik dalgalar aynı 𝑐 hızıyla ilerler ve 𝑐=fλ ilişkisini sağlar; ortama geçişte frekansı kaynak belirlerken hız ve dalga boyu değişebilir.
3. C “Hızlar eşit 𝑐 iken 4f dalgasının dalga boyu diğerinin dörtte biridir.” kanıtı Elektromanyetik spektrum kavramıyla açıklanır: Elektromanyetik spektrum radyo, mikrodalga, kızılötesi, görünür, morötesi, X ve gama bölgelerini frekans, dalga boyu ve foton enerjisine göre kesintisiz bir sırada birleştirir.
4. D “Hızlar eşit 𝑐 iken 4f dalgasının dalga boyu diğerinin dörtte biridir.” kanıtı Elektromanyetik dalga kavramıyla açıklanır: Elektromanyetik dalga, birbirine ve yayılma yönüne dik salınan elektrik ve manyetik alanlardan oluşan, boşlukta da enerji ve momentum taşıyabilen enine dalgadır.
5. E “Hızlar eşit 𝑐 iken 4f dalgasının dalga boyu diğerinin dörtte biridir.” kanıtı Foton enerjisi kavramıyla açıklanır: Tek bir fotonun enerjisi 𝐸=hf=hc/λ ile belirlenir; aynı frekansta ışık şiddetinin artması tek foton enerjisini değil birim zamanda gelen foton sayısını artırır.

𝐸 ve 𝐵 alanlarının zamana göre grafikleri aynı anlarda sıfır ve tepe değerlerinden geçiyor. İnceleme kaydındaki belirleyici kanıt şudur: Düzlem dalgada elektrik ve manyetik alanların aynı evrede salınması grafiklerle uyumludur. Karar verirken yalnız anahtar sözcüğü değil; verilen nicelik, işlem, neden-sonuç veya sınır koşulunu Elektromanyetik dalga odağıyla birlikte sınamak gerekir.

1. A “Düzlem dalgada elektrik ve manyetik alanların aynı evrede salınması grafiklerle uyumludur.” kanıtı Işık hızı kavramıyla açıklanır: Boşluktaki tüm elektromanyetik dalgalar aynı 𝑐 hızıyla ilerler ve 𝑐=fλ ilişkisini sağlar; ortama geçişte frekansı kaynak belirlerken hız ve dalga boyu değişebilir.
2. B “Düzlem dalgada elektrik ve manyetik alanların aynı evrede salınması grafiklerle uyumludur.” kanıtı Elektromanyetik spektrum kavramıyla açıklanır: Elektromanyetik spektrum radyo, mikrodalga, kızılötesi, görünür, morötesi, X ve gama bölgelerini frekans, dalga boyu ve foton enerjisine göre kesintisiz bir sırada birleştirir.
3. C “Düzlem dalgada elektrik ve manyetik alanların aynı evrede salınması grafiklerle uyumludur.” kanıtı şu yorumu doğrular: Elektromanyetik dalga boyuna dalgadır; alanlar yayılma yönünde titreşir.
4. D “Düzlem dalgada elektrik ve manyetik alanların aynı evrede salınması grafiklerle uyumludur.” kanıtı Foton enerjisi kavramıyla açıklanır: Tek bir fotonun enerjisi 𝐸=hf=hc/λ ile belirlenir; aynı frekansta ışık şiddetinin artması tek foton enerjisini değil birim zamanda gelen foton sayısını artırır.
5. E “Düzlem dalgada elektrik ve manyetik alanların aynı evrede salınması grafiklerle uyumludur.” kanıtı Elektromanyetik dalga kavramıyla açıklanır: Elektromanyetik dalga, birbirine ve yayılma yönüne dik salınan elektrik ve manyetik alanlardan oluşan, boşlukta da enerji ve momentum taşıyabilen enine dalgadır.

Işık havadan hızın 0,75c olduğu saydam ortama giriyor. İnceleme kaydındaki belirleyici kanıt şudur: Frekans sabit kaldığından ortam dalga boyu boşluktaki değerin 0,75 katı olur. Karar verirken yalnız anahtar sözcüğü değil; verilen nicelik, işlem, neden-sonuç veya sınır koşulunu Işık hızı odağıyla birlikte sınamak gerekir.

1. A “Frekans sabit kaldığından ortam dalga boyu boşluktaki değerin 0,75 katı olur.” kanıtı Elektromanyetik dalga kavramıyla açıklanır: Elektromanyetik dalga, birbirine ve yayılma yönüne dik salınan elektrik ve manyetik alanlardan oluşan, boşlukta da enerji ve momentum taşıyabilen enine dalgadır.
2. B “Frekans sabit kaldığından ortam dalga boyu boşluktaki değerin 0,75 katı olur.” kanıtı Işık hızı kavramıyla açıklanır: Boşluktaki tüm elektromanyetik dalgalar aynı 𝑐 hızıyla ilerler ve 𝑐=fλ ilişkisini sağlar; ortama geçişte frekansı kaynak belirlerken hız ve dalga boyu değişebilir.
3. C “Frekans sabit kaldığından ortam dalga boyu boşluktaki değerin 0,75 katı olur.” kanıtı şu yorumu doğrular: Işık başka ortama geçince kaynağı değişmediği hâlde frekansı değişir.
4. D “Frekans sabit kaldığından ortam dalga boyu boşluktaki değerin 0,75 katı olur.” kanıtı Foton enerjisi kavramıyla açıklanır: Tek bir fotonun enerjisi 𝐸=hf=hc/λ ile belirlenir; aynı frekansta ışık şiddetinin artması tek foton enerjisini değil birim zamanda gelen foton sayısını artırır.
5. E “Frekans sabit kaldığından ortam dalga boyu boşluktaki değerin 0,75 katı olur.” kanıtı Elektromanyetik spektrum kavramıyla açıklanır: Elektromanyetik spektrum radyo, mikrodalga, kızılötesi, görünür, morötesi, X ve gama bölgelerini frekans, dalga boyu ve foton enerjisine göre kesintisiz bir sırada birleştirir.

Alternatif akımla beslenen anten çevresinde zamanla değişen elektrik ve manyetik alanlar ölçülüyor. İnceleme kaydındaki belirleyici kanıt şudur: Birbirini besleyen değişken alanlar antenden uzaklaşarak elektromanyetik enerji taşır. Karar verirken yalnız anahtar sözcüğü değil; verilen nicelik, işlem, neden-sonuç veya sınır koşulunu Elektromanyetik dalga odağıyla birlikte sınamak gerekir.

1. A “Birbirini besleyen değişken alanlar antenden uzaklaşarak elektromanyetik enerji taşır.” kanıtı Işık hızı kavramıyla açıklanır: Boşluktaki tüm elektromanyetik dalgalar aynı 𝑐 hızıyla ilerler ve 𝑐=fλ ilişkisini sağlar; ortama geçişte frekansı kaynak belirlerken hız ve dalga boyu değişebilir.
2. B “Birbirini besleyen değişken alanlar antenden uzaklaşarak elektromanyetik enerji taşır.” kanıtı Foton enerjisi kavramıyla açıklanır: Tek bir fotonun enerjisi 𝐸=hf=hc/λ ile belirlenir; aynı frekansta ışık şiddetinin artması tek foton enerjisini değil birim zamanda gelen foton sayısını artırır.
3. C “Birbirini besleyen değişken alanlar antenden uzaklaşarak elektromanyetik enerji taşır.” kanıtı Elektromanyetik dalga kavramıyla açıklanır: Elektromanyetik dalga, birbirine ve yayılma yönüne dik salınan elektrik ve manyetik alanlardan oluşan, boşlukta da enerji ve momentum taşıyabilen enine dalgadır.
4. D “Birbirini besleyen değişken alanlar antenden uzaklaşarak elektromanyetik enerji taşır.” kanıtı Elektromanyetik spektrum kavramıyla açıklanır: Elektromanyetik spektrum radyo, mikrodalga, kızılötesi, görünür, morötesi, X ve gama bölgelerini frekans, dalga boyu ve foton enerjisine göre kesintisiz bir sırada birleştirir.
5. E “Birbirini besleyen değişken alanlar antenden uzaklaşarak elektromanyetik enerji taşır.” kanıtı şu yorumu doğrular: Elektromanyetik dalga enerji taşırken momentum taşıyamaz.

Saydam bir ortamda ışığın yayılma hızı 2×10⁸ m/s olarak ölçülüyor. İnceleme kaydındaki belirleyici kanıt şudur: n=𝑐/v ile ortamın kırılma indisi 1,5 bulunur. Karar verirken yalnız anahtar sözcüğü değil; verilen nicelik, işlem, neden-sonuç veya sınır koşulunu Işık hızı odağıyla birlikte sınamak gerekir.

1. A “n=𝑐/v ile ortamın kırılma indisi 1,5 bulunur.” kanıtı Elektromanyetik spektrum kavramıyla açıklanır: Elektromanyetik spektrum radyo, mikrodalga, kızılötesi, görünür, morötesi, X ve gama bölgelerini frekans, dalga boyu ve foton enerjisine göre kesintisiz bir sırada birleştirir.
2. B “n=𝑐/v ile ortamın kırılma indisi 1,5 bulunur.” kanıtı Işık hızı kavramıyla açıklanır: Boşluktaki tüm elektromanyetik dalgalar aynı 𝑐 hızıyla ilerler ve 𝑐=fλ ilişkisini sağlar; ortama geçişte frekansı kaynak belirlerken hız ve dalga boyu değişebilir.
3. C “n=𝑐/v ile ortamın kırılma indisi 1,5 bulunur.” kanıtı Elektromanyetik dalga kavramıyla açıklanır: Elektromanyetik dalga, birbirine ve yayılma yönüne dik salınan elektrik ve manyetik alanlardan oluşan, boşlukta da enerji ve momentum taşıyabilen enine dalgadır.
4. D “n=𝑐/v ile ortamın kırılma indisi 1,5 bulunur.” kanıtı şu yorumu doğrular: Kırılma indisi arttıkça ortamdaki ışık hızı da artar.
5. E “n=𝑐/v ile ortamın kırılma indisi 1,5 bulunur.” kanıtı Foton enerjisi kavramıyla açıklanır: Tek bir fotonun enerjisi 𝐸=hf=hc/λ ile belirlenir; aynı frekansta ışık şiddetinin artması tek foton enerjisini değil birim zamanda gelen foton sayısını artırır.

Hafif yansıtıcı yüzeye güçlü ışık tutulduğunda çok küçük kuvvet ölçülüyor. İnceleme kaydındaki belirleyici kanıt şudur: Işığın momentum aktarımı yüzeyde ışıma basıncı oluşturur. Karar verirken yalnız anahtar sözcüğü değil; verilen nicelik, işlem, neden-sonuç veya sınır koşulunu Elektromanyetik dalga odağıyla birlikte sınamak gerekir.

1. A “Işığın momentum aktarımı yüzeyde ışıma basıncı oluşturur.” kanıtı Işık hızı kavramıyla açıklanır: Boşluktaki tüm elektromanyetik dalgalar aynı 𝑐 hızıyla ilerler ve 𝑐=fλ ilişkisini sağlar; ortama geçişte frekansı kaynak belirlerken hız ve dalga boyu değişebilir.
2. B “Işığın momentum aktarımı yüzeyde ışıma basıncı oluşturur.” kanıtı şu yorumu doğrular: Elektrik ve manyetik alanın tepe değerleri düzlem dalgada farklı zamanlarda oluşur.
3. C “Işığın momentum aktarımı yüzeyde ışıma basıncı oluşturur.” kanıtı Elektromanyetik spektrum kavramıyla açıklanır: Elektromanyetik spektrum radyo, mikrodalga, kızılötesi, görünür, morötesi, X ve gama bölgelerini frekans, dalga boyu ve foton enerjisine göre kesintisiz bir sırada birleştirir.
4. D “Işığın momentum aktarımı yüzeyde ışıma basıncı oluşturur.” kanıtı Foton enerjisi kavramıyla açıklanır: Tek bir fotonun enerjisi 𝐸=hf=hc/λ ile belirlenir; aynı frekansta ışık şiddetinin artması tek foton enerjisini değil birim zamanda gelen foton sayısını artırır.
5. E “Işığın momentum aktarımı yüzeyde ışıma basıncı oluşturur.” kanıtı Elektromanyetik dalga kavramıyla açıklanır: Elektromanyetik dalga, birbirine ve yayılma yönüne dik salınan elektrik ve manyetik alanlardan oluşan, boşlukta da enerji ve momentum taşıyabilen enine dalgadır.

Bir ışık sinyali boşlukta 6×10⁸ metrelik toplam yolu alıyor. İnceleme kaydındaki belirleyici kanıt şudur: t=𝑑/𝑐 oranı yolculuk süresini 2 saniye verir. Karar verirken yalnız anahtar sözcüğü değil; verilen nicelik, işlem, neden-sonuç veya sınır koşulunu Işık hızı odağıyla birlikte sınamak gerekir.

1. A “t=𝑑/𝑐 oranı yolculuk süresini 2 saniye verir.” kanıtı şu yorumu doğrular: Işığın şiddetini artırmak boşluktaki yayılma hızını artırır.
2. B “t=𝑑/𝑐 oranı yolculuk süresini 2 saniye verir.” kanıtı Işık hızı kavramıyla açıklanır: Boşluktaki tüm elektromanyetik dalgalar aynı 𝑐 hızıyla ilerler ve 𝑐=fλ ilişkisini sağlar; ortama geçişte frekansı kaynak belirlerken hız ve dalga boyu değişebilir.
3. C “t=𝑑/𝑐 oranı yolculuk süresini 2 saniye verir.” kanıtı Elektromanyetik spektrum kavramıyla açıklanır: Elektromanyetik spektrum radyo, mikrodalga, kızılötesi, görünür, morötesi, X ve gama bölgelerini frekans, dalga boyu ve foton enerjisine göre kesintisiz bir sırada birleştirir.
4. D “t=𝑑/𝑐 oranı yolculuk süresini 2 saniye verir.” kanıtı Elektromanyetik dalga kavramıyla açıklanır: Elektromanyetik dalga, birbirine ve yayılma yönüne dik salınan elektrik ve manyetik alanlardan oluşan, boşlukta da enerji ve momentum taşıyabilen enine dalgadır.
5. E “t=𝑑/𝑐 oranı yolculuk süresini 2 saniye verir.” kanıtı Foton enerjisi kavramıyla açıklanır: Tek bir fotonun enerjisi 𝐸=hf=hc/λ ile belirlenir; aynı frekansta ışık şiddetinin artması tek foton enerjisini değil birim zamanda gelen foton sayısını artırır.