Din-Bilim İlişkisi ve İlim Anlayışı — Bölüm 1–2 Kavram Ayrımı

Bir tartışmada gezegenin hareket süresi ile insanın varlık amacına ilişkin sorular aynı yöntemle cevaplanmaya çalışılıyor. İnceleme kaydındaki belirleyici kanıt şudur: Fiziksel hareket ölçüm ve modelle, varlık amacı ise anlam ve değer çerçevesiyle ele alınarak soru türleri ayrılıyor. Karar verirken yalnız anahtar sözcüğü değil, kanıtın neden-sonuç veya ölçüt ilişkisini Din-bilim ilişkisi odağının sınırıyla birlikte değerlendirmek gerekir.

1. A “Fiziksel hareket ölçüm ve modelle, varlık amacı ise anlam ve değer çerçevesiyle ele alınarak soru türleri ayrılıyor.” kanıtı Din-bilim ilişkisi kavramıyla açıklanır: Din varlık, insan ve değer hakkında anlam çerçevesi sunarken bilim olguları yöntemli gözlem ve kanıtla inceler; iki alanın soruları ve yöntemleri ayırt edilerek ilişki kurulur.
2. B “Fiziksel hareket ölçüm ve modelle, varlık amacı ise anlam ve değer çerçevesiyle ele alınarak soru türleri ayrılıyor.” kanıtı İlim kavramıyla açıklanır: İlim doğru ve yararlı bilgiyi yöntemli biçimde edinme çabasını ifade eder; İslam’ın temel kaynakları öğrenmeyi ve düşünmeyi teşvik eder.
3. C “Fiziksel hareket ölçüm ve modelle, varlık amacı ise anlam ve değer çerçevesiyle ele alınarak soru türleri ayrılıyor.” kanıtı şu yorumu doğrular: Din ile bilim bütünüyle aynı soruları aynı deney yöntemiyle yanıtlar.
4. D “Fiziksel hareket ölçüm ve modelle, varlık amacı ise anlam ve değer çerçevesiyle ele alınarak soru türleri ayrılıyor.” kanıtı Âlim ve bilgin kavramıyla açıklanır: Âlim ve bilgin, bilgisini araştırma, eleştirel değerlendirme ve toplum yararına kullanma sorumluluğu taşıyan kişidir.
5. E “Fiziksel hareket ölçüm ve modelle, varlık amacı ise anlam ve değer çerçevesiyle ele alınarak soru türleri ayrılıyor.” kanıtı Fâtır suresi 27-28 kavramıyla açıklanır: Fâtır suresi 27-28. ayetler doğadaki renk ve canlı çeşitliliğine dikkat çekerek bilgi, gözlem ve Allah’a karşı sorumluluk bilinci arasında bağ kurar.

Öğrenci internette bulduğu bilgiyi iki güvenilir kaynak ve özgün belgeyle karşılaştırıyor. İnceleme kaydındaki belirleyici kanıt şudur: Kaynağı ve kanıtı doğrulaması yöntemli doğru bilgi edinme çabasını gösteriyor. Karar verirken yalnız anahtar sözcüğü değil, kanıtın neden-sonuç veya ölçüt ilişkisini İlim odağının sınırıyla birlikte değerlendirmek gerekir.

1. A “Kaynağı ve kanıtı doğrulaması yöntemli doğru bilgi edinme çabasını gösteriyor.” kanıtı Din-bilim ilişkisi kavramıyla açıklanır: Din varlık, insan ve değer hakkında anlam çerçevesi sunarken bilim olguları yöntemli gözlem ve kanıtla inceler; iki alanın soruları ve yöntemleri ayırt edilerek ilişki kurulur.
2. B “Kaynağı ve kanıtı doğrulaması yöntemli doğru bilgi edinme çabasını gösteriyor.” kanıtı İlim kavramıyla açıklanır: İlim doğru ve yararlı bilgiyi yöntemli biçimde edinme çabasını ifade eder; İslam’ın temel kaynakları öğrenmeyi ve düşünmeyi teşvik eder.
3. C “Kaynağı ve kanıtı doğrulaması yöntemli doğru bilgi edinme çabasını gösteriyor.” kanıtı Âlim ve bilgin kavramıyla açıklanır: Âlim ve bilgin, bilgisini araştırma, eleştirel değerlendirme ve toplum yararına kullanma sorumluluğu taşıyan kişidir.
4. D “Kaynağı ve kanıtı doğrulaması yöntemli doğru bilgi edinme çabasını gösteriyor.” kanıtı şu yorumu doğrular: İlim doğruluğu araştırılmadan aktarılan her söylentiyi kabul etmektir.
5. E “Kaynağı ve kanıtı doğrulaması yöntemli doğru bilgi edinme çabasını gösteriyor.” kanıtı Fâtır suresi 27-28 kavramıyla açıklanır: Fâtır suresi 27-28. ayetler doğadaki renk ve canlı çeşitliliğine dikkat çekerek bilgi, gözlem ve Allah’a karşı sorumluluk bilinci arasında bağ kurar.

Bir araştırma davranışın toplumdaki sıklığını ölçüyor ve bundan davranışın ahlaken doğru olduğu sonucu çıkarılıyor. İnceleme kaydındaki belirleyici kanıt şudur: Sıklık verisinin olguyu gösterdiği, ahlaki doğruluğun ise ayrıca değer gerekçesi gerektirdiği belirtiliyor. Karar verirken yalnız anahtar sözcüğü değil, kanıtın neden-sonuç veya ölçüt ilişkisini Din-bilim ilişkisi odağının sınırıyla birlikte değerlendirmek gerekir.

1. A “Sıklık verisinin olguyu gösterdiği, ahlaki doğruluğun ise ayrıca değer gerekçesi gerektirdiği belirtiliyor.” kanıtı Fâtır suresi 27-28 kavramıyla açıklanır: Fâtır suresi 27-28. ayetler doğadaki renk ve canlı çeşitliliğine dikkat çekerek bilgi, gözlem ve Allah’a karşı sorumluluk bilinci arasında bağ kurar.
2. B “Sıklık verisinin olguyu gösterdiği, ahlaki doğruluğun ise ayrıca değer gerekçesi gerektirdiği belirtiliyor.” kanıtı Âlim ve bilgin kavramıyla açıklanır: Âlim ve bilgin, bilgisini araştırma, eleştirel değerlendirme ve toplum yararına kullanma sorumluluğu taşıyan kişidir.
3. C “Sıklık verisinin olguyu gösterdiği, ahlaki doğruluğun ise ayrıca değer gerekçesi gerektirdiği belirtiliyor.” kanıtı İlim kavramıyla açıklanır: İlim doğru ve yararlı bilgiyi yöntemli biçimde edinme çabasını ifade eder; İslam’ın temel kaynakları öğrenmeyi ve düşünmeyi teşvik eder.
4. D “Sıklık verisinin olguyu gösterdiği, ahlaki doğruluğun ise ayrıca değer gerekçesi gerektirdiği belirtiliyor.” kanıtı şu yorumu doğrular: Bilimsel bir bulgu doğrudan bütün ahlaki değerlerin doğru ya da yanlış olduğunu kanıtlar.
5. E “Sıklık verisinin olguyu gösterdiği, ahlaki doğruluğun ise ayrıca değer gerekçesi gerektirdiği belirtiliyor.” kanıtı Din-bilim ilişkisi kavramıyla açıklanır: Din varlık, insan ve değer hakkında anlam çerçevesi sunarken bilim olguları yöntemli gözlem ve kanıtla inceler; iki alanın soruları ve yöntemleri ayırt edilerek ilişki kurulur.

Ders sırasında anlaşılmayan kavram için soru hazırlanıp farklı açıklamalar inceleniyor. İnceleme kaydındaki belirleyici kanıt şudur: Soru sormak ve gerekçeleri karşılaştırmak ilim öğrenmenin etkin bir parçası olarak kullanılıyor. Karar verirken yalnız anahtar sözcüğü değil, kanıtın neden-sonuç veya ölçüt ilişkisini İlim odağının sınırıyla birlikte değerlendirmek gerekir.

1. A “Soru sormak ve gerekçeleri karşılaştırmak ilim öğrenmenin etkin bir parçası olarak kullanılıyor.” kanıtı İlim kavramıyla açıklanır: İlim doğru ve yararlı bilgiyi yöntemli biçimde edinme çabasını ifade eder; İslam’ın temel kaynakları öğrenmeyi ve düşünmeyi teşvik eder.
2. B “Soru sormak ve gerekçeleri karşılaştırmak ilim öğrenmenin etkin bir parçası olarak kullanılıyor.” kanıtı Âlim ve bilgin kavramıyla açıklanır: Âlim ve bilgin, bilgisini araştırma, eleştirel değerlendirme ve toplum yararına kullanma sorumluluğu taşıyan kişidir.
3. C “Soru sormak ve gerekçeleri karşılaştırmak ilim öğrenmenin etkin bir parçası olarak kullanılıyor.” kanıtı Din-bilim ilişkisi kavramıyla açıklanır: Din varlık, insan ve değer hakkında anlam çerçevesi sunarken bilim olguları yöntemli gözlem ve kanıtla inceler; iki alanın soruları ve yöntemleri ayırt edilerek ilişki kurulur.
4. D “Soru sormak ve gerekçeleri karşılaştırmak ilim öğrenmenin etkin bir parçası olarak kullanılıyor.” kanıtı şu yorumu doğrular: Öğrenme yalnız sonuç ezberlemekten ibarettir; soru sormak ilme aykırıdır.
5. E “Soru sormak ve gerekçeleri karşılaştırmak ilim öğrenmenin etkin bir parçası olarak kullanılıyor.” kanıtı Fâtır suresi 27-28 kavramıyla açıklanır: Fâtır suresi 27-28. ayetler doğadaki renk ve canlı çeşitliliğine dikkat çekerek bilgi, gözlem ve Allah’a karşı sorumluluk bilinci arasında bağ kurar.

İnançlı bir araştırmacının deney verisi yalnız kimliği nedeniyle reddediliyor. İnceleme kaydındaki belirleyici kanıt şudur: Sonucun araştırmacının kimliğiyle değil yöntem, kanıt ve bağımsız denetlenebilirlikle değerlendirilmesi gerektiği açıklanıyor. Karar verirken yalnız anahtar sözcüğü değil, kanıtın neden-sonuç veya ölçüt ilişkisini Din-bilim ilişkisi odağının sınırıyla birlikte değerlendirmek gerekir.

1. A “Sonucun araştırmacının kimliğiyle değil yöntem, kanıt ve bağımsız denetlenebilirlikle değerlendirilmesi gerektiği açıklanıyor.” kanıtı İlim kavramıyla açıklanır: İlim doğru ve yararlı bilgiyi yöntemli biçimde edinme çabasını ifade eder; İslam’ın temel kaynakları öğrenmeyi ve düşünmeyi teşvik eder.
2. B “Sonucun araştırmacının kimliğiyle değil yöntem, kanıt ve bağımsız denetlenebilirlikle değerlendirilmesi gerektiği açıklanıyor.” kanıtı Fâtır suresi 27-28 kavramıyla açıklanır: Fâtır suresi 27-28. ayetler doğadaki renk ve canlı çeşitliliğine dikkat çekerek bilgi, gözlem ve Allah’a karşı sorumluluk bilinci arasında bağ kurar.
3. C “Sonucun araştırmacının kimliğiyle değil yöntem, kanıt ve bağımsız denetlenebilirlikle değerlendirilmesi gerektiği açıklanıyor.” kanıtı Âlim ve bilgin kavramıyla açıklanır: Âlim ve bilgin, bilgisini araştırma, eleştirel değerlendirme ve toplum yararına kullanma sorumluluğu taşıyan kişidir.
4. D “Sonucun araştırmacının kimliğiyle değil yöntem, kanıt ve bağımsız denetlenebilirlikle değerlendirilmesi gerektiği açıklanıyor.” kanıtı Din-bilim ilişkisi kavramıyla açıklanır: Din varlık, insan ve değer hakkında anlam çerçevesi sunarken bilim olguları yöntemli gözlem ve kanıtla inceler; iki alanın soruları ve yöntemleri ayırt edilerek ilişki kurulur.
5. E “Sonucun araştırmacının kimliğiyle değil yöntem, kanıt ve bağımsız denetlenebilirlikle değerlendirilmesi gerektiği açıklanıyor.” kanıtı şu yorumu doğrular: Dinî bir yorum laboratuvar ölçümünün yerine geçerek fiziksel niceliği belirler.

Bir ekip su temizleme bilgisini düşük maliyetli ve güvenli bir çözüm geliştirmek için kullanıyor. İnceleme kaydındaki belirleyici kanıt şudur: Doğru bilginin toplum yararına uygulanması ilmin fayda ve sorumluluk boyutunu görünür kılıyor. Karar verirken yalnız anahtar sözcüğü değil, kanıtın neden-sonuç veya ölçüt ilişkisini İlim odağının sınırıyla birlikte değerlendirmek gerekir.

1. A “Doğru bilginin toplum yararına uygulanması ilmin fayda ve sorumluluk boyutunu görünür kılıyor.” kanıtı şu yorumu doğrular: Yararsız ve zarar verici bilgi kullanımı ilmin sorumluluk boyutundan bağımsızdır.
2. B “Doğru bilginin toplum yararına uygulanması ilmin fayda ve sorumluluk boyutunu görünür kılıyor.” kanıtı Din-bilim ilişkisi kavramıyla açıklanır: Din varlık, insan ve değer hakkında anlam çerçevesi sunarken bilim olguları yöntemli gözlem ve kanıtla inceler; iki alanın soruları ve yöntemleri ayırt edilerek ilişki kurulur.
3. C “Doğru bilginin toplum yararına uygulanması ilmin fayda ve sorumluluk boyutunu görünür kılıyor.” kanıtı Fâtır suresi 27-28 kavramıyla açıklanır: Fâtır suresi 27-28. ayetler doğadaki renk ve canlı çeşitliliğine dikkat çekerek bilgi, gözlem ve Allah’a karşı sorumluluk bilinci arasında bağ kurar.
4. D “Doğru bilginin toplum yararına uygulanması ilmin fayda ve sorumluluk boyutunu görünür kılıyor.” kanıtı İlim kavramıyla açıklanır: İlim doğru ve yararlı bilgiyi yöntemli biçimde edinme çabasını ifade eder; İslam’ın temel kaynakları öğrenmeyi ve düşünmeyi teşvik eder.
5. E “Doğru bilginin toplum yararına uygulanması ilmin fayda ve sorumluluk boyutunu görünür kılıyor.” kanıtı Âlim ve bilgin kavramıyla açıklanır: Âlim ve bilgin, bilgisini araştırma, eleştirel değerlendirme ve toplum yararına kullanma sorumluluğu taşıyan kişidir.

Yeni ölçüm eski modeli düzelttiği için bilimin hiçbir bilgi veremediği iddia ediliyor. İnceleme kaydındaki belirleyici kanıt şudur: Kanıta göre model düzeltmenin bilimsel yöntemin zayıflığı değil kendini yenileme gücü olduğu gösteriliyor. Karar verirken yalnız anahtar sözcüğü değil, kanıtın neden-sonuç veya ölçüt ilişkisini Din-bilim ilişkisi odağının sınırıyla birlikte değerlendirmek gerekir.

1. A “Kanıta göre model düzeltmenin bilimsel yöntemin zayıflığı değil kendini yenileme gücü olduğu gösteriliyor.” kanıtı şu yorumu doğrular: Din ile bilim arasında ilişki kurmanın tek yolu sürekli çatışma varsaymaktır.
2. B “Kanıta göre model düzeltmenin bilimsel yöntemin zayıflığı değil kendini yenileme gücü olduğu gösteriliyor.” kanıtı Din-bilim ilişkisi kavramıyla açıklanır: Din varlık, insan ve değer hakkında anlam çerçevesi sunarken bilim olguları yöntemli gözlem ve kanıtla inceler; iki alanın soruları ve yöntemleri ayırt edilerek ilişki kurulur.
3. C “Kanıta göre model düzeltmenin bilimsel yöntemin zayıflığı değil kendini yenileme gücü olduğu gösteriliyor.” kanıtı İlim kavramıyla açıklanır: İlim doğru ve yararlı bilgiyi yöntemli biçimde edinme çabasını ifade eder; İslam’ın temel kaynakları öğrenmeyi ve düşünmeyi teşvik eder.
4. D “Kanıta göre model düzeltmenin bilimsel yöntemin zayıflığı değil kendini yenileme gücü olduğu gösteriliyor.” kanıtı Âlim ve bilgin kavramıyla açıklanır: Âlim ve bilgin, bilgisini araştırma, eleştirel değerlendirme ve toplum yararına kullanma sorumluluğu taşıyan kişidir.
5. E “Kanıta göre model düzeltmenin bilimsel yöntemin zayıflığı değil kendini yenileme gücü olduğu gösteriliyor.” kanıtı Fâtır suresi 27-28 kavramıyla açıklanır: Fâtır suresi 27-28. ayetler doğadaki renk ve canlı çeşitliliğine dikkat çekerek bilgi, gözlem ve Allah’a karşı sorumluluk bilinci arasında bağ kurar.

Yeni veri önceki hesapta hata olduğunu gösterince rapor şeffaf biçimde güncelleniyor. İnceleme kaydındaki belirleyici kanıt şudur: Kanıta göre bilgiyi düzeltmek yöntemli öğrenmenin gelişen yapısını gösteriyor. Karar verirken yalnız anahtar sözcüğü değil, kanıtın neden-sonuç veya ölçüt ilişkisini İlim odağının sınırıyla birlikte değerlendirmek gerekir.

1. A “Kanıta göre bilgiyi düzeltmek yöntemli öğrenmenin gelişen yapısını gösteriyor.” kanıtı Din-bilim ilişkisi kavramıyla açıklanır: Din varlık, insan ve değer hakkında anlam çerçevesi sunarken bilim olguları yöntemli gözlem ve kanıtla inceler; iki alanın soruları ve yöntemleri ayırt edilerek ilişki kurulur.
2. B “Kanıta göre bilgiyi düzeltmek yöntemli öğrenmenin gelişen yapısını gösteriyor.” kanıtı Fâtır suresi 27-28 kavramıyla açıklanır: Fâtır suresi 27-28. ayetler doğadaki renk ve canlı çeşitliliğine dikkat çekerek bilgi, gözlem ve Allah’a karşı sorumluluk bilinci arasında bağ kurar.
3. C “Kanıta göre bilgiyi düzeltmek yöntemli öğrenmenin gelişen yapısını gösteriyor.” kanıtı şu yorumu doğrular: Kaynağı kontrol etmek öğrenmeyi yavaşlattığı için gereksizdir.
4. D “Kanıta göre bilgiyi düzeltmek yöntemli öğrenmenin gelişen yapısını gösteriyor.” kanıtı Âlim ve bilgin kavramıyla açıklanır: Âlim ve bilgin, bilgisini araştırma, eleştirel değerlendirme ve toplum yararına kullanma sorumluluğu taşıyan kişidir.
5. E “Kanıta göre bilgiyi düzeltmek yöntemli öğrenmenin gelişen yapısını gösteriyor.” kanıtı İlim kavramıyla açıklanır: İlim doğru ve yararlı bilgiyi yöntemli biçimde edinme çabasını ifade eder; İslam’ın temel kaynakları öğrenmeyi ve düşünmeyi teşvik eder.

Bir dinî yorum laboratuvardaki sıcaklık değerinin yerine kullanılmak isteniyor. İnceleme kaydındaki belirleyici kanıt şudur: Fiziksel niceliğin ölçümle, dinî anlamın ise kendi kaynak ve yorum yöntemiyle ele alınması gerektiği ayrılıyor. Karar verirken yalnız anahtar sözcüğü değil, kanıtın neden-sonuç veya ölçüt ilişkisini Din-bilim ilişkisi odağının sınırıyla birlikte değerlendirmek gerekir.

1. A “Fiziksel niceliğin ölçümle, dinî anlamın ise kendi kaynak ve yorum yöntemiyle ele alınması gerektiği ayrılıyor.” kanıtı Din-bilim ilişkisi kavramıyla açıklanır: Din varlık, insan ve değer hakkında anlam çerçevesi sunarken bilim olguları yöntemli gözlem ve kanıtla inceler; iki alanın soruları ve yöntemleri ayırt edilerek ilişki kurulur.
2. B “Fiziksel niceliğin ölçümle, dinî anlamın ise kendi kaynak ve yorum yöntemiyle ele alınması gerektiği ayrılıyor.” kanıtı Âlim ve bilgin kavramıyla açıklanır: Âlim ve bilgin, bilgisini araştırma, eleştirel değerlendirme ve toplum yararına kullanma sorumluluğu taşıyan kişidir.
3. C “Fiziksel niceliğin ölçümle, dinî anlamın ise kendi kaynak ve yorum yöntemiyle ele alınması gerektiği ayrılıyor.” kanıtı şu yorumu doğrular: Bilimin değişebilir olması hiçbir güvenilir bilgi üretemediği anlamına gelir.
4. D “Fiziksel niceliğin ölçümle, dinî anlamın ise kendi kaynak ve yorum yöntemiyle ele alınması gerektiği ayrılıyor.” kanıtı İlim kavramıyla açıklanır: İlim doğru ve yararlı bilgiyi yöntemli biçimde edinme çabasını ifade eder; İslam’ın temel kaynakları öğrenmeyi ve düşünmeyi teşvik eder.
5. E “Fiziksel niceliğin ölçümle, dinî anlamın ise kendi kaynak ve yorum yöntemiyle ele alınması gerektiği ayrılıyor.” kanıtı Fâtır suresi 27-28 kavramıyla açıklanır: Fâtır suresi 27-28. ayetler doğadaki renk ve canlı çeşitliliğine dikkat çekerek bilgi, gözlem ve Allah’a karşı sorumluluk bilinci arasında bağ kurar.

Kütüphanede tefsir, tarih, tıp, astronomi ve matematik eserleri birlikte sınıflandırılıyor. İnceleme kaydındaki belirleyici kanıt şudur: İlim geleneğinin dinî, beşerî ve tabii alanlarda öğrenme çabasını kapsadığı görülüyor. Karar verirken yalnız anahtar sözcüğü değil, kanıtın neden-sonuç veya ölçüt ilişkisini İlim odağının sınırıyla birlikte değerlendirmek gerekir.

1. A “İlim geleneğinin dinî, beşerî ve tabii alanlarda öğrenme çabasını kapsadığı görülüyor.” kanıtı Âlim ve bilgin kavramıyla açıklanır: Âlim ve bilgin, bilgisini araştırma, eleştirel değerlendirme ve toplum yararına kullanma sorumluluğu taşıyan kişidir.
2. B “İlim geleneğinin dinî, beşerî ve tabii alanlarda öğrenme çabasını kapsadığı görülüyor.” kanıtı Fâtır suresi 27-28 kavramıyla açıklanır: Fâtır suresi 27-28. ayetler doğadaki renk ve canlı çeşitliliğine dikkat çekerek bilgi, gözlem ve Allah’a karşı sorumluluk bilinci arasında bağ kurar.
3. C “İlim geleneğinin dinî, beşerî ve tabii alanlarda öğrenme çabasını kapsadığı görülüyor.” kanıtı şu yorumu doğrular: İlim yalnız dinî alanla sınırlıdır; doğa ve toplum araştırması kapsam dışıdır.
4. D “İlim geleneğinin dinî, beşerî ve tabii alanlarda öğrenme çabasını kapsadığı görülüyor.” kanıtı İlim kavramıyla açıklanır: İlim doğru ve yararlı bilgiyi yöntemli biçimde edinme çabasını ifade eder; İslam’ın temel kaynakları öğrenmeyi ve düşünmeyi teşvik eder.
5. E “İlim geleneğinin dinî, beşerî ve tabii alanlarda öğrenme çabasını kapsadığı görülüyor.” kanıtı Din-bilim ilişkisi kavramıyla açıklanır: Din varlık, insan ve değer hakkında anlam çerçevesi sunarken bilim olguları yöntemli gözlem ve kanıtla inceler; iki alanın soruları ve yöntemleri ayırt edilerek ilişki kurulur.