11. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı — Mektup, Dilekçe ve E-postada Amaçlı İletişim — Bütüncül Denetim

Yazar mektupta arkadaşının yeni taşındığı evi merak ettiğini anlatıyor; kapanışta konuyla ilgisiz ve soğuk bir kalıp kullanıyor.

1. A Aile sıcaklığını yansıtan fakat yaş ve mesafeye uygun saygılı bir hitap ile ölçülü samimiyet kullanılmalıdır.
2. B Saygılı hitap korunurken desteğin hangi somut durumda yarar sağladığı içten ve ölçülü bir dille belirtilmelidir.
3. C Kurum ve ilgili birim açıkça belirtilmeli, nazik genel hitap kullanılmalı ve olayı tanıtan tarih-grup ayrıntısı verilmelidir.
4. D Yeni evle ilgili iyi dilek ve cevap beklentisi belirtilerek metnin samimi tonu ve konusu kapanışta sürdürülmelidir.
5. E Samimi bir hitapla başlayıp somut deneyimleri içten dille anlatmak ve karşılıklılık kuran sorularla kapanmak uygundur.

Aynı dilekçede spor salonu, yemek listesi, servis güzergâhı ve sınav tarihi hakkında birbirinden bağımsız dört talep uzun bir paragrafta karışık verilmiştir.

1. A Sınav haftası ve istenen iki saatlik uzatma açıkça belirtilip yetkili makamdan uygulanabilir tek bir işlem talep edilmelidir.
2. B Metinde sorunu destekleyen saat kayıtlarına atıf yapılmalı ve belgeler dilekçe sonunda numaralı ek olarak listelenmelidir.
3. C Metin, işlemi yapma yetkisi bulunan okul müdürlüğü gibi ilgili makama yöneltilmelidir.
4. D Farklı yetki ve gerekçe gerektiren talepler ayrı dilekçelere bölünmeli; her metin tek ve açık işleme odaklanmalıdır.
5. E Yoğun duygu ifadesi yerine tarih ve karar gibi doğrulanabilir olgular verilip istenen düzeltme açıkça yazılmalıdır.

Bir proje e-posta zincirinde konu tamamen değişip yeni bir burs başvurusuna geçiyor; yine de eski “Laboratuvar listesi” konusu korunuyor.

1. A Burs başvurusu için açıklayıcı yeni konu satırıyla ayrı bir e-posta zinciri başlatılmalıdır.
2. B Kişisel bilgi yalnızca onu isteyen koordinatöre bireysel yanıtla gönderilmeli, gereksiz alıcılarla paylaşılmamalıdır.
3. C “Proje taslağı için 12 Ekim’e kadar geri bildirim isteği” gibi amaç ve zamanı özetleyen konu kullanılmalıdır.
4. D Göndermeden önce metindeki ek atıflarıyla gerçek dosya listesini ve dosya adını karşılaştırmak gerekir.
5. E Kısa bağlamdan hemen sonra istenen izin, ilgili tarih ve beklenen yanıt açık bir eylem cümlesiyle verilmelidir.

Bir dilekçe kişisel mektuba dönüştürülürken “... Müdürlüğüne” başlığı, ek listesi ve “gereğini arz ederim” kalıbı aynen bırakılıyor.

1. A Gürültünün yer ve saatleri somutlaştırılıp ilgili mevzuat kapsamında inceleme yapılması nazik ve açık biçimde talep edilmelidir.
2. B Resmî makam ve işlem işaretleri kişisel muhataba uyarlanmamış; hitap, akış ve kapanış yeni türün ilişki tonunu kurmamıştır.
3. C Tarih ve sonuç korunurken maddeler deneyim akışına bağlanmalı, samimi hitap ve kişisel duygu-ayrıntı eklenmelidir.
4. D Sorunun tarih ve yeri korunup samimi anlatım kaldırılmalı; yetkili makam, açık onarım talebi ve resmî kimlik-imza düzeni eklenmelidir.
5. E Konu satırı başvuru amacını özetlemeli; gövdede ekli dilekçe, başvuru sahibi ve beklenen işlem kısaca belirtilmelidir.

Bir öğrenci yakın arkadaşa mektup yazarken samimi olmanın yazımı belirsiz, kırıcı ve özensiz kurmaya izin verdiğini savunuyor.

1. A Amaç aynı olsa da muhatapla ilişki farklıdır; hitap, ayrıntı ve ton her alıcıya göre uyarlanmalıdır.
2. B Etkililik uzunluktan değil, yetkili makama yöneltilen açık talep ile gerekli ve doğrulanabilir gerekçenin özlü sunulmasından gelir.
3. C Tür dönüşümü tek hitap değişikliği değildir; dilekçenin makam, talep, tarih, kimlik, imza ve ek düzeni yeniden kurulmalıdır.
4. D E-postanın iletilmesi anında okunma garantisi yoktur; gerçekçi yanıt süresi tanınıp kritik durum için uygun kanal önceden seçilmelidir.
5. E Samimi ton resmî kalıpları azaltabilir; ancak açıklık, saygı ve muhatabı gözetme sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.

Bir öğrenci dilekçe ne kadar uzun ve süslü olursa talebin o kadar etkili olacağını düşünüyor; taslakta asıl istek bulunamıyor.

1. A E-postanın iletilmesi anında okunma garantisi yoktur; gerçekçi yanıt süresi tanınıp kritik durum için uygun kanal önceden seçilmelidir.
2. B Tür dönüşümü tek hitap değişikliği değildir; dilekçenin makam, talep, tarih, kimlik, imza ve ek düzeni yeniden kurulmalıdır.
3. C Gönder tuşundan önce alıcı adresi, ekin gizlilik düzeyi ve gerçekten gerekli alıcı listesi son kez doğrulanmalıdır.
4. D Etkililik uzunluktan değil, yetkili makama yöneltilen açık talep ile gerekli ve doğrulanabilir gerekçenin özlü sunulmasından gelir.
5. E Amaç aynı olsa da muhatapla ilişki farklıdır; hitap, ayrıntı ve ton her alıcıya göre uyarlanmalıdır.

Bir öğrenci e-posta gönderildiği anda alıcının mutlaka okuyacağını varsayıp aynı gün son tarihli kritik isteği gece yarısı yolluyor.

1. A Tür dönüşümü tek hitap değişikliği değildir; dilekçenin makam, talep, tarih, kimlik, imza ve ek düzeni yeniden kurulmalıdır.
2. B Samimi ton resmî kalıpları azaltabilir; ancak açıklık, saygı ve muhatabı gözetme sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.
3. C E-postanın iletilmesi anında okunma garantisi yoktur; gerçekçi yanıt süresi tanınıp kritik durum için uygun kanal önceden seçilmelidir.
4. D Amaç aynı olsa da muhatapla ilişki farklıdır; hitap, ayrıntı ve ton her alıcıya göre uyarlanmalıdır.
5. E Gönder tuşundan önce alıcı adresi, ekin gizlilik düzeyi ve gerçekten gerekli alıcı listesi son kez doğrulanmalıdır.

Bir öğrenci e-postayı dilekçeye dönüştürmek için yalnızca “Sayın Yetkili” sözünü ekliyor; konu satırı, emoji ve bağlantı biçimi aynen kalıyor, imza yok.

1. A Amaç aynı olsa da muhatapla ilişki farklıdır; hitap, ayrıntı ve ton her alıcıya göre uyarlanmalıdır.
2. B Etkililik uzunluktan değil, yetkili makama yöneltilen açık talep ile gerekli ve doğrulanabilir gerekçenin özlü sunulmasından gelir.
3. C Gönder tuşundan önce alıcı adresi, ekin gizlilik düzeyi ve gerçekten gerekli alıcı listesi son kez doğrulanmalıdır.
4. D Tür dönüşümü tek hitap değişikliği değildir; dilekçenin makam, talep, tarih, kimlik, imza ve ek düzeni yeniden kurulmalıdır.
5. E Samimi ton resmî kalıpları azaltabilir; ancak açıklık, saygı ve muhatabı gözetme sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.

Aynı teşekkür metni yakın arkadaşa, okul müdürüne ve bilinmeyen kurum yetkilisine hiç değiştirilmeden gönderiliyor.

1. A Samimi ton resmî kalıpları azaltabilir; ancak açıklık, saygı ve muhatabı gözetme sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.
2. B Etkililik uzunluktan değil, yetkili makama yöneltilen açık talep ile gerekli ve doğrulanabilir gerekçenin özlü sunulmasından gelir.
3. C Gönder tuşundan önce alıcı adresi, ekin gizlilik düzeyi ve gerçekten gerekli alıcı listesi son kez doğrulanmalıdır.
4. D Amaç aynı olsa da muhatapla ilişki farklıdır; hitap, ayrıntı ve ton her alıcıya göre uyarlanmalıdır.
5. E E-postanın iletilmesi anında okunma garantisi yoktur; gerçekçi yanıt süresi tanınıp kritik durum için uygun kanal önceden seçilmelidir.

E-posta doğru yazılmış, fakat yanlış alıcı otomatik tamamlama listesinden seçilmiş ve kişisel belge bu kişiye gönderilmiştir.

1. A Tür dönüşümü tek hitap değişikliği değildir; dilekçenin makam, talep, tarih, kimlik, imza ve ek düzeni yeniden kurulmalıdır.
2. B Etkililik uzunluktan değil, yetkili makama yöneltilen açık talep ile gerekli ve doğrulanabilir gerekçenin özlü sunulmasından gelir.
3. C Samimi ton resmî kalıpları azaltabilir; ancak açıklık, saygı ve muhatabı gözetme sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.
4. D Gönder tuşundan önce alıcı adresi, ekin gizlilik düzeyi ve gerçekten gerekli alıcı listesi son kez doğrulanmalıdır.
5. E E-postanın iletilmesi anında okunma garantisi yoktur; gerçekçi yanıt süresi tanınıp kritik durum için uygun kanal önceden seçilmelidir.