11. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı — Karagöz, Söz Oyunları ve İletişim Engelleri — Temeli Kur

Hacivat perdeye gelirken uzun bir selamlama yapar, Arapça-Farsça sözcükler kullanır ve Karagöz’ü bir iş kurmaya çağır. Karagöz sözcükleri anlamayıp gündelik dille karşılık verir.

1. A Farklı söyleyişler tiplerin eğitim ve toplumsal çevresini gösterirken çatışmayı da belirginleştirir.
2. B Karagöz, ayrıntılı bireysel gelişimden çok belirgin ve tekrarlanan toplumsal-davranışsal özelliklerle kurulan bir tiptir.
3. C Hacivat, eğitimli ve uzlaştırıcı tavrıyla çatışmayı düzenlemeye çalışan tiptir.
4. D Hacivat’ın eğitimli ve dolaylı dili, Karagöz’ün doğrudan halk söyleyişiyle çatışarak gülmeceyi kurar.
5. E Karagöz, soyut ve uzun açıklama yerine somut soruna pratik ve doğrudan yaklaşan halk tipidir.

Mahallede kırılan çeşmeyi konuşan Hacivat uzun bir plan anlatır. Karagöz, “Önce vanayı kapatalım da sokak göl olmasın.” diyerek hemen uygulanabilir bir çözüm önerir.

1. A Ortak amaca rağmen tiplerin değer ve davranış biçimlerinin karşıt olması dramatik çatışmayı doğurur.
2. B Karagöz, soyut ve uzun açıklama yerine somut soruna pratik ve doğrudan yaklaşan halk tipidir.
3. C Hacivat, eğitimli ve uzlaştırıcı tavrıyla çatışmayı düzenlemeye çalışan tiptir.
4. D Karagöz, ayrıntılı bireysel gelişimden çok belirgin ve tekrarlanan toplumsal-davranışsal özelliklerle kurulan bir tiptir.
5. E Farklı söyleyişler tiplerin eğitim ve toplumsal çevresini gösterirken çatışmayı da belirginleştirir.

Karagöz ile komşusu tartışırken Hacivat iki tarafı da dinler, daha ölçülü sözcükler seçer ve ortak bir yol önerir.

1. A Karagöz, ayrıntılı bireysel gelişimden çok belirgin ve tekrarlanan toplumsal-davranışsal özelliklerle kurulan bir tiptir.
2. B Ortak amaca rağmen tiplerin değer ve davranış biçimlerinin karşıt olması dramatik çatışmayı doğurur.
3. C Hacivat’ın eğitimli ve dolaylı dili, Karagöz’ün doğrudan halk söyleyişiyle çatışarak gülmeceyi kurar.
4. D Farklı söyleyişler tiplerin eğitim ve toplumsal çevresini gösterirken çatışmayı da belirginleştirir.
5. E Hacivat, eğitimli ve uzlaştırıcı tavrıyla çatışmayı düzenlemeye çalışan tiptir.

Oyunda Karagöz’ün çocukluğundan bugüne psikolojik gelişimi anlatılmaz; farklı olaylarda benzer doğrudanlık ve yanlış anlama davranışını sürdürür.

1. A Farklı söyleyişler tiplerin eğitim ve toplumsal çevresini gösterirken çatışmayı da belirginleştirir.
2. B Karagöz, ayrıntılı bireysel gelişimden çok belirgin ve tekrarlanan toplumsal-davranışsal özelliklerle kurulan bir tiptir.
3. C Karagöz, soyut ve uzun açıklama yerine somut soruna pratik ve doğrudan yaklaşan halk tipidir.
4. D Hacivat’ın eğitimli ve dolaylı dili, Karagöz’ün doğrudan halk söyleyişiyle çatışarak gülmeceyi kurar.
5. E Ortak amaca rağmen tiplerin değer ve davranış biçimlerinin karşıt olması dramatik çatışmayı doğurur.

Karagöz mahalle ağzıyla konuşurken Hacivat medrese eğitimini yansıtan sözcükler kullanıyor. Seyirci iki söyleyiş arasındaki toplumsal farkı hemen seziyor.

1. A Karagöz, soyut ve uzun açıklama yerine somut soruna pratik ve doğrudan yaklaşan halk tipidir.
2. B Hacivat’ın eğitimli ve dolaylı dili, Karagöz’ün doğrudan halk söyleyişiyle çatışarak gülmeceyi kurar.
3. C Farklı söyleyişler tiplerin eğitim ve toplumsal çevresini gösterirken çatışmayı da belirginleştirir.
4. D Ortak amaca rağmen tiplerin değer ve davranış biçimlerinin karşıt olması dramatik çatışmayı doğurur.
5. E Hacivat, eğitimli ve uzlaştırıcı tavrıyla çatışmayı düzenlemeye çalışan tiptir.

Hacivat, “Müjdeyi duyunca etekleri zil çaldı.” der. Karagöz, “Terzi eteğe zil mi dikmiş?” diye sorar.

1. A Değerini yitirme anlamındaki deyim, birinin fiziksel olarak düşmesi biçiminde somutlaştırılmıştır.
2. B Dinlemek anlamındaki “kulak vermek” deyimini organı teslim etmek gibi gerçek anlamda almıştır.
3. C “Ayrıntılı ve dikkatli hesap” anlamındaki niteleme, fiziksel incelik olarak yorumlanmıştır.
4. D Bilinmeyen sözcük sesçe benzer tanıdık bir söze dönüştürülerek işitmeye dayalı yanlış anlama kurulmuştur.
5. E Karagöz, sevinmeyi anlatan deyimi gerçek anlamda yorumlayarak yanlış anlamaya dayalı söz oyunu kurmuştur.

Hacivat, “Söylediklerime biraz kulak ver.” deyince Karagöz, “Bir tane var, onu da veremem.” diye karşılık verir.

1. A Bilinmeyen sözcük sesçe benzer tanıdık bir söze dönüştürülerek işitmeye dayalı yanlış anlama kurulmuştur.
2. B Değerini yitirme anlamındaki deyim, birinin fiziksel olarak düşmesi biçiminde somutlaştırılmıştır.
3. C Dinlemek anlamındaki “kulak vermek” deyimini organı teslim etmek gibi gerçek anlamda almıştır.
4. D “Ayrıntılı ve dikkatli hesap” anlamındaki niteleme, fiziksel incelik olarak yorumlanmıştır.
5. E Yanlış anlama kendiliğinden değil, komik çatışmayı sürdürmek için bilinçli olarak üretilmiştir.

Hacivat akşam “musiki faslı” yapılacağını söyler. Karagöz, “Mısırı kim fasıl fasıl yiyecek?” diye sorar.

1. A Değerini yitirme anlamındaki deyim, birinin fiziksel olarak düşmesi biçiminde somutlaştırılmıştır.
2. B Yanlış anlama kendiliğinden değil, komik çatışmayı sürdürmek için bilinçli olarak üretilmiştir.
3. C Karagöz, sevinmeyi anlatan deyimi gerçek anlamda yorumlayarak yanlış anlamaya dayalı söz oyunu kurmuştur.
4. D Bilinmeyen sözcük sesçe benzer tanıdık bir söze dönüştürülerek işitmeye dayalı yanlış anlama kurulmuştur.
5. E “Ayrıntılı ve dikkatli hesap” anlamındaki niteleme, fiziksel incelik olarak yorumlanmıştır.

Hacivat, “Bu iş ince hesap ister.” der. Karagöz cetveli alıp kâğıdın kalınlığını ölçmeye başlar.

1. A “Ayrıntılı ve dikkatli hesap” anlamındaki niteleme, fiziksel incelik olarak yorumlanmıştır.
2. B Dinlemek anlamındaki “kulak vermek” deyimini organı teslim etmek gibi gerçek anlamda almıştır.
3. C Değerini yitirme anlamındaki deyim, birinin fiziksel olarak düşmesi biçiminde somutlaştırılmıştır.
4. D Karagöz, sevinmeyi anlatan deyimi gerçek anlamda yorumlayarak yanlış anlamaya dayalı söz oyunu kurmuştur.
5. E Yanlış anlama kendiliğinden değil, komik çatışmayı sürdürmek için bilinçli olarak üretilmiştir.

Hacivat, komşunun “gözden düştüğünü” söyler. Karagöz yere bakıp “Nereye düşmüş, bulalım.” der.

1. A Dinlemek anlamındaki “kulak vermek” deyimini organı teslim etmek gibi gerçek anlamda almıştır.
2. B Değerini yitirme anlamındaki deyim, birinin fiziksel olarak düşmesi biçiminde somutlaştırılmıştır.
3. C Bilinmeyen sözcük sesçe benzer tanıdık bir söze dönüştürülerek işitmeye dayalı yanlış anlama kurulmuştur.
4. D Karagöz, sevinmeyi anlatan deyimi gerçek anlamda yorumlayarak yanlış anlamaya dayalı söz oyunu kurmuştur.
5. E Yanlış anlama kendiliğinden değil, komik çatışmayı sürdürmek için bilinçli olarak üretilmiştir.