11. Sınıf Tarih — Avrupa Güç Dengesi ve Osmanlı (1683-1789) — Temeli Kur

II. Viyana Kuşatması sonrasında birden çok Avrupa devleti Osmanlı’ya karşı birlikte savaştı. Uzun savaşlar Osmanlı kaynaklarını zorladı ve barış görüşmeleri başladı.

1. A Osmanlı’nın Avrupa’daki sürekli ilerleme iddiası zayıflamış, mevcut toprakları koruma kaygısı öne çıkmıştır.
2. B Askerî gücün yanına düzenli müzakere, ittifak bilgisi ve Avrupa diplomasisini izleme gereksinimi eklenmiştir.
3. C Antlaşma, önceden biriken sorunların sonucu ve sonraki savunma-diplomasi siyasetinin belirgin işareti olarak okunmalıdır.
4. D Çok devletli askerî baskı ve uzun savaşın maliyeti, Osmanlı’yı geniş ödünler içeren barışa yöneltmiştir.
5. E Toprak telafisi isteği sürse de mevcut sınırı koruma ve diplomatik zaman kazanma ihtiyacı belirginleşmiştir.

Karlofça ile Osmanlı Devleti Orta Avrupa’daki önemli topraklarını Avusturya ve müttefiklerine bıraktı. Sınırlar önceki yüzyıla göre geri çekildi.

1. A Toprak telafisi isteği sürse de mevcut sınırı koruma ve diplomatik zaman kazanma ihtiyacı belirginleşmiştir.
2. B Antlaşma, önceden biriken sorunların sonucu ve sonraki savunma-diplomasi siyasetinin belirgin işareti olarak okunmalıdır.
3. C Askerî gücün yanına düzenli müzakere, ittifak bilgisi ve Avrupa diplomasisini izleme gereksinimi eklenmiştir.
4. D Osmanlı’nın Avrupa’daki sürekli ilerleme iddiası zayıflamış, mevcut toprakları koruma kaygısı öne çıkmıştır.
5. E Hukuki kararların coğrafi sonuçları iki harita üzerinde karşılaştırılarak kaybın kapsamı denetlenebilir.

Karlofça görüşmelerinde taraflar aracılar ve diplomatik heyetlerle masaya oturdu; savaşın sonucu yalnız meydanda değil, pazarlıkta da biçimlendi.

1. A Antlaşma, önceden biriken sorunların sonucu ve sonraki savunma-diplomasi siyasetinin belirgin işareti olarak okunmalıdır.
2. B Askerî gücün yanına düzenli müzakere, ittifak bilgisi ve Avrupa diplomasisini izleme gereksinimi eklenmiştir.
3. C Toprak telafisi isteği sürse de mevcut sınırı koruma ve diplomatik zaman kazanma ihtiyacı belirginleşmiştir.
4. D Çok devletli askerî baskı ve uzun savaşın maliyeti, Osmanlı’yı geniş ödünler içeren barışa yöneltmiştir.
5. E Hukuki kararların coğrafi sonuçları iki harita üzerinde karşılaştırılarak kaybın kapsamı denetlenebilir.

Bir tarihçi Karlofça’yı “bir günde her şeyin değiştiği son” değil, uzun süreli askerî ve mali sorunların görünür olduğu bir eşik sayıyor.

1. A Toprak telafisi isteği sürse de mevcut sınırı koruma ve diplomatik zaman kazanma ihtiyacı belirginleşmiştir.
2. B Hukuki kararların coğrafi sonuçları iki harita üzerinde karşılaştırılarak kaybın kapsamı denetlenebilir.
3. C Osmanlı’nın Avrupa’daki sürekli ilerleme iddiası zayıflamış, mevcut toprakları koruma kaygısı öne çıkmıştır.
4. D Antlaşma, önceden biriken sorunların sonucu ve sonraki savunma-diplomasi siyasetinin belirgin işareti olarak okunmalıdır.
5. E Çok devletli askerî baskı ve uzun savaşın maliyeti, Osmanlı’yı geniş ödünler içeren barışa yöneltmiştir.

Antlaşma sonrasında kaybedilen yerleri geri alma isteği korunurken sınır kalelerini güçlendirme ve uygun barış fırsatları arama yolu izlendi.

1. A Osmanlı’nın Avrupa’daki sürekli ilerleme iddiası zayıflamış, mevcut toprakları koruma kaygısı öne çıkmıştır.
2. B Çok devletli askerî baskı ve uzun savaşın maliyeti, Osmanlı’yı geniş ödünler içeren barışa yöneltmiştir.
3. C Hukuki kararların coğrafi sonuçları iki harita üzerinde karşılaştırılarak kaybın kapsamı denetlenebilir.
4. D Toprak telafisi isteği sürse de mevcut sınırı koruma ve diplomatik zaman kazanma ihtiyacı belirginleşmiştir.
5. E Askerî gücün yanına düzenli müzakere, ittifak bilgisi ve Avrupa diplomasisini izleme gereksinimi eklenmiştir.

Aynı iki Avrupa devleti bir savaşta müttefik, sonraki krizde karşıt bloklarda yer aldı. İki karar da üçüncü bir devletin aşırı güçlenmesini önlemeyi amaçlıyordu.

1. A İttifaklar kalıcı duygusal bağdan çok, dönemsel çıkar ve güç dengesini koruma hesabıyla kurulmuştur.
2. B Tek bir devletin askerî ve ekonomik üstünlük kurmasını engelleyerek kıtadaki güç dağılımını dengelemektir.
3. C Barış, devletin kaynaklarını toparlayıp yeni denge için hazırlanabildiği bir politika aracıdır.
4. D Eş zamanlı baskıyı azaltmak için rakipler arasındaki çatışmadan yararlanılıp kaynaklar öncelikli tehdide yöneltilmiştir.
5. E Tehdit ve ittifak olasılıkları önceden görülerek hangi devletle ne zaman yakınlaşılacağı daha bilinçli planlanabilir.

Bir devlet kıtadaki limanların çoğunu denetleyince rakip devletler kendi sorunlarına rağmen ortak ittifak kurdu.

1. A Tehdit ve ittifak olasılıkları önceden görülerek hangi devletle ne zaman yakınlaşılacağı daha bilinçli planlanabilir.
2. B Sağlanan güvenlik kadar ittifakın yüklediği askerî ve siyasi maliyet de çıkar hesabında değerlendirilmelidir.
3. C Eş zamanlı baskıyı azaltmak için rakipler arasındaki çatışmadan yararlanılıp kaynaklar öncelikli tehdide yöneltilmiştir.
4. D Barış, devletin kaynaklarını toparlayıp yeni denge için hazırlanabildiği bir politika aracıdır.
5. E Tek bir devletin askerî ve ekonomik üstünlük kurmasını engelleyerek kıtadaki güç dağılımını dengelemektir.

Osmanlı yönetimi iki büyük rakibinin birbiriyle savaştığı sırada bir cephede barış yapıp diğer tehdide kaynak ayırdı.

1. A Eş zamanlı baskıyı azaltmak için rakipler arasındaki çatışmadan yararlanılıp kaynaklar öncelikli tehdide yöneltilmiştir.
2. B Tehdit ve ittifak olasılıkları önceden görülerek hangi devletle ne zaman yakınlaşılacağı daha bilinçli planlanabilir.
3. C Sağlanan güvenlik kadar ittifakın yüklediği askerî ve siyasi maliyet de çıkar hesabında değerlendirilmelidir.
4. D Barış, devletin kaynaklarını toparlayıp yeni denge için hazırlanabildiği bir politika aracıdır.
5. E İttifaklar kalıcı duygusal bağdan çok, dönemsel çıkar ve güç dengesini koruma hesabıyla kurulmuştur.

Bir elçi raporunda Avrupa devletlerinin askerî hazırlıkları, aralarındaki gerilim ve olası ittifaklar anlatıldı.

1. A Sağlanan güvenlik kadar ittifakın yüklediği askerî ve siyasi maliyet de çıkar hesabında değerlendirilmelidir.
2. B Tek bir devletin askerî ve ekonomik üstünlük kurmasını engelleyerek kıtadaki güç dağılımını dengelemektir.
3. C Tehdit ve ittifak olasılıkları önceden görülerek hangi devletle ne zaman yakınlaşılacağı daha bilinçli planlanabilir.
4. D Barış, devletin kaynaklarını toparlayıp yeni denge için hazırlanabildiği bir politika aracıdır.
5. E İttifaklar kalıcı duygusal bağdan çok, dönemsel çıkar ve güç dengesini koruma hesabıyla kurulmuştur.

Bir antlaşma on yıllık barış sağladı. Bu sürede sınır tahkimatı, mali düzenleme ve yeni diplomatik temaslar yapıldı.

1. A Barış, devletin kaynaklarını toparlayıp yeni denge için hazırlanabildiği bir politika aracıdır.
2. B İttifaklar kalıcı duygusal bağdan çok, dönemsel çıkar ve güç dengesini koruma hesabıyla kurulmuştur.
3. C Tek bir devletin askerî ve ekonomik üstünlük kurmasını engelleyerek kıtadaki güç dağılımını dengelemektir.
4. D Eş zamanlı baskıyı azaltmak için rakipler arasındaki çatışmadan yararlanılıp kaynaklar öncelikli tehdide yöneltilmiştir.
5. E Sağlanan güvenlik kadar ittifakın yüklediği askerî ve siyasi maliyet de çıkar hesabında değerlendirilmelidir.