11. Sınıf Kimya — Tepkime Hızı ve Çarpışma Kuramı — Kanıtla Uygula

Enerji diyagramında girenlerin düzeyi 40 kJ, tepe noktası 110 kJ olarak verilmiştir.

1. A Kıvılcım ilk taneciklere aktivasyon engelini aşacak enerjiyi sağlayarak tepkimeyi başlatır.
2. B Aktivasyon enerjisini aşan tanecik oranı arttığı için etkin çarpışma ve tepkime hızı artar.
3. C Geri yönde başlangıç ürünlerdir; engel 90 - 10 = 80 kJ olur.
4. D Tepkime enerji açığa çıkarabilir; fakat yüksek aktivasyon engelini aşan tanecik sayısı az olduğu için yavaştır.
5. E Girenlerden tepeye ulaşmak için gereken fark 110 - 40 = 70 kJ’dür.

Bir diyagramda girenler 30 kJ, ürünler 10 kJ ve tepe 90 kJ’dür.

1. A Tepkime enerji açığa çıkarabilir; fakat yüksek aktivasyon engelini aşan tanecik sayısı az olduğu için yavaştır.
2. B Geri yönde başlangıç ürünlerdir; engel 90 - 10 = 80 kJ olur.
3. C Aktivasyon enerjisini aşan tanecik oranı arttığı için etkin çarpışma ve tepkime hızı artar.
4. D Kıvılcım ilk taneciklere aktivasyon engelini aşacak enerjiyi sağlayarak tepkimeyi başlatır.
5. E 75 kJ aktivasyon engelidir; -25 kJ ise başlangıç ve son hâl arasındaki tepkime entalpisidir.

Bir tepkimenin ΔH değeri oldukça negatiftir; ancak oda sıcaklığında gözlenebilir hızda ilerlemez. Enerji engeli yüksektir.

1. A Kıvılcım ilk taneciklere aktivasyon engelini aşacak enerjiyi sağlayarak tepkimeyi başlatır.
2. B Girenlerden tepeye ulaşmak için gereken fark 110 - 40 = 70 kJ’dür.
3. C Tepkime enerji açığa çıkarabilir; fakat yüksek aktivasyon engelini aşan tanecik sayısı az olduğu için yavaştır.
4. D Aktivasyon enerjisini aşan tanecik oranı arttığı için etkin çarpışma ve tepkime hızı artar.
5. E 75 kJ aktivasyon engelidir; -25 kJ ise başlangıç ve son hâl arasındaki tepkime entalpisidir.

Yakıt-oksijen karışımı oda sıcaklığında beklerken tepkime vermiyor; kısa bir kıvılcım sonrası yanma sürüyor.

1. A Girenlerden tepeye ulaşmak için gereken fark 110 - 40 = 70 kJ’dür.
2. B Kıvılcım ilk taneciklere aktivasyon engelini aşacak enerjiyi sağlayarak tepkimeyi başlatır.
3. C Aktivasyon enerjisini aşan tanecik oranı arttığı için etkin çarpışma ve tepkime hızı artar.
4. D Geri yönde başlangıç ürünlerdir; engel 90 - 10 = 80 kJ olur.
5. E 75 kJ aktivasyon engelidir; -25 kJ ise başlangıç ve son hâl arasındaki tepkime entalpisidir.

Aynı tepkime iki sıcaklıkta inceleniyor. Yüksek sıcaklıkta enerji dağılım eğrisinin aktivasyon enerjisinin sağında kalan alanı daha büyüktür.

1. A Geri yönde başlangıç ürünlerdir; engel 90 - 10 = 80 kJ olur.
2. B Tepkime enerji açığa çıkarabilir; fakat yüksek aktivasyon engelini aşan tanecik sayısı az olduğu için yavaştır.
3. C Aktivasyon enerjisini aşan tanecik oranı arttığı için etkin çarpışma ve tepkime hızı artar.
4. D 75 kJ aktivasyon engelidir; -25 kJ ise başlangıç ve son hâl arasındaki tepkime entalpisidir.
5. E Girenlerden tepeye ulaşmak için gereken fark 110 - 40 = 70 kJ’dür.

Katalizörlü enerji diyagramında giren ve ürün düzeyleri aynı kalırken tepe noktaları daha alçak bir yol oluşturuyor.

1. A Katalizör dengeye ulaşma süresini kısaltır fakat denge bileşimini değiştirmez.
2. B Enzimin etkin bölgesi uygun substrata alternatif yol sağladığı için biyolojik katalizörler seçici olabilir.
3. C Katalizör başlangıç ve son enerjiyi değiştirmeden daha düşük aktivasyon enerjili yol sağlar.
4. D Katalizör mekanizmaya katılsa da sonraki basamakta yenilendiği için net tepkimede tüketilmez.
5. E Katalizör yolu değiştirir; giren ve ürünlerin entalpi farkını değiştirmediği için ΔH aynıdır.

Tersinir bir tepkime katalizörsüz kapta 40 dakikada, katalizörlü kapta 8 dakikada dengeye ulaşıyor. İki kaptaki denge derışimleri aynıdır.

1. A Katalizör mekanizmaya katılsa da sonraki basamakta yenilendiği için net tepkimede tüketilmez.
2. B Yabancı madde etkin yüzeyleri kapatarak taneciklerin katalitik yola erişmesini azaltmıştır.
3. C Katalizör yolu değiştirir; giren ve ürünlerin entalpi farkını değiştirmediği için ΔH aynıdır.
4. D Enzimin etkin bölgesi uygun substrata alternatif yol sağladığı için biyolojik katalizörler seçici olabilir.
5. E Katalizör dengeye ulaşma süresini kısaltır fakat denge bileşimini değiştirmez.

Bir katalizör tepkimenin ara basamağında geçici bileşik oluşturuyor, sonraki basamakta yeniden serbest kalıyor. Tepkime sonunda başlangıçtaki miktarına yakın bulunuyor.

1. A Enzimin etkin bölgesi uygun substrata alternatif yol sağladığı için biyolojik katalizörler seçici olabilir.
2. B Katalizör mekanizmaya katılsa da sonraki basamakta yenilendiği için net tepkimede tüketilmez.
3. C Yabancı madde etkin yüzeyleri kapatarak taneciklerin katalitik yola erişmesini azaltmıştır.
4. D Katalizör başlangıç ve son enerjiyi değiştirmeden daha düşük aktivasyon enerjili yol sağlar.
5. E Katalizör yolu değiştirir; giren ve ürünlerin entalpi farkını değiştirmediği için ΔH aynıdır.

Bir enzim belirli substratın tepkimesini hızlandırıyor, benzer yapıdaki başka molekülü ise etkin bölgesine uygun bağlayamıyor.

1. A Katalizör yolu değiştirir; giren ve ürünlerin entalpi farkını değiştirmediği için ΔH aynıdır.
2. B Katalizör dengeye ulaşma süresini kısaltır fakat denge bileşimini değiştirmez.
3. C Yabancı madde etkin yüzeyleri kapatarak taneciklerin katalitik yola erişmesini azaltmıştır.
4. D Enzimin etkin bölgesi uygun substrata alternatif yol sağladığı için biyolojik katalizörler seçici olabilir.
5. E Katalizör başlangıç ve son enerjiyi değiştirmeden daha düşük aktivasyon enerjili yol sağlar.

Aynı tepkimenin katalizörlü ve katalizörsüz kalorimetre deneylerinde, eşit mol tepkime için toplam ısı değişimi aynı ölçülüyor.

1. A Katalizör mekanizmaya katılsa da sonraki basamakta yenilendiği için net tepkimede tüketilmez.
2. B Katalizör başlangıç ve son enerjiyi değiştirmeden daha düşük aktivasyon enerjili yol sağlar.
3. C Katalizör yolu değiştirir; giren ve ürünlerin entalpi farkını değiştirmediği için ΔH aynıdır.
4. D Yabancı madde etkin yüzeyleri kapatarak taneciklerin katalitik yola erişmesini azaltmıştır.
5. E Katalizör dengeye ulaşma süresini kısaltır fakat denge bileşimini değiştirmez.