Çevre Etiği ve Doğaya Karşı Sorumluluk — Bölüm 1–2 Kavram Ayrımı

Bir baraj projesi yalnız kentlere enerji ve içme suyu sağlayacağı gerekçesiyle savunuluyor. İnceleme kaydındaki belirleyici kanıt şudur: Doğanın korunması veya değiştirilmesi insan sağlığı, ekonomi ve refaha katkısıyla değerlendiriliyor. Karar verirken yalnız anahtar sözcüğü değil, kanıtın neden-sonuç veya ölçüt ilişkisini İnsan merkezcilik odağının sınırıyla birlikte değerlendirmek gerekir.

1. A “Doğanın korunması veya değiştirilmesi insan sağlığı, ekonomi ve refaha katkısıyla değerlendiriliyor.” kanıtı Ekosistem bütünlüğü kavramıyla açıklanır: Ekosistem bütünlüğü türler, cansız çevre ve aralarındaki ilişkilerin birlikte korunmasını ahlaki değerlendirmeye katar.
2. B “Doğanın korunması veya değiştirilmesi insan sağlığı, ekonomi ve refaha katkısıyla değerlendiriliyor.” kanıtı Canlı merkezcilik kavramıyla açıklanır: Canlı merkezcilik yalnız insanların değil bütün canlıların kendi başına ahlaki değer taşıdığını savunur.
3. C “Doğanın korunması veya değiştirilmesi insan sağlığı, ekonomi ve refaha katkısıyla değerlendiriliyor.” kanıtı Kuşaklar arası adalet kavramıyla açıklanır: Kuşaklar arası adalet bugünkü kaynak kullanımının gelecek kuşakların yaşam imkânlarını haksız biçimde azaltmamasını gerektirir.
4. D “Doğanın korunması veya değiştirilmesi insan sağlığı, ekonomi ve refaha katkısıyla değerlendiriliyor.” kanıtı İnsan merkezcilik kavramıyla açıklanır: İnsan merkezcilik doğanın ahlaki değerini çoğunlukla insan gereksinimlerine ve yararına yaptığı katkıyla temellendirir.
5. E “Doğanın korunması veya değiştirilmesi insan sağlığı, ekonomi ve refaha katkısıyla değerlendiriliyor.” kanıtı şu yorumu doğrular: İnsan merkezcilik bütün canlıların insan yararından bağımsız eşit özdeğer taşıdığını savunur.

Yol güzergâhı ekonomik olarak ucuz olsa da nadir semenderlerin yaşamını yok edeceği için değiştiriliyor. İnceleme kaydındaki belirleyici kanıt şudur: Semenderlerin insan yararından bağımsız yaşam değerine sahip olduğu gerekçesi kararın merkezine alınıyor. Karar verirken yalnız anahtar sözcüğü değil, kanıtın neden-sonuç veya ölçüt ilişkisini Canlı merkezcilik odağının sınırıyla birlikte değerlendirmek gerekir.

1. A “Semenderlerin insan yararından bağımsız yaşam değerine sahip olduğu gerekçesi kararın merkezine alınıyor.” kanıtı İnsan merkezcilik kavramıyla açıklanır: İnsan merkezcilik doğanın ahlaki değerini çoğunlukla insan gereksinimlerine ve yararına yaptığı katkıyla temellendirir.
2. B “Semenderlerin insan yararından bağımsız yaşam değerine sahip olduğu gerekçesi kararın merkezine alınıyor.” kanıtı Canlı merkezcilik kavramıyla açıklanır: Canlı merkezcilik yalnız insanların değil bütün canlıların kendi başına ahlaki değer taşıdığını savunur.
3. C “Semenderlerin insan yararından bağımsız yaşam değerine sahip olduğu gerekçesi kararın merkezine alınıyor.” kanıtı Kuşaklar arası adalet kavramıyla açıklanır: Kuşaklar arası adalet bugünkü kaynak kullanımının gelecek kuşakların yaşam imkânlarını haksız biçimde azaltmamasını gerektirir.
4. D “Semenderlerin insan yararından bağımsız yaşam değerine sahip olduğu gerekçesi kararın merkezine alınıyor.” kanıtı Ekosistem bütünlüğü kavramıyla açıklanır: Ekosistem bütünlüğü türler, cansız çevre ve aralarındaki ilişkilerin birlikte korunmasını ahlaki değerlendirmeye katar.
5. E “Semenderlerin insan yararından bağımsız yaşam değerine sahip olduğu gerekçesi kararın merkezine alınıyor.” kanıtı şu yorumu doğrular: Canlı merkezcilik yalnız ekonomik değeri olan türlerin korunmasını savunur.

Orman alanının korunması şehir halkına temiz hava ve dinlenme imkânı sunduğu için isteniyor. İnceleme kaydındaki belirleyici kanıt şudur: Koruma gerekçesi ormanın insan yaşam kalitesine yaptığı katkıyı merkez alıyor. Karar verirken yalnız anahtar sözcüğü değil, kanıtın neden-sonuç veya ölçüt ilişkisini İnsan merkezcilik odağının sınırıyla birlikte değerlendirmek gerekir.

1. A “Koruma gerekçesi ormanın insan yaşam kalitesine yaptığı katkıyı merkez alıyor.” kanıtı Ekosistem bütünlüğü kavramıyla açıklanır: Ekosistem bütünlüğü türler, cansız çevre ve aralarındaki ilişkilerin birlikte korunmasını ahlaki değerlendirmeye katar.
2. B “Koruma gerekçesi ormanın insan yaşam kalitesine yaptığı katkıyı merkez alıyor.” kanıtı Canlı merkezcilik kavramıyla açıklanır: Canlı merkezcilik yalnız insanların değil bütün canlıların kendi başına ahlaki değer taşıdığını savunur.
3. C “Koruma gerekçesi ormanın insan yaşam kalitesine yaptığı katkıyı merkez alıyor.” kanıtı Kuşaklar arası adalet kavramıyla açıklanır: Kuşaklar arası adalet bugünkü kaynak kullanımının gelecek kuşakların yaşam imkânlarını haksız biçimde azaltmamasını gerektirir.
4. D “Koruma gerekçesi ormanın insan yaşam kalitesine yaptığı katkıyı merkez alıyor.” kanıtı İnsan merkezcilik kavramıyla açıklanır: İnsan merkezcilik doğanın ahlaki değerini çoğunlukla insan gereksinimlerine ve yararına yaptığı katkıyla temellendirir.
5. E “Koruma gerekçesi ormanın insan yaşam kalitesine yaptığı katkıyı merkez alıyor.” kanıtı şu yorumu doğrular: İnsan merkezcilik ekosistemin ilişkisel bütünlüğünü tek ahlaki ölçüt kabul eder.

Yaşlı bir ağaç ticari değeri düşük olsa da canlı olarak kendi gelişim değeri nedeniyle korunuyor. İnceleme kaydındaki belirleyici kanıt şudur: Ağacın insan kullanımından bağımsız özdeğeri savunuluyor. Karar verirken yalnız anahtar sözcüğü değil, kanıtın neden-sonuç veya ölçüt ilişkisini Canlı merkezcilik odağının sınırıyla birlikte değerlendirmek gerekir.

1. A “Ağacın insan kullanımından bağımsız özdeğeri savunuluyor.” kanıtı Ekosistem bütünlüğü kavramıyla açıklanır: Ekosistem bütünlüğü türler, cansız çevre ve aralarındaki ilişkilerin birlikte korunmasını ahlaki değerlendirmeye katar.
2. B “Ağacın insan kullanımından bağımsız özdeğeri savunuluyor.” kanıtı Kuşaklar arası adalet kavramıyla açıklanır: Kuşaklar arası adalet bugünkü kaynak kullanımının gelecek kuşakların yaşam imkânlarını haksız biçimde azaltmamasını gerektirir.
3. C “Ağacın insan kullanımından bağımsız özdeğeri savunuluyor.” kanıtı Canlı merkezcilik kavramıyla açıklanır: Canlı merkezcilik yalnız insanların değil bütün canlıların kendi başına ahlaki değer taşıdığını savunur.
4. D “Ağacın insan kullanımından bağımsız özdeğeri savunuluyor.” kanıtı İnsan merkezcilik kavramıyla açıklanır: İnsan merkezcilik doğanın ahlaki değerini çoğunlukla insan gereksinimlerine ve yararına yaptığı katkıyla temellendirir.
5. E “Ağacın insan kullanımından bağımsız özdeğeri savunuluyor.” kanıtı şu yorumu doğrular: Canlı merkezcilik cansız unsurlar ve ilişkiler dışında canlıları değerlendirme dışı bırakır.

Arıların korunması yalnız tarımsal verim ve gıda güvenliği açısından gerekçelendiriliyor. İnceleme kaydındaki belirleyici kanıt şudur: Canlıların değeri insan üretimine sağladıkları yarar üzerinden açıklanıyor. Karar verirken yalnız anahtar sözcüğü değil, kanıtın neden-sonuç veya ölçüt ilişkisini İnsan merkezcilik odağının sınırıyla birlikte değerlendirmek gerekir.

1. A “Canlıların değeri insan üretimine sağladıkları yarar üzerinden açıklanıyor.” kanıtı Ekosistem bütünlüğü kavramıyla açıklanır: Ekosistem bütünlüğü türler, cansız çevre ve aralarındaki ilişkilerin birlikte korunmasını ahlaki değerlendirmeye katar.
2. B “Canlıların değeri insan üretimine sağladıkları yarar üzerinden açıklanıyor.” kanıtı şu yorumu doğrular: İnsan merkezcilik yalnız gelecek kuşakların haklarına dayanır.
3. C “Canlıların değeri insan üretimine sağladıkları yarar üzerinden açıklanıyor.” kanıtı Kuşaklar arası adalet kavramıyla açıklanır: Kuşaklar arası adalet bugünkü kaynak kullanımının gelecek kuşakların yaşam imkânlarını haksız biçimde azaltmamasını gerektirir.
4. D “Canlıların değeri insan üretimine sağladıkları yarar üzerinden açıklanıyor.” kanıtı Canlı merkezcilik kavramıyla açıklanır: Canlı merkezcilik yalnız insanların değil bütün canlıların kendi başına ahlaki değer taşıdığını savunur.
5. E “Canlıların değeri insan üretimine sağladıkları yarar üzerinden açıklanıyor.” kanıtı İnsan merkezcilik kavramıyla açıklanır: İnsan merkezcilik doğanın ahlaki değerini çoğunlukla insan gereksinimlerine ve yararına yaptığı katkıyla temellendirir.

Sahil aydınlatması kaplumbağa yavrularını yönünden saptırdığı için azaltılıyor. İnceleme kaydındaki belirleyici kanıt şudur: İnsan konforu yerine canlıların yaşam ve üreme çıkarı ahlaki gerekçe yapılıyor. Karar verirken yalnız anahtar sözcüğü değil, kanıtın neden-sonuç veya ölçüt ilişkisini Canlı merkezcilik odağının sınırıyla birlikte değerlendirmek gerekir.

1. A “İnsan konforu yerine canlıların yaşam ve üreme çıkarı ahlaki gerekçe yapılıyor.” kanıtı İnsan merkezcilik kavramıyla açıklanır: İnsan merkezcilik doğanın ahlaki değerini çoğunlukla insan gereksinimlerine ve yararına yaptığı katkıyla temellendirir.
2. B “İnsan konforu yerine canlıların yaşam ve üreme çıkarı ahlaki gerekçe yapılıyor.” kanıtı Kuşaklar arası adalet kavramıyla açıklanır: Kuşaklar arası adalet bugünkü kaynak kullanımının gelecek kuşakların yaşam imkânlarını haksız biçimde azaltmamasını gerektirir.
3. C “İnsan konforu yerine canlıların yaşam ve üreme çıkarı ahlaki gerekçe yapılıyor.” kanıtı Canlı merkezcilik kavramıyla açıklanır: Canlı merkezcilik yalnız insanların değil bütün canlıların kendi başına ahlaki değer taşıdığını savunur.
4. D “İnsan konforu yerine canlıların yaşam ve üreme çıkarı ahlaki gerekçe yapılıyor.” kanıtı Ekosistem bütünlüğü kavramıyla açıklanır: Ekosistem bütünlüğü türler, cansız çevre ve aralarındaki ilişkilerin birlikte korunmasını ahlaki değerlendirmeye katar.
5. E “İnsan konforu yerine canlıların yaşam ve üreme çıkarı ahlaki gerekçe yapılıyor.” kanıtı şu yorumu doğrular: Bir canlının ahlaki değeri yalnız insana yararlı olduğunda ortaya çıkar.

Sulak alan restorasyonu kentte taşkın zararını azaltacağı için destekleniyor. İnceleme kaydındaki belirleyici kanıt şudur: Ekolojik alanın değeri öncelikle insan yerleşimini koruyan hizmetiyle temellendiriliyor. Karar verirken yalnız anahtar sözcüğü değil, kanıtın neden-sonuç veya ölçüt ilişkisini İnsan merkezcilik odağının sınırıyla birlikte değerlendirmek gerekir.

1. A “Ekolojik alanın değeri öncelikle insan yerleşimini koruyan hizmetiyle temellendiriliyor.” kanıtı Canlı merkezcilik kavramıyla açıklanır: Canlı merkezcilik yalnız insanların değil bütün canlıların kendi başına ahlaki değer taşıdığını savunur.
2. B “Ekolojik alanın değeri öncelikle insan yerleşimini koruyan hizmetiyle temellendiriliyor.” kanıtı şu yorumu doğrular: İnsan merkezcilik insanın hiçbir gereksinimini ahlaki değerlendirmeye katmaz.
3. C “Ekolojik alanın değeri öncelikle insan yerleşimini koruyan hizmetiyle temellendiriliyor.” kanıtı Kuşaklar arası adalet kavramıyla açıklanır: Kuşaklar arası adalet bugünkü kaynak kullanımının gelecek kuşakların yaşam imkânlarını haksız biçimde azaltmamasını gerektirir.
4. D “Ekolojik alanın değeri öncelikle insan yerleşimini koruyan hizmetiyle temellendiriliyor.” kanıtı Ekosistem bütünlüğü kavramıyla açıklanır: Ekosistem bütünlüğü türler, cansız çevre ve aralarındaki ilişkilerin birlikte korunmasını ahlaki değerlendirmeye katar.
5. E “Ekolojik alanın değeri öncelikle insan yerleşimini koruyan hizmetiyle temellendiriliyor.” kanıtı İnsan merkezcilik kavramıyla açıklanır: İnsan merkezcilik doğanın ahlaki değerini çoğunlukla insan gereksinimlerine ve yararına yaptığı katkıyla temellendirir.

Eşit güvenilirlikte canlı kullanmayan yöntem varken hayvan deneyinden vazgeçiliyor. İnceleme kaydındaki belirleyici kanıt şudur: Hayvanların acı ve yaşam çıkarı kendi başına ahlaki değer olarak hesaba katılıyor. Karar verirken yalnız anahtar sözcüğü değil, kanıtın neden-sonuç veya ölçüt ilişkisini Canlı merkezcilik odağının sınırıyla birlikte değerlendirmek gerekir.

1. A “Hayvanların acı ve yaşam çıkarı kendi başına ahlaki değer olarak hesaba katılıyor.” kanıtı Canlı merkezcilik kavramıyla açıklanır: Canlı merkezcilik yalnız insanların değil bütün canlıların kendi başına ahlaki değer taşıdığını savunur.
2. B “Hayvanların acı ve yaşam çıkarı kendi başına ahlaki değer olarak hesaba katılıyor.” kanıtı Kuşaklar arası adalet kavramıyla açıklanır: Kuşaklar arası adalet bugünkü kaynak kullanımının gelecek kuşakların yaşam imkânlarını haksız biçimde azaltmamasını gerektirir.
3. C “Hayvanların acı ve yaşam çıkarı kendi başına ahlaki değer olarak hesaba katılıyor.” kanıtı şu yorumu doğrular: Canlı merkezcilik gelecek insanların kaynak hakkını tek ölçüt sayar.
4. D “Hayvanların acı ve yaşam çıkarı kendi başına ahlaki değer olarak hesaba katılıyor.” kanıtı İnsan merkezcilik kavramıyla açıklanır: İnsan merkezcilik doğanın ahlaki değerini çoğunlukla insan gereksinimlerine ve yararına yaptığı katkıyla temellendirir.
5. E “Hayvanların acı ve yaşam çıkarı kendi başına ahlaki değer olarak hesaba katılıyor.” kanıtı Ekosistem bütünlüğü kavramıyla açıklanır: Ekosistem bütünlüğü türler, cansız çevre ve aralarındaki ilişkilerin birlikte korunmasını ahlaki değerlendirmeye katar.

Yaban hayatı koruma planı bölge turizmine gelir sağlayacağı için kabul ediliyor. İnceleme kaydındaki belirleyici kanıt şudur: Koruma kararı türlerin bağımsız değerinden çok insan ekonomisine katkıya dayanıyor. Karar verirken yalnız anahtar sözcüğü değil, kanıtın neden-sonuç veya ölçüt ilişkisini İnsan merkezcilik odağının sınırıyla birlikte değerlendirmek gerekir.

1. A “Koruma kararı türlerin bağımsız değerinden çok insan ekonomisine katkıya dayanıyor.” kanıtı Canlı merkezcilik kavramıyla açıklanır: Canlı merkezcilik yalnız insanların değil bütün canlıların kendi başına ahlaki değer taşıdığını savunur.
2. B “Koruma kararı türlerin bağımsız değerinden çok insan ekonomisine katkıya dayanıyor.” kanıtı Kuşaklar arası adalet kavramıyla açıklanır: Kuşaklar arası adalet bugünkü kaynak kullanımının gelecek kuşakların yaşam imkânlarını haksız biçimde azaltmamasını gerektirir.
3. C “Koruma kararı türlerin bağımsız değerinden çok insan ekonomisine katkıya dayanıyor.” kanıtı İnsan merkezcilik kavramıyla açıklanır: İnsan merkezcilik doğanın ahlaki değerini çoğunlukla insan gereksinimlerine ve yararına yaptığı katkıyla temellendirir.
4. D “Koruma kararı türlerin bağımsız değerinden çok insan ekonomisine katkıya dayanıyor.” kanıtı şu yorumu doğrular: Bir ormanı yalnız içme suyu sağladığı için korumak canlı merkezci gerekçedir.
5. E “Koruma kararı türlerin bağımsız değerinden çok insan ekonomisine katkıya dayanıyor.” kanıtı Ekosistem bütünlüğü kavramıyla açıklanır: Ekosistem bütünlüğü türler, cansız çevre ve aralarındaki ilişkilerin birlikte korunmasını ahlaki değerlendirmeye katar.

Tarla kenarındaki ekonomik değeri olmayan yerel bitkiler yalnız canlı oldukları için korunuyor. İnceleme kaydındaki belirleyici kanıt şudur: Bitkilerin insan yararı bulunmasa da özdeğer taşıdığı kabul ediliyor. Karar verirken yalnız anahtar sözcüğü değil, kanıtın neden-sonuç veya ölçüt ilişkisini Canlı merkezcilik odağının sınırıyla birlikte değerlendirmek gerekir.

1. A “Bitkilerin insan yararı bulunmasa da özdeğer taşıdığı kabul ediliyor.” kanıtı İnsan merkezcilik kavramıyla açıklanır: İnsan merkezcilik doğanın ahlaki değerini çoğunlukla insan gereksinimlerine ve yararına yaptığı katkıyla temellendirir.
2. B “Bitkilerin insan yararı bulunmasa da özdeğer taşıdığı kabul ediliyor.” kanıtı Kuşaklar arası adalet kavramıyla açıklanır: Kuşaklar arası adalet bugünkü kaynak kullanımının gelecek kuşakların yaşam imkânlarını haksız biçimde azaltmamasını gerektirir.
3. C “Bitkilerin insan yararı bulunmasa da özdeğer taşıdığı kabul ediliyor.” kanıtı Ekosistem bütünlüğü kavramıyla açıklanır: Ekosistem bütünlüğü türler, cansız çevre ve aralarındaki ilişkilerin birlikte korunmasını ahlaki değerlendirmeye katar.
4. D “Bitkilerin insan yararı bulunmasa da özdeğer taşıdığı kabul ediliyor.” kanıtı Canlı merkezcilik kavramıyla açıklanır: Canlı merkezcilik yalnız insanların değil bütün canlıların kendi başına ahlaki değer taşıdığını savunur.
5. E “Bitkilerin insan yararı bulunmasa da özdeğer taşıdığı kabul ediliyor.” kanıtı şu yorumu doğrular: Bütün canlılara değer vermek kararlar arasında hiçbir çatışma oluşturmaz.