11. Sınıf Biyoloji — Sinir Sisteminin Yapısı ve İşleyişi — Temeli Kur

Bir duyu nöronunda dendrit dalları zarar görmüş, akson ve hücre gövdesi sağlam kalmıştır. Reseptörden gelen uyarının nörona girişi belirgin biçimde azalmıştır.

1. A Miyelin aksonu yalıtır; impulsun düğümler arasında sıçramalı ilerlemesini sağlayarak iletimi hızlandırır.
2. B Hücre gövdesi, organelleriyle nöronun metabolik sürdürülmesini ve uzantıların bakımını destekler.
3. C Dendrit hasarı, uyarının alıcı yüzeyden hücre gövdesine taşınmasını sınırlandırmıştır.
4. D Bilgi akışı, alıcı dendritten bütünleyici hücre gövdesine ve oradan iletici aksona doğrudur.
5. E Akson kesisi, hücre gövdesinde başlayan impulsun kas lifine ulaşmasını engeller.

Bir motor nöronun hücre gövdesi uyarılabilmekte, ancak aksonu kas lifine ulaşmadan kesilmektedir. Kasın bu nöron aracılığıyla kasılması beklenmemektedir.

1. A Hücre gövdesi, organelleriyle nöronun metabolik sürdürülmesini ve uzantıların bakımını destekler.
2. B Akson kesisi, hücre gövdesinde başlayan impulsun kas lifine ulaşmasını engeller.
3. C Bilgi akışı, alıcı dendritten bütünleyici hücre gövdesine ve oradan iletici aksona doğrudur.
4. D Duyu nöronu bilgiyi merkezî sinir sistemine, motor nöron ise merkezden efektör kasa taşır.
5. E Miyelin aksonu yalıtır; impulsun düğümler arasında sıçramalı ilerlemesini sağlayarak iletimi hızlandırır.

Bir deneyde nöronun hücre gövdesindeki protein sentezi uzun süre baskılanmıştır. Bir süre sonra hem dendritlerin hem aksonun bakımı aksamakta, hücrenin yaşamsal etkinliği azalmaktadır.

1. A Bilgi akışı, alıcı dendritten bütünleyici hücre gövdesine ve oradan iletici aksona doğrudur.
2. B Hücre gövdesi, organelleriyle nöronun metabolik sürdürülmesini ve uzantıların bakımını destekler.
3. C Duyu nöronu bilgiyi merkezî sinir sistemine, motor nöron ise merkezden efektör kasa taşır.
4. D Dendrit hasarı, uyarının alıcı yüzeyden hücre gövdesine taşınmasını sınırlandırmıştır.
5. E Miyelin aksonu yalıtır; impulsun düğümler arasında sıçramalı ilerlemesini sağlayarak iletimi hızlandırır.

Floresan bir işaretleyici dendrit ucundan veriliyor. İşaret sırasıyla dendritte, hücre gövdesinde ve akson boyunca izleniyor.

1. A Akson kesisi, hücre gövdesinde başlayan impulsun kas lifine ulaşmasını engeller.
2. B Dendrit hasarı, uyarının alıcı yüzeyden hücre gövdesine taşınmasını sınırlandırmıştır.
3. C Bilgi akışı, alıcı dendritten bütünleyici hücre gövdesine ve oradan iletici aksona doğrudur.
4. D Miyelin aksonu yalıtır; impulsun düğümler arasında sıçramalı ilerlemesini sağlayarak iletimi hızlandırır.
5. E Duyu nöronu bilgiyi merkezî sinir sistemine, motor nöron ise merkezden efektör kasa taşır.

Miyelinli bir aksonda yalıtım kılıfı belirli aralıklarla kesintiye uğrar. İyon alışverişi bu aralıklarda yoğunlaşır ve impuls daha hızlı ilerler.

1. A Duyu nöronu bilgiyi merkezî sinir sistemine, motor nöron ise merkezden efektör kasa taşır.
2. B Akson kesisi, hücre gövdesinde başlayan impulsun kas lifine ulaşmasını engeller.
3. C Hücre gövdesi, organelleriyle nöronun metabolik sürdürülmesini ve uzantıların bakımını destekler.
4. D Miyelin aksonu yalıtır; impulsun düğümler arasında sıçramalı ilerlemesini sağlayarak iletimi hızlandırır.
5. E Dendrit hasarı, uyarının alıcı yüzeyden hücre gövdesine taşınmasını sınırlandırmıştır.

Bir aksona art arda 2, 4 ve 6 birimlik uyarı uygulanıyor. Eşik 5 birimdir; ilk iki uyarıda aksiyon potansiyeli kaydedilmezken son uyarıda kaydedilir.

1. A Sodyum iyonlarının içeri girişi depolarizasyonu başlatmıştır.
2. B Potasyum çıkışı repolarizasyonu sağlayarak zarı dinlenim değerine yaklaştırır.
3. C Gerideki refrakter bölge yeniden uyarılamadığı için impuls işlevsel olarak ileri yönde yayılır.
4. D Aynı aksonda şiddet genlikle değil, birim zamandaki impuls sayısıyla kodlanabilir.
5. E Eşik altı uyarılar aksiyon potansiyeli oluşturmaz; eşik aşıldığında yanıt başlar.

Eşiğin üzerindeki orta ve güçlü iki uyarı, aynı aksonda eşit genlikte aksiyon potansiyelleri oluşturuyor; güçlü uyarıda saniyedeki impuls sayısı artıyor.

1. A Potasyum çıkışı repolarizasyonu sağlayarak zarı dinlenim değerine yaklaştırır.
2. B Sodyum iyonlarının içeri girişi depolarizasyonu başlatmıştır.
3. C Gerideki refrakter bölge yeniden uyarılamadığı için impuls işlevsel olarak ileri yönde yayılır.
4. D Aynı aksonda şiddet genlikle değil, birim zamandaki impuls sayısıyla kodlanabilir.
5. E Aksiyon potansiyeli aksonun her ardışık bölgesinde yeniden oluştuğu için genlik azalmadan iletilir.

Dinlenim hâlindeki bir nöron zarında uyarıdan hemen sonra sodyum kanalları açılıyor ve zarın içi daha az negatif oluyor.

1. A Aksiyon potansiyeli aksonun her ardışık bölgesinde yeniden oluştuğu için genlik azalmadan iletilir.
2. B Potasyum çıkışı repolarizasyonu sağlayarak zarı dinlenim değerine yaklaştırır.
3. C Gerideki refrakter bölge yeniden uyarılamadığı için impuls işlevsel olarak ileri yönde yayılır.
4. D Eşik altı uyarılar aksiyon potansiyeli oluşturmaz; eşik aşıldığında yanıt başlar.
5. E Sodyum iyonlarının içeri girişi depolarizasyonu başlatmıştır.

Aksiyon potansiyelinin tepe noktasından sonra potasyum kanalları açılıyor, potasyum hücreden çıkıyor ve zar yeniden negatif değere yaklaşıyor.

1. A Gerideki refrakter bölge yeniden uyarılamadığı için impuls işlevsel olarak ileri yönde yayılır.
2. B Eşik altı uyarılar aksiyon potansiyeli oluşturmaz; eşik aşıldığında yanıt başlar.
3. C Aksiyon potansiyeli aksonun her ardışık bölgesinde yeniden oluştuğu için genlik azalmadan iletilir.
4. D Potasyum çıkışı repolarizasyonu sağlayarak zarı dinlenim değerine yaklaştırır.
5. E Aynı aksonda şiddet genlikle değil, birim zamandaki impuls sayısıyla kodlanabilir.

Aksonun bir bölgesi aksiyon potansiyeli geçirdikten hemen sonra kısa süre yeni bir impuls oluşturamıyor. Komşu ileri bölge ise uyarılabilir durumda kalıyor.

1. A Aksiyon potansiyeli aksonun her ardışık bölgesinde yeniden oluştuğu için genlik azalmadan iletilir.
2. B Aynı aksonda şiddet genlikle değil, birim zamandaki impuls sayısıyla kodlanabilir.
3. C Eşik altı uyarılar aksiyon potansiyeli oluşturmaz; eşik aşıldığında yanıt başlar.
4. D Sodyum iyonlarının içeri girişi depolarizasyonu başlatmıştır.
5. E Gerideki refrakter bölge yeniden uyarılamadığı için impuls işlevsel olarak ileri yönde yayılır.