11. Sınıf Biyoloji — Endokrin Sistem ve Homeostazi — Kanıtla Uygula

Kandaki tiroit hormonu yükseldiğinde hipofizin tiroidi uyarıcı hormon salgısı azalıyor; tiroit hormonunun daha fazla yükselmesi sınırlanıyor.

1. A Son ürünün üst basamağı baskıladığı negatif geri bildirim mekanizmasıdır.
2. B Yanıt başlangıçtaki değişimi azaltmak yerine büyüttüğü için pozitif geri bildirimdir.
3. C Algılayıcı sapmayı belirler, kontrol merkezi komut üretir ve efektör dokular değeri normale yaklaştırır.
4. D Düzeltici yanıt sapmayı azalttıkça uyarı zayıflar; negatif geri bildirim aşırı düzeltmeyi önler.
5. E Homeostazi mutlak değişmezlik değil, değişkeni yaşama uygun dar bir aralıkta tutan dinamik dengedir.

Vücut sıcaklığı normalin altına indiğinde titreme ve metabolik hız artıyor; sıcaklık normale yaklaştıkça bu yanıtlar azalıyor.

1. A Algılayıcı sapmayı belirler, kontrol merkezi komut üretir ve efektör dokular değeri normale yaklaştırır.
2. B Yanıt başlangıçtaki değişimi azaltmak yerine büyüttüğü için pozitif geri bildirimdir.
3. C Düzeltici yanıt sapmayı azalttıkça uyarı zayıflar; negatif geri bildirim aşırı düzeltmeyi önler.
4. D Efektör yanıtı oluşmadığı için sapma azalmamış, sistemi durduracak geri bildirim sinyali gelişmemiştir.
5. E Homeostazi mutlak değişmezlik değil, değişkeni yaşama uygun dar bir aralıkta tutan dinamik dengedir.

Kandaki bir iyonun düzeyi düşüyor. Algılayıcı hücreler değişimi belirliyor, endokrin merkez hormon salgılıyor ve kemik ile böbrekler iyon düzeyini yükselten yanıt veriyor.

1. A Algılayıcı sapmayı belirler, kontrol merkezi komut üretir ve efektör dokular değeri normale yaklaştırır.
2. B Efektör yanıtı oluşmadığı için sapma azalmamış, sistemi durduracak geri bildirim sinyali gelişmemiştir.
3. C Son ürünün üst basamağı baskıladığı negatif geri bildirim mekanizmasıdır.
4. D Yanıt başlangıçtaki değişimi azaltmak yerine büyüttüğü için pozitif geri bildirimdir.
5. E Homeostazi mutlak değişmezlik değil, değişkeni yaşama uygun dar bir aralıkta tutan dinamik dengedir.

Doğum sırasında kasılmalar bir hormonun salgısını artırıyor; artan hormon kasılmaları daha da güçlendiriyor ve süreç doğuma kadar büyüyor.

1. A Efektör yanıtı oluşmadığı için sapma azalmamış, sistemi durduracak geri bildirim sinyali gelişmemiştir.
2. B Düzeltici yanıt sapmayı azalttıkça uyarı zayıflar; negatif geri bildirim aşırı düzeltmeyi önler.
3. C Homeostazi mutlak değişmezlik değil, değişkeni yaşama uygun dar bir aralıkta tutan dinamik dengedir.
4. D Yanıt başlangıçtaki değişimi azaltmak yerine büyüttüğü için pozitif geri bildirimdir.
5. E Son ürünün üst basamağı baskıladığı negatif geri bildirim mekanizmasıdır.

Sağlıklı bir kişide kanın pH değeri gün içinde tam olarak aynı kalmıyor; ancak dar bir aralığın dışına çıktığında düzeltici yanıtlar güçleniyor.

1. A Homeostazi mutlak değişmezlik değil, değişkeni yaşama uygun dar bir aralıkta tutan dinamik dengedir.
2. B Son ürünün üst basamağı baskıladığı negatif geri bildirim mekanizmasıdır.
3. C Düzeltici yanıt sapmayı azalttıkça uyarı zayıflar; negatif geri bildirim aşırı düzeltmeyi önler.
4. D Algılayıcı sapmayı belirler, kontrol merkezi komut üretir ve efektör dokular değeri normale yaklaştırır.
5. E Efektör yanıtı oluşmadığı için sapma azalmamış, sistemi durduracak geri bildirim sinyali gelişmemiştir.

Karbonhidratlı öğünden sonra kan glikozu yükseliyor. Pankreastan bir hormon artıyor, kas ve yağ hücreleri glikoz alımını hızlandırıyor.

1. A İnsülin artışı, hücrelerin glikoz alımını destekleyerek yemek sonrası yüksekliği azaltır.
2. B Glukagon karaciğerden kana glikoz verilmesini artırarak açlıkta kan glikozunu yükseltir.
3. C İnsülin yetersizliği nedeniyle glikozun hedef hücrelere alınması ve depolanması yeterince artmamıştır.
4. D Hedef hücrelerin insüline duyarlılığı azaldığı için hormon var olsa da glikoz alım yanıtı yetersizdir.
5. E İnsülin ve glukagon zıt yönlü etkileriyle farklı sapmalarda aynı glikoz dengesini korur.

Uzun süre yemek yemeyen kişide kan glikozu düşmeye başlıyor. Pankreastan salgılanan bir hormon karaciğerde glikojen yıkımını artırıyor.

1. A İnsülin yetersizliği nedeniyle glikozun hedef hücrelere alınması ve depolanması yeterince artmamıştır.
2. B Glukagon karaciğerden kana glikoz verilmesini artırarak açlıkta kan glikozunu yükseltir.
3. C Karaciğer, insülin ve glukagon sinyallerine yanıt vererek glikozu depolayan ya da kana sunan temel efektördür.
4. D Hedef hücrelerin insüline duyarlılığı azaldığı için hormon var olsa da glikoz alım yanıtı yetersizdir.
5. E İnsülin ve glukagon zıt yönlü etkileriyle farklı sapmalarda aynı glikoz dengesini korur.

Pankreastaki insülin üreten hücreleri zarar gören bir bireyde yemekten sonra kan glikozu uzun süre yüksek kalıyor. Hedef hücre reseptörleri çalışır durumdadır.

1. A Karaciğer, insülin ve glukagon sinyallerine yanıt vererek glikozu depolayan ya da kana sunan temel efektördür.
2. B Hedef hücrelerin insüline duyarlılığı azaldığı için hormon var olsa da glikoz alım yanıtı yetersizdir.
3. C İnsülin artışı, hücrelerin glikoz alımını destekleyerek yemek sonrası yüksekliği azaltır.
4. D İnsülin ve glukagon zıt yönlü etkileriyle farklı sapmalarda aynı glikoz dengesini korur.
5. E İnsülin yetersizliği nedeniyle glikozun hedef hücrelere alınması ve depolanması yeterince artmamıştır.

Bir bireyde insülin düzeyi yüksek olmasına rağmen kas hücreleri hormona zayıf yanıt veriyor ve kan glikozu yüksek kalıyor.

1. A Karaciğer, insülin ve glukagon sinyallerine yanıt vererek glikozu depolayan ya da kana sunan temel efektördür.
2. B Hedef hücrelerin insüline duyarlılığı azaldığı için hormon var olsa da glikoz alım yanıtı yetersizdir.
3. C İnsülin ve glukagon zıt yönlü etkileriyle farklı sapmalarda aynı glikoz dengesini korur.
4. D İnsülin artışı, hücrelerin glikoz alımını destekleyerek yemek sonrası yüksekliği azaltır.
5. E Glukagon karaciğerden kana glikoz verilmesini artırarak açlıkta kan glikozunu yükseltir.

Sağlıklı bireyde yemekten sonra insülin, gece açlığında ise glukagon baskınlaşıyor. Kan glikozu iki durumda da dar aralığa geri dönüyor.

1. A İnsülin artışı, hücrelerin glikoz alımını destekleyerek yemek sonrası yüksekliği azaltır.
2. B Karaciğer, insülin ve glukagon sinyallerine yanıt vererek glikozu depolayan ya da kana sunan temel efektördür.
3. C İnsülin ve glukagon zıt yönlü etkileriyle farklı sapmalarda aynı glikoz dengesini korur.
4. D İnsülin yetersizliği nedeniyle glikozun hedef hücrelere alınması ve depolanması yeterince artmamıştır.
5. E Glukagon karaciğerden kana glikoz verilmesini artırarak açlıkta kan glikozunu yükseltir.