11. Sınıf Biyoloji — Endokrin Sistem ve Homeostazi — Bütüncül Denetim

Bir bezin bir salgısı kanalla bağırsağa, başka bir salgısı doğrudan kana veriliyor. Yalnız kana verilen madde uzaktaki dokuda reseptör aracılığıyla yanıt oluşturuyor.

1. A Hormonal yanıt sinirsel iletime göre daha yavaş başlayabilir ancak etkisi daha uzun sürebilir.
2. B Endokrin hormon kana salgılanarak uzaktaki hedef dokuya dolaşım yoluyla ulaşır.
3. C Reseptörden başlayan hücre içi sinyal basamakları mesajı büyüterek güçlü yanıt oluşturabilir.
4. D Kana verilen ve uzaktaki hedefi etkileyen salgı endokrin hormondur; kanalla verilen salgı ekzokrin yoldadır.
5. E Hedef hücrenin hormona uygun reseptör taşıması, yanıtın hangi dokuda oluşacağını belirlemiştir.

Bir öğrenci hipofizin bütün hormon sistemini tek başına ve geri bildirim almadan yönettiğini savunuyor. Oysa hipotalamus sinyalleri ve hedef bez hormonları hipofiz salgısını değiştiriyor.

1. A Hipofiz, uyarıcı hormonlarıyla başka bir endokrin bezin salgı etkinliğini yönetebilir.
2. B Arka hipofiz, hipotalamusta üretilen bazı hormonları depolayıp kana salan sinirsel bağlantılı bir bölümdür.
3. C Hipofiz önemli bir düzenleyicidir; ancak hipotalamus ve hedef bez geri bildirimleriyle birlikte çalışan bir ağın parçasıdır.
4. D Hipofiz hormonu, hedef dokulardaki büyüme ve protein yapımı süreçlerini etkileyebilir.
5. E Hipotalamus, hipofiz aracılığıyla çevresel endokrin beze uzanan bir hormon eksenini başlatır.

Kandaki hormon düzeyi yüksek olduğu hâlde hedef hücre reseptörleri duyarsızlaşmış ve değişken normal aralığa dönmüyor. Bez daha fazla hormon salgılamaya devam ediyor.

1. A Son ürünün üst basamağı baskıladığı negatif geri bildirim mekanizmasıdır.
2. B Efektör yanıtı oluşmadığı için sapma azalmamış, sistemi durduracak geri bildirim sinyali gelişmemiştir.
3. C Algılayıcı sapmayı belirler, kontrol merkezi komut üretir ve efektör dokular değeri normale yaklaştırır.
4. D Düzeltici yanıt sapmayı azalttıkça uyarı zayıflar; negatif geri bildirim aşırı düzeltmeyi önler.
5. E Yanıt başlangıçtaki değişimi azaltmak yerine büyüttüğü için pozitif geri bildirimdir.

Karaciğerin glikojen depolama ve yıkma kapasitesi azalmıştır. Pankreas hormonları salgılansa da kan glikozundaki dalgalanmalar büyümektedir.

1. A Hedef hücrelerin insüline duyarlılığı azaldığı için hormon var olsa da glikoz alım yanıtı yetersizdir.
2. B Karaciğer, insülin ve glukagon sinyallerine yanıt vererek glikozu depolayan ya da kana sunan temel efektördür.
3. C İnsülin yetersizliği nedeniyle glikozun hedef hücrelere alınması ve depolanması yeterince artmamıştır.
4. D Glukagon karaciğerden kana glikoz verilmesini artırarak açlıkta kan glikozunu yükseltir.
5. E İnsülin artışı, hücrelerin glikoz alımını destekleyerek yemek sonrası yüksekliği azaltır.

Bir öğrenci, kana karışan bir hormonun ulaştığı bütün hücreleri aynı biçimde etkilediğini söylüyor. Farklı dokuların reseptör incelemesi bu iddiayı desteklemiyor.

1. A Yemek sonrası yüksek glikozu düşüren temel yanıt insülin artışıdır; glukagon daha çok düşük glikoza karşı çalışır.
2. B Negatif geri bildirim salgıyı mutlaka sıfırlamaz; sapmayı azaltacak biçimde ayarlayarak dinamik denge kurar.
3. C Hormon birçok dokuya ulaşabilir; ancak yanıtı uygun reseptör ve hücresel yol taşıyan hedef hücre verir.
4. D Hipofiz, hipotalamustan gelen sinirsel-hormonal bilgiyi alan ve buna göre endokrin yanıtı ayarlayan bir ağ düğümüdür.
5. E Homeostazi, glikozu tek bir sayıya kilitlemek yerine koşullara rağmen yaşama uygun bir aralıkta tutar.

Bir öğrenci hipofizin dış koşullardan etkilenmeden sabit emirler verdiğini ileri sürüyor. Stres ve su kaybında hipotalamus sinyallerinin hipofiz salımını değiştirdiği ölçülüyor.

1. A Hipofiz, hipotalamustan gelen sinirsel-hormonal bilgiyi alan ve buna göre endokrin yanıtı ayarlayan bir ağ düğümüdür.
2. B Negatif geri bildirim salgıyı mutlaka sıfırlamaz; sapmayı azaltacak biçimde ayarlayarak dinamik denge kurar.
3. C Homeostazi, glikozu tek bir sayıya kilitlemek yerine koşullara rağmen yaşama uygun bir aralıkta tutar.
4. D Yemek sonrası yüksek glikozu düşüren temel yanıt insülin artışıdır; glukagon daha çok düşük glikoza karşı çalışır.
5. E Endokrin yanıt hem yeterli hormon salgısına hem de işlevsel hedef reseptörüne bağlıdır; arıza farklı basamaklarda olabilir.

Bir öğrenci negatif geri bildirimin hormonu her zaman tamamen durdurduğunu düşünüyor. Sağlıklı ölçümlerde hormon düzeyi sıfırlanmadan dar aralıkta dalgalanıyor.

1. A Negatif geri bildirim salgıyı mutlaka sıfırlamaz; sapmayı azaltacak biçimde ayarlayarak dinamik denge kurar.
2. B Yemek sonrası yüksek glikozu düşüren temel yanıt insülin artışıdır; glukagon daha çok düşük glikoza karşı çalışır.
3. C Homeostazi, glikozu tek bir sayıya kilitlemek yerine koşullara rağmen yaşama uygun bir aralıkta tutar.
4. D Endokrin yanıt hem yeterli hormon salgısına hem de işlevsel hedef reseptörüne bağlıdır; arıza farklı basamaklarda olabilir.
5. E Hormon birçok dokuya ulaşabilir; ancak yanıtı uygun reseptör ve hücresel yol taşıyan hedef hücre verir.

Bir öğrenci yemekten hemen sonra kan glikozunu düşüren temel hormonun glukagon olduğunu söylüyor. Ölçümde bu anda insülin artarken glukagon azalıyor.

1. A Endokrin yanıt hem yeterli hormon salgısına hem de işlevsel hedef reseptörüne bağlıdır; arıza farklı basamaklarda olabilir.
2. B Hormon birçok dokuya ulaşabilir; ancak yanıtı uygun reseptör ve hücresel yol taşıyan hedef hücre verir.
3. C Hipofiz, hipotalamustan gelen sinirsel-hormonal bilgiyi alan ve buna göre endokrin yanıtı ayarlayan bir ağ düğümüdür.
4. D Homeostazi, glikozu tek bir sayıya kilitlemek yerine koşullara rağmen yaşama uygun bir aralıkta tutar.
5. E Yemek sonrası yüksek glikozu düşüren temel yanıt insülin artışıdır; glukagon daha çok düşük glikoza karşı çalışır.

Bir öğrenci homeostazide kan glikozunun gün boyu tek bir sayıda kalması gerektiğini iddia ediyor. Tokluk ve açlık ölçümleri farklı fakat sağlıklı aralıktadır.

1. A Endokrin yanıt hem yeterli hormon salgısına hem de işlevsel hedef reseptörüne bağlıdır; arıza farklı basamaklarda olabilir.
2. B Hipofiz, hipotalamustan gelen sinirsel-hormonal bilgiyi alan ve buna göre endokrin yanıtı ayarlayan bir ağ düğümüdür.
3. C Hormon birçok dokuya ulaşabilir; ancak yanıtı uygun reseptör ve hücresel yol taşıyan hedef hücre verir.
4. D Negatif geri bildirim salgıyı mutlaka sıfırlamaz; sapmayı azaltacak biçimde ayarlayarak dinamik denge kurar.
5. E Homeostazi, glikozu tek bir sayıya kilitlemek yerine koşullara rağmen yaşama uygun bir aralıkta tutar.

Bir hastada hormon düzeyi normaldir ancak hedef reseptör mutasyonu vardır; başka hastada reseptör sağlam fakat hormon üretimi azdır. İkisinde de benzer hedef yanıt eksikliği görülür.

1. A Yemek sonrası yüksek glikozu düşüren temel yanıt insülin artışıdır; glukagon daha çok düşük glikoza karşı çalışır.
2. B Endokrin yanıt hem yeterli hormon salgısına hem de işlevsel hedef reseptörüne bağlıdır; arıza farklı basamaklarda olabilir.
3. C Hormon birçok dokuya ulaşabilir; ancak yanıtı uygun reseptör ve hücresel yol taşıyan hedef hücre verir.
4. D Negatif geri bildirim salgıyı mutlaka sıfırlamaz; sapmayı azaltacak biçimde ayarlayarak dinamik denge kurar.
5. E Hipofiz, hipotalamustan gelen sinirsel-hormonal bilgiyi alan ve buna göre endokrin yanıtı ayarlayan bir ağ düğümüdür.