Mol Kavramı ve Stokiyometri — Kümülatif Bölüm 1–5

Bir mol O2, bir mol O2 molekülü miktarıdır; her molekülde iki atom bulunduğundan toplam oksijen atomu miktarı iki moldür. Ayırt edici deney verisi, bir mol O2 molekülünün iki mol oksijen atomu içerdiğini ortaya koyuyor.

1. A Bir mol farklı maddelerde farklı sayıda tanecik içerir.
2. B Mol kavramı ölçülebilir kütle ile tanecik sayısı arasında bağ kurmaz.
3. C İki mol molekül, iki molekül anlamına gelir.
4. D Bir mol madde Avogadro sayısı kadar tanecik içerir ve mikroskobik tanecik sayısını ölçülebilir madde miktarına bağlar.
5. E Mol sayısı yalnız taneciklerin fiziksel büyüklüğünü gösterir.

NaCl için Na=23 ve Cl=35,5 alındığında molar kütle 58,5 g/mol bulunuyor. İkinci doğrulama, sodyum ve klor katkılarının toplanarak 58,5 g/mol bulunmasını gösteriyor.

1. A Molar kütle tepkime katsayısından bağımsız olarak rastgele seçilir.
2. B Molar kütle bir mol maddenin gram cinsinden kütlesidir ve kimyasal formüldeki atomların molar kütleleri toplanarak bulunur.
3. C Molar kütle bir molekülün kilogram cinsinden hacmidir.
4. D Molar kütlenin birimi yalnız moldür.
5. E Bileşiğin molar kütlesi yalnız en ağır atomun kütlesine eşittir.

N2 + 3H2 → 2NH3 tepkimesinde birer mol N2 ve H2 kullanılıyor. Bir mol N2 için üç mol H2 gerektiğinden H2 sınırlayıcıdır. Çözümlemedeki temel gözlem, eşit mol bulunmasına karşın üçe bir oran nedeniyle hidrojenin sınırlayıcı olduğunu doğruluyor.

1. A Ürün miktarını yalnız fazla bulunan giren belirler.
2. B Denklem katsayıları sınırlayıcı bileşeni bulurken kullanılmaz.
3. C Sınırlayıcı bileşen her zaman kütlesi en az olan maddedir.
4. D Sınırlayıcı bileşen tepkime sonunda mutlaka artan maddedir.
5. E Sınırlayıcı bileşen, dengelenmiş denklemdeki orana göre önce tükenen ve oluşabilecek en fazla ürün miktarını belirleyen girendir.

Teorik olarak 6 mol ürün beklenen deneyde saf ve kuru 6 mol ürün elde ediliyor. Deneysel ve teorik değer eşit olduğu için verim yüzde 100 oluyor. Karşılaştırmanın belirleyici sonucu, deneysel ve teorik ürün miktarlarının eşit olduğunu destekliyor.

1. A Deneysel ürün azaldıkça yüzde verim zorunlu olarak artar.
2. B Yüzde verim hesaplanırken sınırlayıcı bileşen göz ardı edilir.
3. C Teorik verim, deney sonunda tartılan gerçek ürün miktarıdır.
4. D Yan tepkimeler ürün kaybına yol açsa da yüzde verimi etkilemez.
5. E Yüzde verim, deneysel ürün miktarının teorik ürün miktarına oranının yüzle çarpılmasıyla hesaplanır.

Bir öğrenci “bir mol oksijen bir gramdır” diyor. O2’nin molar kütlesi 32 g/mol olduğundan bir mol örneğin 32 gram olması bu iddiayı çürütüyor. Ayırt edici deney verisi, bir mol O2 örneğinin 32 gram olduğunu ortaya koyuyor.

1. A Bir mol her madde için tam olarak bir gramdır.
2. B Mol sayısı yalnız taneciklerin fiziksel büyüklüğünü gösterir.
3. C Bir mol madde Avogadro sayısı kadar tanecik içerir ve mikroskobik tanecik sayısını ölçülebilir madde miktarına bağlar.
4. D Mol yalnız gazların hacmini ölçmek için kullanılan birimdir.
5. E Bir mol farklı maddelerde farklı sayıda tanecik içerir.

C6H12O6 için C=12, H=1, O=16 alınarak 6×12+12×1+6×16=180 g/mol hesaplanıyor. İkinci doğrulama, bütün alt indislerin atom kütlesi hesabına katıldığını gösteriyor.

1. A Molar kütlenin birimi yalnız moldür.
2. B Alt indisler molar kütle hesabında dikkate alınmaz.
3. C Molar kütle tepkime katsayısından bağımsız olarak rastgele seçilir.
4. D Molar kütle bir mol maddenin gram cinsinden kütlesidir ve kimyasal formüldeki atomların molar kütleleri toplanarak bulunur.
5. E Aynı mol sayısındaki bütün maddelerin kütlesi eşittir.

2Ca + O2 → 2CaO tepkimesinde 5 mol Ca ve 3 mol O2 vardır. Beş mol Ca için 2,5 mol O2 yeterli olduğundan kalsiyum önce tükenir. Çözümlemedeki temel gözlem, beş mol kalsiyumun 2,5 mol oksijenle tamamen tükendiğini doğruluyor.

1. A Sınırlayıcı bileşen her zaman kütlesi en az olan maddedir.
2. B Sınırlayıcı bileşen tepkime sonunda mutlaka artan maddedir.
3. C Sınırlayıcı bileşen, dengelenmiş denklemdeki orana göre önce tükenen ve oluşabilecek en fazla ürün miktarını belirleyen girendir.
4. D Sınırlayıcı bileşen yalnız tepkime tamamlandıktan sonra tanımlanabilir.
5. E Eşit mol girenler her tepkimede aynı anda tükenir.

Teorik 20 gram ürün beklenen deneyde 22 gram ıslak katı tartılıyor. Numune kurutulmadan yüzde verimin güvenilir hesaplanamayacağı anlaşılıyor. Karşılaştırmanın belirleyici sonucu, ıslak numunenin ürün dışı su içererek deneysel kütleyi büyüttüğünü destekliyor.

1. A Deneysel ürün azaldıkça yüzde verim zorunlu olarak artar.
2. B Yüzde verim yalnız oluşan ürünün gram cinsinden değeridir.
3. C Yüzde verim, deneysel ürün miktarının teorik ürün miktarına oranının yüzle çarpılmasıyla hesaplanır.
4. D Yüzde verim teorik ürünün deneysel ürüne bölünmesiyle bulunur.
5. E Teorik verim, deney sonunda tartılan gerçek ürün miktarıdır.

88 gram CO2, 44 g/mol molar kütleye bölündüğünde 2 mol bulunuyor; bu örnek iki Avogadro sayısı kadar molekül içeriyor. Ayırt edici deney verisi, 88 gramın 44 g/mol değerine bölünerek iki mol bulunmasını ortaya koyuyor.

1. A Mol yalnız gazların hacmini ölçmek için kullanılan birimdir.
2. B Bir mol madde Avogadro sayısı kadar tanecik içerir ve mikroskobik tanecik sayısını ölçülebilir madde miktarına bağlar.
3. C İki mol molekül, iki molekül anlamına gelir.
4. D Mol kavramı ölçülebilir kütle ile tanecik sayısı arasında bağ kurmaz.
5. E Bir mol her madde için tam olarak bir gramdır.

NH3 formülünde N=14 ve H=1 alınarak 14+3×1=17 g/mol hesaplanıyor. İkinci doğrulama, bir azot ve üç hidrojen katkısının toplanmasını gösteriyor.

1. A Aynı mol sayısındaki bütün maddelerin kütlesi eşittir.
2. B Bileşiğin molar kütlesi yalnız en ağır atomun kütlesine eşittir.
3. C Alt indisler molar kütle hesabında dikkate alınmaz.
4. D Molar kütle bir molekülün kilogram cinsinden hacmidir.
5. E Molar kütle bir mol maddenin gram cinsinden kütlesidir ve kimyasal formüldeki atomların molar kütleleri toplanarak bulunur.