Kimyasal Tepkimeler ve Denklem Denkleştirme — Bölüm 1–2 Temel Bağlantılar

Magnezyum şerit parlak ışıkla yanıyor ve başlangıçtaki metalden farklı özellikte beyaz bir katı oluşuyor. Yeni ürün ve enerji değişimi, taneciklerin yeni bağ düzeninde birleştiğini gösteriyor. Ayırt edici deney verisi, başlangıçtaki metalden farklı özellikte beyaz bir katı oluştuğunu ortaya koyuyor.

1. A Sıcaklığın değişmesi her durumda kimyasal tepkime olduğunu kesinleştirir.
2. B Kimyasal değişimde atom türleri yok olur ve bütünüyle yeni atomlar oluşur.
3. C Bir maddenin yalnız biçiminin küçülmesi kimyasal değişimi kanıtlar.
4. D Her hâl değişimi yeni bir madde oluşturduğu için kimyasal değişimdir.
5. E Kimyasal değişimde atomlar korunur; bağ düzeni değiştiği için başlangıç maddelerinden farklı özellikte ürünler oluşur.

2H2 + O2 → 2H2O gösteriminde ok öncesindeki formüller girenleri, ok sonrasındaki formül ürünü, katsayılar ise 2:1:2 tanecik veya mol oranını gösteriyor. İkinci doğrulama, katsayıların 2:1:2 tanecik veya mol oranını gösterdiğini gösteriyor.

1. A Tepkime oku maddelerin aynı kaldığını ve yalnız yer değiştirdiğini anlatır.
2. B Denklemde katsayı bulunması maddenin formülünü değiştirir.
3. C Formüldeki alt indis, tepkimedeki mol sayısını belirtir.
4. D Bir denklemin yazılması için yalnız ürünlerin adını bilmek yeterlidir.
5. E Tepkime denklemi girenleri ve ürünleri formüllerle gösterir; katsayılar tanecik veya mol oranlarını belirtir.

Sızdırmaz kapta sirke ile karbonat tepkimeye giriyor ve gaz oluşuyor; kabın tepkime öncesi ve sonrası toplam kütlesi aynı ölçülüyor. Çözümlemedeki temel gözlem, sızdırmaz kaptaki toplam kütlenin aynı kaldığını doğruluyor.

1. A Ürünlerin toplam kütlesi girenlerden her zaman daha büyüktür.
2. B Kütlenin korunumu için her iki tarafta molekül sayısı eşit olmalıdır.
3. C Enerji açığa çıkan tepkimelerde madde tamamen enerjiye dönüşür.
4. D Tepkimede gaz oluşursa toplam kütle zorunlu olarak azalır.
5. E Kapalı sistemde tepkime boyunca her atom türünün sayısı korunduğu için girenlerin toplam kütlesi ürünlerin toplam kütlesine eşittir.

Fe + O2 → Fe2O3 denkleminde 4Fe + 3O2 → 2Fe2O3 yazılınca iki tarafta da dört demir ve altı oksijen atomu bulunuyor. Karşılaştırmanın belirleyici sonucu, iki tarafta da dört demir ve altı oksijen atomu bulunduğunu destekliyor.

1. A Denkleştirmede formüllerin alt indisleri değiştirilmez; her elementin iki taraftaki atom sayısı katsayılarla eşitlenir.
2. B Denkleştirmek için bileşiklerin alt indisleri değiştirilebilir.
3. C Katsayılar kesirli kalmak zorundadır ve sadeleştirilemez.
4. D Yalnız oksijen atomlarını eşitlemek denklemi bütünüyle denkleştirir.
5. E Denkleştirmede okun yalnız bir tarafına katsayı yazılabilir.

İki renksiz çözelti karıştırıldığında çözünmeyen sarı bir katı oluşuyor ve süzülerek ayrılabiliyor. Gözlem, başlangıçta bulunmayan farklı özellikte bir ürün oluştuğunu gösteriyor.

1. A Kimyasal değişimde atom türleri yok olur ve bütünüyle yeni atomlar oluşur.
2. B Çözünme gerçekleşen her durumda yeni bir kimyasal tür oluşur.
3. C Her hâl değişimi yeni bir madde oluşturduğu için kimyasal değişimdir.
4. D Kimyasal değişimde atomlar korunur; bağ düzeni değiştiği için başlangıç maddelerinden farklı özellikte ürünler oluşur.
5. E Kimyasal değişimde yalnız moleküllerin konumu değişir, bağlar aynı kalır.

3CO2 gösteriminde 3 katsayısı üç karbon dioksit taneciğini, 2 alt indisi ise her tanecikte iki oksijen atomu bulunduğunu belirtiyor. İkinci doğrulama, katsayının tanecik sayısını, alt indisin tanecik içi atom sayısını belirttiğini gösteriyor.

1. A Formüldeki alt indis, tepkimedeki mol sayısını belirtir.
2. B Denklemdeki katsayılar atomların çekirdek yükünü gösterir.
3. C Tepkime oku maddelerin aynı kaldığını ve yalnız yer değiştirdiğini anlatır.
4. D Tepkime denklemi girenleri ve ürünleri formüllerle gösterir; katsayılar tanecik veya mol oranlarını belirtir.
5. E Ürünler okun soluna, girenler okun sağına yazılır.

Açık beherde gaz çıkaran tepkimeden sonra terazide daha küçük değer okunuyor; kapatılmış özdeş düzende toplam kütle değişmiyor. Fark, gazın açık sistemden uzaklaşmasıyla açıklanıyor.

1. A Kütlenin korunumu için her iki tarafta molekül sayısı eşit olmalıdır.
2. B Kütle yalnız katı ürünlerde korunur, gazlarda korunmaz.
3. C Enerji açığa çıkan tepkimelerde madde tamamen enerjiye dönüşür.
4. D Kapalı sistemde tepkime boyunca her atom türünün sayısı korunduğu için girenlerin toplam kütlesi ürünlerin toplam kütlesine eşittir.
5. E Açık kapta ölçülen kütle azalması atomların yok olduğunu gösterir.

Al + Cl2 → AlCl3 denklemi 2Al + 3Cl2 → 2AlCl3 biçiminde yazıldığında alt indisler korunuyor ve atom sayıları katsayılarla eşitleniyor. Karşılaştırmanın belirleyici sonucu, alt indislerin korunup atom sayılarının katsayılarla eşitlendiğini destekliyor.

1. A Atom sayısı eşit değilse bir element denklemin iki tarafına eklenir.
2. B Denkleştirmek için bileşiklerin alt indisleri değiştirilebilir.
3. C Denkleştirmede formüllerin alt indisleri değiştirilmez; her elementin iki taraftaki atom sayısı katsayılarla eşitlenir.
4. D Yalnız oksijen atomlarını eşitlemek denklemi bütünüyle denkleştirir.
5. E Denklemde toplam molekül sayıları eşitse bütün atomlar da eşittir.

Yumurta akı ısıtıldığında saydam yapı kalıcı olarak beyaz ve katı bir yapıya dönüşüyor; soğutmak başlangıç durumunu geri getirmiyor. Ayırt edici deney verisi, kalıcı olarak farklı özellikte bir yapıya dönüştüğünü ortaya koyuyor.

1. A Kimyasal değişimde atomlar korunur; bağ düzeni değiştiği için başlangıç maddelerinden farklı özellikte ürünler oluşur.
2. B Bir maddenin yalnız biçiminin küçülmesi kimyasal değişimi kanıtlar.
3. C Çözünme gerçekleşen her durumda yeni bir kimyasal tür oluşur.
4. D Sıcaklığın değişmesi her durumda kimyasal tepkime olduğunu kesinleştirir.
5. E Kimyasal değişimde yalnız moleküllerin konumu değişir, bağlar aynı kalır.

CaCO3 → CaO + CO2 gösterimindeki ok, kalsiyum karbonatın iki farklı ürüne dönüştüğünü; formüller ise türlerin kimliğini gösteriyor. İkinci doğrulama, okun girenin ürünlere dönüştüğünü gösterdiğini gösteriyor.

1. A Denklemdeki katsayılar atomların çekirdek yükünü gösterir.
2. B Ürünler okun soluna, girenler okun sağına yazılır.
3. C Denklemde katsayı bulunması maddenin formülünü değiştirir.
4. D Bir denklemin yazılması için yalnız ürünlerin adını bilmek yeterlidir.
5. E Tepkime denklemi girenleri ve ürünleri formüllerle gösterir; katsayılar tanecik veya mol oranlarını belirtir.